Η Ελλάς στην κορυφή της ΕΕ στο στεγαστικό κόστος – 26,4% των Ελλήνων καταναλώνουν το 40% για στέγαση 

Οι τιμές των κατοικιών αυξήθηκαν κατά μέσο όρο 69% σε όλη την ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδα, μεταξύ 2015 και β’ τριμήνου 2026, σύμφωνα με το IndexBox, επικαλούμενο επίσημα στοιχεία της Eurostat. Σε ορισμένα κράτη-μέλη οι τιμές υπερδιπλασιάστηκαν κατά την ίδια περίοδο, ενώ το κόστος ενοικίασης και οι δαπάνες κοινής ωφέλειας συνέχισαν την ανοδική τους πορεία.

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο έχει αναγνωρίσει ότι η Ευρώπη αντιμετωπίζει κρίση οικονομικής προσιτότητας στεγαστικού κόστους πλήρους κλίμακας, τροφοδοτούμενη από τις ανεξέλεγκτες τιμές κατοικιών και το αυξανόμενο κόστος για ενέργεια και συντήρηση.

Η Ελλάδα πρωταθλήτρια υπερφόρτωσης

Η Eurostat παρακολουθεί την πίεση μέσω του λεγόμενου ποσοστού υπερφόρτωσης στεγαστικού κόστους, που μετρά το ποσοστό των ανθρώπων που ζουν σε νοικοκυριά τα οποία δαπανούν περισσότερο από 40% του διαθέσιμου εισοδήματός τους για στέγαση. Σε ολόκληρη την ΕΕ, αυτό το ποσοστό ανήλθε σε 7,7% κατά μέσο όρο το 2025.

Το στεγαστικό κόστος σύμφωνα με τον ορισμό της Eurostat περιλαμβάνει ενοίκιο ή τόκους στεγαστικού δανείου, κοινής ωφέλειας όπως νερό, ηλεκτρικό ρεύμα, φυσικό αέριο και θέρμανση, και τακτικές χρεώσεις συμπεριλαμβανομένης της ασφάλισης, της τρέχουσας συντήρησης, των επισκευών και των φόρων ακίνητης περιουσίας. Το διαθέσιμο εισόδημα υπολογίζεται ως το συνολικό εισόδημα του νοικοκυριού μετά από φόρους και κοινωνικές εισφορές, συμπεριλαμβανομένων κρατικών παροχών όπως οι συντάξεις.

Φωτογραφία: Παραχθείσα με AI μέσω ChatGPT

Η Ελλάδα κατέγραψε το υψηλότερο ποσοστό υπερφόρτωσης μεταξύ των χωρών με διαθέσιμα δεδομένα, που καλύπτουν τα 27 κράτη-μέλη της ΕΕ, δύο χώρες της ΕΖΕΣ και πέντε υποψήφιες χώρες της ΕΕ. Το 2025, ένα εκπληκτικό 26,4% των ανθρώπων στην Ελλάδα ζούσε σε νοικοκυριά που αφιέρωναν περισσότερο από 40% του διαθέσιμου εισοδήματός τους για στέγαση—πάνω από τρεις φορές ο μέσος όρος της ΕΕ.

Η Δανία ακολούθησε μεταξύ των χωρών της ΕΕ με 14,7%, με τη Γερμανία στο 11,2% και τη Σουηδία στο 10,8%, όλες σημαντικά πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ. Η Εσθονία κατέγραψε 8,8%, η Τσεχία 8,2% και το Λουξεμβούργο 8,1%, και οι τρεις υπερβαίνοντας τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Πέραν της ΕΕ, η Ελβετία κατέγραψε 15,3% και η Νορβηγία 13,5%. Τρεις υποψήφιες χώρες επίσης ξεπέρασαν τον μέσο όρο της ΕΕ: η Τουρκία με 10%, το Μαυροβούνιο με 8,7% και η Σερβία με 7,9%.

Η Κύπρος είχε το χαμηλότερο ποσοστό με μόλις 2,4%, ακολουθούμενη από την Κροατία με 3,2%, τη Σλοβενία με 3,5% και τη Σλοβακία με 3,5%.

Μεταξύ των μεγαλύτερων οικονομιών της ΕΕ, η Ισπανία κατέγραψε 7,2%, η Γαλλία 6,4% και η Ιταλία 5,0%, όλες κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ, ενώ η Γερμανία κατατάχθηκε πέμπτη συνολικά στη λίγκα υπερφόρτωσης.

