ΑΑΔΕ: Ποιές μεταφορές χρημάτων μέσω IRIS κινδυνεύουν με φόρο – Τί ισχύει για χαρτζιλίκια

Διευκρινίσεις για τη φορολογική αντιμετώπιση των χρημάτων που διακινούνται μέσω IRIS δίνει η ΑΑΔΕ, ξεκαθαρίζοντας ότι οι συνηθισμένες μεταφορές μικρών ποσών μεταξύ συγγενών ή οικείων προσώπων δεν δημιουργούν από μόνες τους φορολογική υποχρέωση.

Στην κατηγορία αυτή εντάσσονται, μεταξύ άλλων, χρήματα που στέλνουν γονείς στα παιδιά τους για καθημερινές ανάγκες, όπως ενοίκιο, δίδακτρα, αγορές από σούπερ μάρκετ ή χαρτζιλίκι. Σύμφωνα με τις διευκρινίσεις της Φορολογικής Αρχής, τέτοιες συναλλαγές δεν αντιμετωπίζονται ως χρηματικές δωρεές που απαιτούν δήλωση στο myPROPERTY.

Διαφορετική αντιμετώπιση μπορεί να υπάρξει εφόσον διαπιστωθεί μοτίβο συναλλαγών που δημιουργεί υπόνοιες καταχρηστικής πρακτικής, όπως συστηματικές μεταφορές ίδιων και κυρίως μεγάλων ποσών.

Προσοχή χρειάζεται και στην αιτιολογία της συναλλαγής. Η αναγραφή χαρακτηρισμών όπως «δωρεά» ή «δάνειο», όταν δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα, μπορεί να δημιουργήσει φορολογικά ζητήματα και να οδηγήσει σε περαιτέρω έλεγχο.

Τί ισχύει για γονικές παροχές και δωρεές

Άλλο καθεστώς εφαρμόζεται όταν η μεταφορά χρημάτων αποτελεί πράγματι γονική παροχή ή δωρεά.

Για μεταφορές έως 800.000 ευρώ προς πρόσωπα της πρώτης κατηγορίας –όπως παιδιά, γονείς, σύζυγοι και εγγόνια– προβλέπεται αφορολόγητο, εφόσον τα χρήματα διακινούνται μέσω τραπεζικού συστήματος και υποβληθεί η προβλεπόμενη δήλωση. Για το τμήμα του ποσού πάνω από τις 800.000 ευρώ εφαρμόζεται συντελεστής 10%.

Οι σχετικές δηλώσεις γίνονται μέσω του myPROPERTY και ακολουθεί διασταύρωση των στοιχείων από την ΑΑΔΕ με τις πληροφορίες των τραπεζών.

Εάν η συναλλαγή δεν επιβεβαιωθεί και δεν προσκομιστούν τα απαραίτητα δικαιολογητικά, μπορεί να χαθεί το αφορολόγητο και να επιβληθεί φόρος από το πρώτο ευρώ, ανάλογα με τον βαθμό συγγένειας.

Στις χρηματικές γονικές παροχές που πραγματοποιούνται με μετρητά, χωρίς δηλαδή τη μεσολάβηση τραπεζικού συστήματος, εφαρμόζεται αυτοτελής φορολόγηση 10% χωρίς αφορολόγητο.

Για δωρεές χρημάτων προς συγγενείς δεύτερης κατηγορίας προβλέπεται φορολόγηση από το πρώτο ευρώ με 20%, ενώ για πρόσωπα της τρίτης κατηγορίας ο συντελεστής φτάνει το 40%.

Έλεγχοι σε διαδοχικές μεταφορές

Η ΑΑΔΕ εξετάζει επίσης περιπτώσεις διαδοχικών δωρεών, όταν υπάρχει ενδεχόμενο να χρησιμοποιούνται ενδιάμεσα πρόσωπα προκειμένου τα χρήματα να καταλήξουν σε κάποιον που δεν δικαιούται το αφορολόγητο των 800.000 ευρώ.

Στο πλαίσιο αυτό εξετάζονται οι πραγματικές συνθήκες και ο χρόνος μεταξύ των συναλλαγών. Ιδιαίτερα σύντομο διάστημα, και συγκεκριμένα έως έξι μήνες, μπορεί να αποτελέσει ένδειξη για φορολογικό έλεγχο.

Αντίστοιχος έλεγχος μπορεί να γίνει όταν χρήματα κατατίθενται σε κοινό λογαριασμό του δωρεοδόχου με τρίτο πρόσωπο, ώστε να εξακριβωθεί ποιος τελικά χρησιμοποίησε το ποσό.

Διαφορετικοί κανόνες για τους επαγγελματίες

Για τους ελεύθερους επαγγελματίες τα δεδομένα είναι διαφορετικά. Η αποδοχή πληρωμών μέσω IRIS είναι υποχρεωτική και τα ποσά που εισπράττονται στο πλαίσιο της επαγγελματικής δραστηριότητας αποτελούν επιχειρηματικά έσοδα και φορολογούνται σύμφωνα με τους ισχύοντες κανόνες.

Όσον αφορά τα όρια συναλλαγών, το ημερήσιο πλαφόν για τους ιδιώτες έχει αυξηθεί στα 1.000 ευρώ, τόσο για μεταφορές μεταξύ φυσικών προσώπων όσο και για πληρωμές προς επαγγελματίες, ενώ το μηνιαίο όριο ανέρχεται σε 5.000 ευρώ.

Οι συναλλαγές μεταξύ ιδιωτών πραγματοποιούνται χωρίς προμήθεια. Στις επαγγελματικές πληρωμές, η χρέωση επιβαρύνει τον λήπτη και, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται, κυμαίνεται από 0,2% έως 0,5% του ποσού, ανάλογα με την κατηγορία της επιχείρησης και τον τρόπο πραγματοποίησης της συναλλαγής.

Γράφει ο Μιχάλης Κοττάκης

πηγή: aftodioikisi