Αίτημα άμεσης μετάθεσης και ομαλής μεταβατικής εφαρμογής της υποχρεωτικής ηλεκτρονικής τιμολόγησης και της Β΄ φάσης της ψηφιακής διακίνησης αποθεμάτων
Αξιότιμε κύριε Υπουργέ,
Αξιότιμε κύριε Υφυπουργέ,
Αξιότιμε κύριε Διοικητά,
Το 11ο Περιφερειακό Τμήμα Ν/Α Πελοποννήσου του Οικονομικού Επιμελητηρίου της Ελλάδας, λαμβάνοντας υπόψη τις έντονες και απολύτως εύλογες ανησυχίες που εκφράζονται από λογιστές-φοροτεχνικούς, επιχειρήσεις και επαγγελματικούς φορείς της Περιφέρειάς μας, επανέρχεται στο ιδιαίτερα κρίσιμο ζήτημα της ταυτόχρονης εφαρμογής δύο σημαντικών ψηφιακών μεταρρυθμίσεων:
- της υποχρεωτικής ηλεκτρονικής τιμολόγησης στις συναλλαγές μεταξύ επιχειρήσεων, με ημερομηνία έναρξης για τις επιχειρήσεις της δεύτερης περιόδου την 1η Οκτωβρίου 2026, και
- της Β΄ φάσης της ψηφιακής παρακολούθησης διακίνησης αποθεμάτων, με ενεργοποίηση από 12 Οκτωβρίου 2026 των διαδικασιών φόρτωσης, μεταφόρτωσης, παραλαβής και ποσοτικού ή ποιοτικού ελέγχου.
Το Οικονομικό Επιμελητήριο της Ελλάδας και το Περιφερειακό μας Τμήμα στηρίζουν διαχρονικά τον ψηφιακό μετασχηματισμό της φορολογικής διοίκησης, την ενίσχυση της διαφάνειας και την αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής.
Ωστόσο, η σχεδόν ταυτόχρονη έναρξη δύο τόσο σύνθετων και εκτεταμένων υποχρεώσεων, με απόσταση μόλις έντεκα ημερών μεταξύ τους, δημιουργεί σοβαρούς επιχειρησιακούς κινδύνους για επιχειρήσεις, επαγγελματίες και λογιστικά γραφεία.
Η επιτυχία μιας ψηφιακής μεταρρύθμισης δεν εξαρτάται αποκλειστικά από τη θεσμοθέτησή της. Προϋποθέτει κυρίως την ουσιαστική επιχειρησιακή ετοιμότητα όλων των εμπλεκομένων: επιχειρήσεων, λογιστών-φοροτεχνικών, μεταφορέων, παρόχων ηλεκτρονικής τιμολόγησης, εταιρειών λογισμικού και πληροφοριακών συστημάτων της ίδιας της φορολογικής διοίκησης.
1. Υποχρεωτική ηλεκτρονική τιμολόγηση
Από την 1η Οκτωβρίου 2026 οι επιχειρήσεις της δεύτερης περιόδου καλούνται να προσαρμοστούν στο νέο πλαίσιο ηλεκτρονικής έκδοσης τιμολογίων μέσω αδειοδοτημένου Παρόχου Ηλεκτρονικής Τιμολόγησης ή μέσω των εφαρμογών timologio/myDATAapp της ΑΑΔΕ.
Η συγκεκριμένη μετάβαση δεν συνιστά απλώς αλλαγή του τρόπου διαβίβασης των δεδομένων στο myDATA. Αποτελεί ουσιαστική μεταβολή ολόκληρου του κύκλου έκδοσης, αυθεντικοποίησης, διαβίβασης, παραλαβής, ακύρωσης και αρχειοθέτησης των φορολογικών παραστατικών.