Η αύξηση του εισοδήματος υστερεί του στεγαστικού κόστους

Ερευνητές προειδοποίησαν ότι οι διασυνοριακές συγκρίσεις είναι γεμάτες πολυπλοκότητα. Η Χάνα Βίντμερ του ETH Ζυρίχης εντόπισε ως κύριους παράγοντες της υπερφόρτωσης το στεγαστικό κόστος που αυξάνεται ταχύτερα από τη μέτρια αύξηση του εισοδήματος, ιδιαίτερα για τις ομάδες χαμηλότερου εισοδήματος. Σημείωσε ότι οι διαφορές μεταξύ των χωρών αντικατοπτρίζουν διαφορετικές δομές κατοχής κατοικίας, συστήματα πρόνοιας και ευρύτερες οικονομικές συνθήκες.

Η Ρίκε Σκόβγκαρντ Νίλσεν του Πανεπιστημίου Άαλμποργκ δήλωσε ότι οι εξηγήσεις και οι συνέπειες διαφέρουν σημαντικά μεταξύ χωρών όπως η Ελλάδα, η Ελβετία και η Δανία, με ποικίλα ποσά διαθέσιμου εισοδήματος που απομένουν μετά το ενοίκιο και διαφορετικό συνολικό κόστος ζωής.

Η Μαριέτα Χάφνερ του TU Ντελφτ επισήμανε ότι όταν το στεγαστικό κόστος, οι τιμές της ενέργειας, τα επιτόκια και ο πληθωρισμός ξεπερνούν το εισόδημα, το μερίδιο του στεγαστικού κόστους στους οικογενειακούς προϋπολογισμούς αυξάνεται αναπόφευκτα. Ανέμενε ότι το κλιμακούμενο ενεργειακό κόστος θα αποτελέσει κύριο παράγοντα υψηλότερων στεγαστικών δαπανών τον επόμενο χρόνο.

34 εκατομμύρια Ευρωπαίοι αγωνίζονται

Σε απόλυτους αριθμούς, περισσότεροι από 34 εκατομμύρια άνθρωποι στην ΕΕ ζουν σε νοικοκυριά που δαπανούν πάνω από 40% του διαθέσιμου εισοδήματός τους για στέγαση. Η Γερμανία έχει τον μεγαλύτερο πληττόμενο πληθυσμό με 9,4 εκατομμύρια, ακολουθούμενη από την Τουρκία με 8,6 εκατομμύρια, τη Γαλλία με 4,4 εκατομμύρια, την Ισπανία με 3,5 εκατομμύρια και την Ιταλία με 2,9 εκατομμύρια. Η Ελλάδα κατατάχθηκε έκτη με 2,7 εκατομμύρια ανθρώπους να φέρουν το βάρος, παρά τον πολύ μικρότερο συνολικό πληθυσμό της.

Τα νοικοκυριά χαμηλού εισοδήματος πλήττονται σκληρότερα

Τα νοικοκυριά χαμηλού εισοδήματος αντιμετωπίζουν πολύ οξύτερη επιβάρυνση. Το ποσοστό υπερφόρτωσης της ΕΕ αυξάνεται στο 29,1% μεταξύ των ανθρώπων που διατρέχουν κίνδυνο φτώχειας, οριζόμενων ως εκείνων με ισοδύναμο διαθέσιμο εισόδημα κάτω από το 60% της εθνικής διάμεσης τιμής. Το 2025, η διάμεση τιμή ισοδύναμου διαθέσιμου εισοδήματος της ΕΕ ανήλθε σε 22.939 ευρώ ετησίως, ή 1.912 ευρώ μηνιαίως, με το 60% αυτού του ορίου να αντιστοιχεί σε 1.147 ευρώ μηνιαίως.

Η Ελλάδα και πάλι πρώτευσε στις κατατάξεις, με 82,6% των ανθρώπων που διατρέχουν κίνδυνο φτώχειας να ζουν σε νοικοκυριά που δαπανούν περισσότερο από 40% του διαθέσιμου εισοδήματός τους για στέγαση το 2025—πράγμα που σημαίνει ότι περισσότεροι από τέσσερις στους πέντε Έλληνες στο όριο της φτώχειας συνθλίβονται από το στεγαστικό κόστος.

Η Δανία ακολούθησε με 59,8% και η Ελβετία με 56,1%, ενώ το ποσοστό υπερέβη επίσης το 40% στη Σουηδία με 46,8%, τη Νορβηγία με 43,8% και την Τσεχία με 43,4%. Η Γερμανία κατέγραψε 35,0%, πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ, ενώ η Ισπανία με 28,3%, η Γαλλία με 25,4% και η Ιταλία με 21,7% παρέμειναν κάτω από αυτόν.

Η Κύπρος είχε το χαμηλότερο ποσοστό μεταξύ των νοικοκυριών χαμηλού εισοδήματος με 7,6%, ακολουθούμενη από την Αλβανία με 8,2%, την Κροατία με 14,9% και τη Σλοβακία με 15,4%.

Γράφει ο Δημήτρης Παπαφώτης

πηγή: IndexBox/newsfire