Ακίνητα: Μειωμένο ΦΠΑ για κοινωνικές κατοικίες και «πάγωμα» του 24% στα νεόδμητα
Στο επίκεντρο των νέων παρεμβάσεων στη στεγαστική πολιτική ενόψει ΔΕΘ, βρίσκονται η ενίσχυση της κοινωνικής και προσιτής κατοικίας, αλλά και η διατήρηση του επενδυτικού ενδιαφέροντος στην αγορά νεόδμητων ακινήτων.
Η κυβέρνηση προχωρά στη θεσμοθέτηση μειωμένου συντελεστή ΦΠΑ για την κατασκευή κατοικιών, ενώ «παγώνει» και για το 2027 το φόρο 24% στις πωλήσεις νεόδμητων ακινήτων.
Η παροχή φορολογικού κινήτρου σε κατασκευαστικές εταιρείες για την ανέγερση κατοικιών που θα διατίθενται σε μακροχρόνια μίσθωση με προσιτό ή κοινωνικό μίσθωμα, αποτελεί στοιχείο του τρίτου πυλώνα του δεκαετούς (2026-2035) Εθνικού Σχεδίου για τη Στεγαστική Πολιτική.
Αφορά στην ενίσχυση της ιδιοκατοίκησης, τη βιωσιμότητα του οικιστικού αποθέματος, τις δομικές μεταρρυθμίσεις (φορολογικά μέτρα) και το σύστημα διακυβέρνησης της στέγασης.
«Πράσινο φως» σ’ αυτή την κατεύθυνση έχει ανάψει η Ε. Ε., η οποία, σε οδηγία της (2022/542 για τον ΦΠΑ), επιτρέπει την εφαρμογή μειωμένου συντελεστή στην «παροχή και την κατασκευή κατοικιών στο πλαίσιο κοινωνικής πολιτικής».
Το μέτρο όπως αναφέρεται, θα μπορούσε να συνδυαστεί και με πρόσθετα φορολογικά κίνητρα, όπως μείωση ή απαλλαγή από τον ΕΝΦΙΑ, ώστε να καταστεί ελκυστικότερη η ανάπτυξη κατοικιών προσιτού κόστους από ιδιώτες και θεσμικούς επενδυτές. Παράλληλα, προβλέπεται η δυνατότητα θέσπισης μηχανισμού επιστροφής των φορολογικών ωφελημάτων σε περίπτωση πρόωρης πώλησης του ακινήτου, αλλαγής χρήσης ή μετατροπής του σε βραχυχρόνια μίσθωση.
Στα πρότυπα Πορτογαλίας και Γαλλίας
Ως ευρωπαϊκά πρότυπα καταγράφονται η Πορτογαλία, όπου εφαρμόζεται συντελεστής 6%, και η Γαλλία, όπου ο αντίστοιχος συντελεστής για την προσιτή κατοικία διαμορφώνεται στο 10%.
Στην Πορτογαλία, το πρόγραμμα 97/2026 αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα πολιτικής για την προσιτή κατοικία.
Προβλέπει μειωμένο ΦΠΑ 6%, αντί 23%, στην κατασκευή και ανακαίνιση ακινήτων που προορίζονται για μακροχρόνια μίσθωση, υπό την προϋπόθεση ότι το μηνιαίο ενοίκιο δεν υπερβαίνει τα 2.300 ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί σε 2,5 φορές τον κατώτατο μισθό των 920 ευρώ. Το καθεστώς απαιτεί την έναρξη της μίσθωσης εντός 24 μηνών και τη διατήρησή της για τουλάχιστον 36 μήνες μέσα σε διάστημα πέντε ετών.
Παράλληλα, οι Συμβάσεις Επένδυσης για Ενοικίαση παρέχουν σε θεσμικούς επενδυτές ένα ευρύτερο πακέτο κινήτρων, το οποίο περιλαμβάνει: ΦΠΑ 6% στην κατασκευή, απαλλαγή από τον φόρο μεταβίβασης (IMT) και το χαρτόσημο, απαλλαγή από τον φόρο ακινήτων (IMI, το πορτογαλικό αντίστοιχο του ΕΝΦΙΑ) για οκτώ χρόνια, και επιστροφή του 50% του ΦΠΑ για δαπάνες μελετών και μηχανικών.
Βασική προϋπόθεση είναι τουλάχιστον το 70% του κτιρίου να διατίθεται με προσιτό μίσθωμα.
Ανάλογο μοντέλο εφαρμόζεται και στη Γαλλία, όπου ο φορολογικός συντελεστής για την ενδιάμεση ή προσιτή κατοικία διαμορφώνεται στο 10%, έναντι του κανονικού 20%.
Για τις αμιγώς κοινωνικές κατοικίες ο ΦΠΑ μπορεί να περιορίζεται ακόμη και στο 5,5%.
Το μέτρο απευθύνεται κυρίως σε νομικά πρόσωπα και θεσμικούς επενδυτές που δραστηριοποιούνται σε περιοχές με υψηλή στεγαστική πίεση.
Τα ακίνητα πρέπει να χρησιμοποιούνται ως κύρια κατοικία, ενώ ισχύουν συγκεκριμένα εισοδηματικά κριτήρια για τους ενοικιαστές και ανώτατα όρια μισθωμάτων ανά τετραγωνικό μέτρο.
Η δέσμευση των επενδυτών είναι μακροχρόνια, καθώς προβλέπεται μηχανισμός επιστροφής του φορολογικού οφέλους για διάστημα έως και 20 ετών, εφόσον παραβιαστούν οι προβλεπόμενοι όροι.
Αναστολή επιβολής ΦΠΑ 24%
Επίσης, με το νέο κίνητρο για την προσιτή κατοικία, αναμένεται να συνεχιστεί και το 2027 η αναστολή επιβολής ΦΠΑ 24% στις πωλήσεις νεόδμητων ακινήτων.
Η παράταση του μέτρου θεωρείται σημαντική για τη διατήρηση της οικοδομικής δραστηριότητας και του επενδυτικού ενδιαφέροντος στην αγορά ακινήτων.
Η αναστολή μειώνει σημαντικά το κόστος απόκτησης ενός νεόδμητου ακινήτου, καθώς αντί για ΦΠΑ 24% ο αγοραστής επιβαρύνεται με φόρο μεταβίβασης 3%.
Το «πάγωμα» του ΦΠΑ αφορά τα αδιάθετα ακίνητα κατασκευαστών που προέρχονται απόοικοδομικές άδειες οι οποίες έχουν εκδοθεί από το 2006 και μετά.
Στο μέτρο μπορούν να εντάσσονται τόσο ιδιόκτητα ακίνητα όσο και ακίνητα που ανεγείρονται μέσω του συστήματος της αντιπαροχής, εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις και υποβληθεί η σχετική αίτηση αναστολής.
πηγή: aftodioikisi
