Παγκόσμια Ημέρα θεάτρου
Ο εορτασμός της Παγκόσμιας Ημέρας Θεάτρου καθιερώθηκε το 1962 από το Διεθνές Ινστιτούτο Θεάτρου (Δ.Ι.Θ.). Γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 27 Μαρτίου από την παγκόσμια θεατρική κοινότητα. Το Εκτελεστικό Συμβούλιο του Δ.Ι.Θ. επιλέγει κάθε φορά μια διεθνώς αναγνωρισμένη προσωπικότητα του θεάτρου από μια χώρα-μέλος για να γράψει το μήνυμα, το οποίο διαβάζεται σε όλα τα θέατρα και μεταδίδεται από τα Μ.Μ.Ε σε όλον τον κόσμο. Κατά καιρούς μήνυμα για την Παγκόσμια Ημέρα Θεάτρου έχουν γράψει οι: Ζαν Κοκτώ, Άρθουρ Μίλλερ, Λώρενς Ολίβιε, Ζαν Λουί Μπαρώ, Πήτερ Μπρουκ, Πάμπλο Νερούδα, Ευγένιος Ιονέσκο, Λουκίνο Βισκόντι, Μάρτιν Έσλιν, Ιάκωβος Καμπανέλλης, Αριάν Μνουσκίν, Ρομπέρ Λεπάζ, Αουγκούστο Μποάλ, Τζούντι Ντεντς, Τζον Μάλκοβιτς, Ντάριο Φο κ.ά.
Το μήνυμα της Παγκόσμιας Ημέρας Θεάτρου είθισται να διαβάζεται σε κάθε θέατρο πριν από την παράσταση της 27ης Μαρτίου.
Ελληνικό Κέντρο Διεθνούς Ινστιτούτου Θεάτρου
Ένας τρελός κόσμος προβάλλεται, πλέον μπροστά μας. Ο παγκόσμιος χάρτης –για πολλούς διεθνή σκακιέρα, για άλλους τάβλι-, χωρίστηκε σε δέκα κομμάτια. Οι δυο-τρεις πλανητάρχες πολιτικοί ηγέτες, κάτοχοι οικονομικής και στρατιωτικής ισχύος, αφιερώνουν νυχθημερόν τη ζωή τους στη μοιρασιά. Γεωπολιτικά παιχνίδια, μεταναστευτικά δράματα, απειλές, συμμαχίες, πυρηνικοί εκφοβισμοί, τερατολογίες και αγωνίες για ένα αβέβαιο αύριο.
Οι κοινωνίες ασφυκτιούν από τη βία (ενδοοικογενειακή, οπαδική, λεκτική, ψυχολογική κ.ο.κ), τον ρατσισμό, το έγκλημα (ατομικό- πολιτικό), την ανεργία, το οικονομικό αδιέξοδο, το παραλήρημα των μεσημεριάτικων, με τα τηλεπαράθυρα των «αδικημένων» και τις κραυγές ασύντακτων λαρυγγισμών που ζητούν να ακουστούν. Μετρημένες οι συζητήσεις για τον πολιτισμό, το ήθος, την αξιοπρέπεια και τα υψηλά ιδανικά. Ο σύγχρονος άνθρωπος αγωνίζεται να βάλει σε τάξη τα κομμάτια του.
«Πότε θα ζήσω;», ακούμε από νέους, αλλά και από ωριμότερους -ανώριμους-, εννοώντας την τέρψη, τα ταξίδια, το σεξ, το τελευταίο μοντέλο κινητού ή αυτοκινήτου. «Πότε θα αλλάξουν τα πράγματα;» αναστενάζει η μέση ηλικία και «Τελικά δεν θα αλλάξει τίποτα» αναφωνεί η τρίτη ηλικία. Και εν τω μεταξύ οι ψυχαναλύσεις και ψυχοθεραπείες, βάσει στατιστικών βρίσκονται σε ιστορικό υψηλό ποσοστό. Ο άνθρωπος «γυρίζει» μόνος… σκυφτός. Δεν έχει ούτε σκιά. «Δεν θα δεις ποτέ, το ουράνιο τόξο, εάν κοιτάς κάτω» ανέφερε ο Τσάρλι Τσάπλιν.
