Σύνταξη δημοσίων υπαλλήλων: Τί ισχύει για όσους είναι σήμερα κοντά στα 50
Για τους δημοσίους υπαλλήλους που διανύουν σήμερα την ηλικία των 48 έως 52 ετών (γεννηθέντες περίπου μεταξύ 1974 και 1978), το τοπίο της συνταξιοδότησης είναι λίγο πολύ ξεκάθαρο, αλλά ταυτόχρονα απαιτητικό. Ανήκοντας σε μια γενιά που εισήλθε στην αγορά εργασίας ή στον δημόσιο τομέα κυρίως μετά το 1995-2000, η μεγάλη πλειονότητα δεν πρόλαβε τα μεταβατικά όρια ηλικίας του παρελθόντος, με αποτέλεσμα να υπάγεται πλήρως στους νέους κανόνες συνταξιοδότησης.
Για τη συγκεκριμένη ηλικιακή ομάδα, οι βασικές επιλογές εξόδου διαμορφώνονται ως εξής:
Πλήρης σύνταξη στα 62 έτη με 40 έτη ασφάλισης
Απαιτείται η συμπλήρωση συνολικά 40 ετών (12.000 ένσημα) πραγματικής ασφάλισης ή/και εξαγοράς πλασματικών ετών.
Πλήρης σύνταξη στα 67 έτη
Ισχύει για όσους συμπληρώσουν τουλάχιστον 15 έτη ασφάλισης (έως και 39 έτη), αλλά δεν καταφέρουν να φτάσουν τη 40ετία στο 62ο έτος της ηλικίας τους.
Μειωμένη σύνταξη στα 62 έτη
Μετά τις αλλαγές που τέθηκαν σε ισχύ από την 1/1/2023 (Ν. 4997/2022), το γενικό όριο ηλικίας για τη λήψη μειωμένης σύνταξης στο Δημόσιο κλείδωσε αυστηρά στο 62ο έτος για όσους δεν είχαν συμπληρώσει τα παλαιά ηλικιακά όρια (55-60) έως το τέλος του 2022.
Απαιτείται η θεμελίωση 25ετίας.
Ειδικές κατηγορίες και εξαιρέσεις
- Γονείς ανηλίκων: Οι παλαιές ευνοϊκές διατάξεις (έξοδος στα 50, 52 ή 55) αφορούσαν όσους είχαν συμπληρώσει την 25ετία και το αντίστοιχο όριο ηλικίας έως τις 31/12/2021. Οι σημερινοί 50άρηδες, οι οποίοι έκλεισαν τα 50-52 έτη μετά το 2022, έχουν απολέσει αυτά τα δικαιώματα και ακολουθούν τα γενικά όρια (62 ή 67).
- Βαρέα & Ανθυγιεινά (ΟΤΑ κ.ά.): Όσοι απασχολούνται σε ειδικές κατηγορίες (π.χ. καθαριότητα Δήμων) διατηρούν τη δυνατότητα συνταξιοδότησης σε χαμηλότερα όρια ηλικίας (π.χ. στο 60ό έτος με τις αντίστοιχες προϋποθέσεις ασφάλισης).
- Γονείς/Σύζυγοι με αναπηρία: Διατηρούνται ορισμένες ειδικές ευνοϊκές διατάξεις για όσους έχουν προστατευόμενα μέλη με βαριά αναπηρία, εφόσον πληρούνται οι αυστηρές προϋποθέσεις του νόμου.
Καθώς η συνταξιοδότηση στα 62 απαιτεί απαραιτήτως 40 χρόνια υπηρεσίας, ο έγκαιρος σχεδιασμός είναι κρίσιμος. Όσοι διορίστηκαν π.χ. στα 25 τους έτη (και θα έχουν 37 χρόνια στα 62), θα χρειαστεί να αξιοποιήσουν πλασματικά έτη για να «γεμίσουν» την τρύπα των 3 ετών. Η αναγνώριση χρόνου σπουδών, στρατιωτικής θητείας ή παιδιών παραμένει κομβική για τη συμπλήρωση της 40ετίας.
Αν κάποιος επιλέξει μειωμένη σύνταξη στα 62 (χωρίς 40ετία), θα υποστεί περικοπή έως 30% μόνο στο ποσό της Εθνικής Σύνταξης, ενώ η Αναλογική/Ανταποδοτική σύνταξη καταβάλλεται κανονικά.
Γράφει ο Κώστας Παναγιωτάκης