Παρά τις προβλεπόμενες δυνατότητες σταδιακής συμμόρφωσης, εξακολουθούν να υφίστανται σημαντικά πρακτικά και τεχνικά ζητήματα:
- μεγάλος αριθμός μικρών και πολύ μικρών επιχειρήσεων δεν έχει ακόμη ενημερωθεί επαρκώς,
- αρκετές επιχειρήσεις δεν έχουν ολοκληρώσει την επιλογή του κατάλληλου τρόπου έκδοσης των τιμολογίων τους,
- εξακολουθεί να υπάρχει σύγχυση ως προς τις απαιτούμενες διαδικασίες και τις σχετικές προθεσμίες,
- υφιστάμενα εμπορικά και λογιστικά προγράμματα απαιτούν αναβάθμιση ή διασύνδεση με Παρόχους,
- δεν έχει προηγηθεί επαρκής περίοδος δοκιμαστικής λειτουργίας υπό πραγματικές συνθήκες,
- ειδικές περιπτώσεις τιμολόγησης εξακολουθούν να απαιτούν τεχνικές και ερμηνευτικές διευκρινίσεις,
- ενδεχόμενα λάθη ή καθυστερήσεις κατά την πρώτη περίοδο εφαρμογής ενδέχεται να επιφέρουν δυσανάλογες φορολογικές συνέπειες.
Είναι ενδεικτικό ότι ακόμη και στις 22 Σεπτεμβρίου 2026, ελάχιστες ημέρες πριν από την έναρξη εφαρμογής της νέας υποχρέωσης, κρίθηκε αναγκαία η έκδοση πρόσθετων διευκρινίσεων από την ΑΑΔΕ σχετικά με τη Δήλωση Έναρξης Χρήσης των εφαρμογών timologio και myDATAapp.
Το γεγονός αυτό καταδεικνύει ότι ουσιώδη διαδικαστικά ζητήματα εξακολουθούν να βρίσκονται σε φάση αποσαφήνισης, ενώ ο διαθέσιμος χρόνος προσαρμογής των επιχειρήσεων είναι πλέον εξαιρετικά περιορισμένος.
2. Β΄ φάση ψηφιακής διακίνησης αποθεμάτων
Από τις 12 Οκτωβρίου 2026 προβλέπεται η ενεργοποίηση των διαδικασιών φόρτωσης, μεταφόρτωσης, παραλαβής, ποσοτικού και ποιοτικού ελέγχου, καθώς και η ολοκληρωμένη ψηφιακή παρακολούθηση και ιχνηλασιμότητα των διακινήσεων.
Πρόκειται για μία διαδικασία η οποία δεν αφορά αποκλειστικά την επιχείρηση που εκδίδει το παραστατικό διακίνησης.
Απαιτεί την άμεση και συντονισμένη συμμετοχή:
- του αποστολέα,
- του μεταφορέα,
- του παραλήπτη,
- των επιχειρήσεων αποθήκευσης και εφοδιαστικής αλυσίδας,
- των Παρόχων,
- των κατασκευαστών λογισμικού,
- καθώς και των πληροφοριακών εφαρμογών της ΑΑΔΕ.
Ιδιαίτερη πολυπλοκότητα παρουσιάζουν περιπτώσεις όπως:
- παραδόσεις σε περισσότερους παραλήπτες,
- μεταφορτώσεις ή αλλαγές μεταφορικού μέσου,
- μερικές παραδόσεις και επιστροφές,
- αποκλίσεις στις παραλαμβανόμενες ποσότητες,
- διακινήσεις μέσω τρίτων αποθηκευτών ή εταιρειών logistics,
- διακινήσεις αγροτικών προϊόντων,
- συγκεντρωτικά δελτία αποστολής,
- περιπτώσεις αντίστροφης διακίνησης,
- βλάβες εξοπλισμού ή απώλεια σύνδεσης στο διαδίκτυο,
- καθώς και περιπτώσεις στις οποίες απαιτείται διόρθωση εσφαλμένης κατάστασης διακίνησης.
Ιδιαίτερη σημασία έχει επίσης το γεγονός ότι η νέα έκδοση myDATA 2.0.2, η οποία περιλαμβάνει κρίσιμες λειτουργίες για την παραλαβή, τη μεταφορά, την παράδοση, την επιστροφή και την ακύρωση παραστατικών, τέθηκε σε λειτουργία μόλις στις 10 Σεπτεμβρίου 2026.
Κατά συνέπεια, ο πραγματικός χρόνος που διατίθεται σε επιχειρήσεις, μεταφορείς, λογιστές και εταιρείες λογισμικού για έλεγχο, προσαρμογή, δοκιμές και εκπαίδευση είναι αντικειμενικά ανεπαρκής.