Το θέατρο ως ένας από τους σημαντικότερους φορείς πολιτισμού, είναι εδώ. Δίνει χαρά και ελπίδα, ενάντια στην εθνική υποτονικότητα… την εθνική μας μοναξιά, όπως έγραψε ο Μ. Τόκας, Συγκίνηση, μηνύματα για τη ζωή και τον θάνατο… την αγάπη, τον έρωτα, το μέλλον. Κωμωδίες, τραγωδίες, επιθεωρήσεις, κωμειδύλλια, μιούζικαλ κ.ο.κ. κάνουν την ανατομία των καιρών μας. Το θέατρο, έχει τους δικούς του κανόνες. Δεν προσπαθεί να πείσει. «Ου με πείσεις καν με πείσεις», (δε με πείθεις κι αν με πείσεις!) λέει στον «Πλούτο» ο Αριστοφάνης. Κάνει την ανάγνωση της κοινωνίας και της ψυχής, ενώ οι ηθοποιοί, δίνουν τον δικό τους ερμηνευτικό αγώνα. Ως παθογόνα διάσταση στο θέατρο συναντιούνται και οι περιπτώσεις των εναλλακτικών προσεγγίσεων. «Εναλλακτικότητα» σε τέτοιο βαθμό που το θέατρο, χάνει τα βασικά του χαρακτηριστικά. Κάθε ψυχανωμαλία παρουσιάζεται ως η «άλλη» άποψη, ως πρωτοπορία και νεωτερισμός. Μικροπαρέες, κλίκες, αυλές, αυτοεπιβεβαιώσεις συμπλεγματικών τύπων, κακομοίρηδες που παριστάνουν τους «ειδήμονες» ηθοποιούς, αναλώνονται σε κριτικές αυτοϊκανοποίησης. Στοίβες μικρόκοσμων με έλλειψη γνησιότητας που τείνουν να επιβληθούν. Θεατρικές αγέλες που παλινδρομούν σε θεατρικά στέκια παρακολουθώντας παραστάσεις συναδέλφων, μη έχοντας την παρρησία να πουν ένα καλό λόγο. Διαμορφωτές φτηνιάρικης γνώμης, έρμαια κενοδοξίας, ζώντας με υστερόγραφα. Νοσηρές παρακμιακές φιγούρες, δίχως ουσιαστικό αποτύπωμα στον πολιτισμό. Στο θέατρο υπάρχουν άγραφοι κανόνες. Και ως άγραφος κανόνας το «σανίδι» «ξεβράζει» και «καταπίνει», την φτήνια και τους δήθεν.
Εν κατακλείδι το θέατρο ως θεσμός αποτελεί αντίσταση στην ευτέλεια. Ο θεατρικός λόγος καλείται να απαντήσει σε καίρια θέματα, όπως τι είναι σωστό, τα όρια της σάτιρας, – που δεν έχουν την ευθιξία να διαχωρίσουν την σάτιρα σε χυδαίο και ωραίο- την διαστροφή, το φυσιολογικό, τον ξεπεσμό. Η συνείδηση του ανθρώπου, ως εισαγγελέας καλείται να απαντήσει. Παραστάσεις με περιεχόμενο που έχουν να πούνε κάτι στον άνθρωπο, ευτυχώς υπάρχουν και ως φάροι δίνουν ελπίδες και δείχνουν το λιμάνι του σκοπού. Τον σκοπό του καθρεφτίσματος της ψυχής, σε ατομικό και κοινωνικό επίπεδο. Να αποκτήσει ο άνθρωπος μία από τις μεγαλύτερες αρετές: Τη «διάκριση» (Ως υγιή και αλάνθαστη κρίση των νοημάτων και πραγμάτων). Η διάκριση είναι προσόν και ικανότητα στους φορείς του πολιτισμού.
Μήπως ήρθε για το θέατρο, ο καιρός της ωφέλειας; Το θέατρο ως γεωργός μετά τη βροχή της κοινωνικής και οικονομικής ένδειας, θα μαζέψει τη σοδειά του σκοπού. Υπάρχουν φορείς του θεάτρου (καλλιτεχνικοί διευθυντές, σκηνοθέτες, ηθοποιοί) που ζώντας στα υπόγεια της ματαιοδοξίας τους, αυτοακυρώθηκαν στον χρόνο, με την άκυρη και άστοχη πορεία τους και δεν άφησαν το παραμικρό αποτύπωμα στον πολιτισμό. Το θέατρο μας πάει ψηλότερα. «Κι έναν πόντο πιο ψηλά, να πάτε άνθρωποι, ευχαριστώ θα σας πει ο Θεός…» Οδ. Ελύτης.
Στέλιος Ντικούλης, ηθοποιός, συγγραφέας, σκηνοθέτης
πηγή: ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ-eleftheria.gr