3. Οι ιδιαίτερες συνθήκες της Περιφέρειας Πελοποννήσου
Η Περιφέρεια Πελοποννήσου χαρακτηρίζεται από μεγάλο αριθμό μικρών και πολύ μικρών επιχειρήσεων, αγροτικών εκμεταλλεύσεων, ελαιοτριβείων, συνεταιρισμών, επιχειρήσεων εμπορίας αγροτικών προϊόντων, μεταφορικών επιχειρήσεων και επαγγελματιών οι οποίοι, στη μεγάλη τους πλειονότητα, δεν διαθέτουν οργανωμένα τμήματα μηχανογράφησης ή εξειδικευμένο προσωπικό πληροφορικής.
Παράλληλα:
- σε αρκετές περιοχές η πρόσβαση στο διαδίκτυο δεν είναι σταθερή,
- σημαντικός αριθμός διακινήσεων πραγματοποιείται από αγρούς και απομακρυσμένες εγκαταστάσεις,
- χρησιμοποιούνται διαφορετικά και συχνά ειδικά μεταφορικά μέσα,
- ενώ η ημερομηνία της 12ης Οκτωβρίου συμπίπτει ουσιαστικά με την έναρξη της ελαιοκομικής περιόδου.
Η χρονική αυτή συγκυρία δημιουργεί πρόσθετη επιβάρυνση σε έναν από τους σημαντικότερους παραγωγικούς κλάδους της Πελοποννήσου.
Για τον λόγο αυτό θεωρούμε απαραίτητη τη διαμόρφωση ειδικών, απολύτως σαφών και λειτουργικά εφαρμόσιμων κανόνων για τον αγροτικό τομέα και, ιδίως, για τη διακίνηση του ελαιοκάρπου από τους παραγωγούς προς τα ελαιοτριβεία.
4. Κίνδυνος άτυπης μετακύλισης της ευθύνης στους λογιστές-φοροτεχνικούς
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί και το γεγονός ότι, για ακόμη μία φορά, οι λογιστές-φοροτεχνικοί καλούνται στην πράξη να αναλάβουν το μεγαλύτερο μέρος της ενημέρωσης, της εκπαίδευσης και της υποστήριξης χιλιάδων επιχειρήσεων, πολλές φορές χωρίς την έγκαιρη ύπαρξη ολοκληρωμένων τεχνικών και επιχειρησιακών οδηγιών.
Πρέπει να καταστεί απολύτως σαφές ότι ο λογιστής-φοροτεχνικός δεν μπορεί να υποκαταστήσει:
- τον τεχνικό λογισμικού,
- τον Πάροχο ηλεκτρονικής τιμολόγησης,
- τον υπεύθυνο αποθήκης,
- τον μεταφορέα,
- τον χειριστή της εφαρμογής,
- ούτε τον ίδιο τον επιχειρηματία κατά τον πραγματικό χρόνο πραγματοποίησης της συναλλαγής ή της διακίνησης.
Οι ενέργειες αυτές πραγματοποιούνται σε πραγματικό χρόνο, συχνά εκτός του χώρου και του ελέγχου του λογιστικού γραφείου.
Ως εκ τούτου, η λειτουργική ευθύνη των επιχειρήσεων και των λοιπών εμπλεκόμενων μερών δεν μπορεί ούτε θεσμικά ούτε πρακτικά να μετακυλίεται άτυπα στους λογιστές-φοροτεχνικούς.
Για τους ανωτέρω λόγους, ζητούμε:
1. Την άμεση μετάθεση της υποχρεωτικής εφαρμογής της ηλεκτρονικής τιμολόγησης για τις επιχειρήσεις της δεύτερης περιόδου, ώστε να εξασφαλιστεί επαρκής χρόνος για την επιλογή Παρόχου, την αναβάθμιση και προσαρμογή των πληροφοριακών συστημάτων, τη δοκιμαστική λειτουργία και την εκπαίδευση των χρηστών.
2. Τη μετάθεση της υποχρεωτικής εφαρμογής των διαδικασιών της Β΄ φάσης της ψηφιακής διακίνησης αποθεμάτων, οι οποίες προβλέπεται να ενεργοποιηθούν από 12/10/2026.
3. Σε περίπτωση που δεν καταστεί εφικτή η συνολική μετάθεση των ανωτέρω προθεσμιών, τη θεσμοθέτηση ουσιαστικής μεταβατικής περιόδου προαιρετικής εφαρμογής, χωρίς κυρώσεις, έως ότου διαπιστωθεί στην πράξη η πλήρης επιχειρησιακή σταθερότητα των σχετικών συστημάτων.
4. Την αναστολή επιβολής προστίμων και λοιπών φορολογικών συνεπειών κατά το αρχικό διάστημα εφαρμογής για λάθη, παραλείψεις ή τεχνικές αστοχίες, εφόσον το φορολογικό παραστατικό έχει πράγματι εκδοθεί και δεν προκύπτει απόκρυψη της συναλλαγής.
5. Την άμεση έκδοση ενιαίου, αναλυτικού και πρακτικού επιχειρησιακού οδηγού, με συγκεκριμένα παραδείγματα ανά κλάδο δραστηριότητας και ανά περίπτωση συναλλαγής ή διακίνησης.
6. Τη δημιουργία ασφαλούς και σαφούς διαδικασίας ακύρωσης και διόρθωσης εσφαλμένων ενεργειών, ιδίως στις περιπτώσεις φόρτωσης, μεταφόρτωσης, παραλαβής, απόρριψης και ολοκλήρωσης της διακίνησης.
7. Τη θέσπιση σαφούς εναλλακτικής διαδικασίας για περιπτώσεις τεχνικής βλάβης, διακοπής ηλεκτρικού ρεύματος, απώλειας σύνδεσης στο διαδίκτυο ή προσωρινής μη διαθεσιμότητας των συστημάτων της ΑΑΔΕ.
8. Τη σύσταση μόνιμης ομάδας εργασίας με τη συμμετοχή του Οικονομικού Επιμελητηρίου της Ελλάδας, εκπροσώπων των λογιστών-φοροτεχνικών, των επιχειρήσεων, των μεταφορέων, των αγροτικών φορέων και των εταιρειών λογισμικού, με σκοπό την άμεση καταγραφή και επίλυση των προβλημάτων που θα ανακύπτουν κατά την εφαρμογή.
9. Την πραγματοποίηση οργανωμένης και εκτεταμένης ενημερωτικής εκστρατείας με αποδέκτες τις ίδιες τις επιχειρήσεις και τους επαγγελματίες, ώστε η υποχρέωση ενημέρωσης και εκπαίδευσης να μην μετακυλίεται αποκλειστικά στα λογιστικά γραφεία.
10. Την πρόβλεψη ειδικών μεταβατικών ρυθμίσεων για τον αγροτικό τομέα, τα ελαιοτριβεία και τις επιχειρήσεις διακίνησης αγροτικών προϊόντων, λαμβάνοντας υπόψη τις πραγματικές συνθήκες λειτουργίας τους και την ταυτόχρονη έναρξη της ελαιοκομικής περιόδου.
Το 11ο Περιφερειακό Τμήμα Ν/Α Πελοποννήσου του Οικονομικού Επιμελητηρίου της Ελλάδας στηρίζει σταθερά κάθε ουσιαστική προσπάθεια ψηφιακού εκσυγχρονισμού της φορολογικής διοίκησης.
Ο ψηφιακός μετασχηματισμός, όμως, για να είναι πραγματικά αποτελεσματικός, ασφαλής και βιώσιμος, οφείλει να στηρίζεται στην έγκαιρη προετοιμασία, στη σαφήνεια του θεσμικού πλαισίου, στην τεχνική επάρκεια των συστημάτων και στην ουσιαστική συνεργασία με τους επαγγελματίες και τις επιχειρήσεις που καλούνται να τον εφαρμόσουν καθημερινά.
Η χορήγηση εύλογης παράτασης ή, κατ’ ελάχιστον, μιας ουσιαστικής μεταβατικής περιόδου χωρίς κυρώσεις δεν συνιστά υπαναχώρηση από τον ψηφιακό μετασχηματισμό. Αντιθέτως, αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για την ομαλή, ασφαλή και καθολική εφαρμογή του.
|
Ο Πρόεδρος |
Ο Γενικός Γραμματέας |
|
Κρητικός Παναγιώτης |
Λυτρίβης Γεώργιος |
