Τα μέτρα της κυβέρνησης για τον περιορισμό του ιδιωτικού χρέους προς το δημόσιο

Με νέα αποτελεσματικά επιχειρεί η κυβέρνηση να ενισχύσει τη ρευστότητα, αλλά και τη μείωση του ογκώδους ιδιωτικού χρέους προς το δημόσιο και τον ΕΦΚΑ, με ρυθμίσεις-“ανάσα” για φυσικά πρόσωπα και ρυθμίσεις που παρουσιάζουν συσσωρευμένες ληξιπρόθεσμες οφειλές προς τους φορείς του κράτους. Την ίδια στιγμή, επιδιώκει την προστασία ορισμένων θεμελιωδών δικαιωμάτων των οφειλετών μέσα από την όλη διαδικασία της εξυπηρέτησης του χρέους.

Ειδικότερα, η κυβέρνηση έχει προχωρήσει στα λήψη των παρακάτω μέτρων:

1. Στοχευμένη προστασία πρώτης κατοικίας μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού. 

Η νέα ρύθμιση, η οποία αναμένεται να έχει ψηφιστεί έως το τέλος του μήνα, προβλέπει ότι οι δανειολήπτες θα μπορούν να διεκδικήσουν ρύθμιση μέσω εξωδικαστικού μηχανισμού ειδικά για την κύρια κατοικία τους, διαχωρίζοντάς την από την υπόλοιπη περιουσία τους.

Σε αντίθεση με το ισχύον καθεστώς, όπου η ρύθμιση αφορά το σύνολο των οφειλών προς Δημόσιο, τράπεζες και funds και λαμβάνει υπόψη τη συνολική περιουσιακή κατάσταση, το νέο πλαίσιο εστιάζει αποκλειστικά στην αξία της πρώτης κατοικίας. Με τη νέα διάταξη, ο οφειλέτης θα έχει τη δυνατότητα να διασώσει την κύρια κατοικία του επιτυγχάνοντας μεγαλύτερο κούρεμα και επομένως χαμηλότερες μηνιαίες δόσεις, προσαρμοσμένες στην αξία του συγκεκριμένου ακινήτου και στα εισοδήματά του. Η υπόλοιπη περιουσία θα οδηγείται σε ρευστοποίηση μέσω πλειστηριασμών, με τα έσοδα να κατευθύνονται στην αποπληρωμή των υπόλοιπων χρεών.

2. Λειτουργία του Φορέα Απόκτησης και Επαναμίσθωσης Ακινήτων. 

Στην τελική ευθεία βρίσκεται η δημιουργία και λειτουργία του Φορέα ο οποίος θα αγοράζει την πρώτη κατοικία ευάλωτων οφειλετών που βγαίνει σε πλειστηριασμό και έπειτα θα τους τη μισθώνει υποχρεωτικά για 12 χρόνια. Με αυτόν τον τρόπο, ο οφειλέτης δεν χρειάζεται να αφήσει το σπίτι του, ενώ μετά το πέρας της μίσθωσης έχει τη δυνατότητα να επαναγοράσει την κατοικία του, εφόσον έχει ανακάμψει οικονομικά και ήταν συνεπής ως προς την καταβολή του μισθώματος. Μάλιστα, ο οφειλέτης μπορεί να επαναγοράσει το ακίνητο πριν από τη συμπλήρωση 12ετίας αν πληροί τις προϋποθέσεις. Επίσης, ο οφειλέτης θα λαμβάνει στεγαστικό επίδομα από το κράτος, που κυμαίνεται από 70 έως 210 ευρώ μηνιαίως, για όσο χρόνο μισθώνει το ακίνητο από τον Φορέα Ακινήτων, ώστε να διασφαλιστεί η συνεπής πληρωμή του ενοικίου.

3. Ρύθμιση 72 δόσεων

Τίθεται σε εφαρμογή μια νέα, ευνοϊκή ρύθμιση 72 δόσεων, η οποία αφορά οφειλές προς το Δημόσιο και τον ΕΦΚΑ που δημιουργήθηκαν έως το τέλος του 2023, προσφέροντας διέξοδο σε περίπου 1,3 εκατομμύριο οφειλέτες, φυσικά πρόσωπα και επιχειρήσεις. Η ρύθμιση θα ενεργοποιηθεί από τον προσεχή Ιούνιο ενώ οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να υποβάλουν αίτηση για να ενταχθούν. Προϋπόθεση για την ένταξη είναι η εξόφληση ή η ρύθμιση των τρεχουσών οφειλών βάσει της πάγιας ρύθμισης.

Στη ρύθμιση μπορούν να ενταχθούν και οι τόκοι που έχουν βεβαιωθεί από την 1η Ιανουαρίου 2024 έως την ημερομηνία υποβολής της αίτησης. H ρύθμιση αφορά δυνητικά 1,3 εκατομμύρια φυσικά πρόσωπα με ληξιπρόθεσμες οφειλές συνολικού ύψους 31,5 δισ. ευρώ και 284.000 επιχειρήσεις-νομικά πρόσωπα με συνολικές ληξιπρόθεσμες οφειλές ύψους 63,5 δισ. ευρώ. Συνολικά μπορεί να καλύψει 95,3 δισ. οφειλών, οι οποίες δημιουργήθηκαν και κατέστησαν ληξιπρόθεσμες προ του 2024 και παρέμειναν αρρύθμιστες έως και τις 21-4-2026.

Το επιτόκιο της ρύθμισης ανέρχεται σε 5,84%, ενώ το ελάχιστο ποσό της μηνιαίας δόσης ορίζεται στα 30 ευρώ. Δεύτερη ευκαιρία παρέχεται και σε οφειλέτες που είχαν εντάξει παλαιότερα οφειλές στην πάγια ρύθμιση, αλλά στη συνέχεια την απώλεσαν. Η ένταξη στη ρύθμιση επιφέρει αυτόματη αναστολή των μέτρων αναγκαστικής εκτέλεσης (κατασχέσεις, πλειστηριασμοί) για τα ρυθμιζόμενα χρέη ενώ  χορηγείται φορολογική και ασφαλιστική ενημερότητα στους οφειλέτες.

Καθυστέρηση πληρωμής ακόμη και μίας δόσης συνεπάγεται επιβάρυνση με προσαύξηση 15%, γεγονός που καθιστά σαφές ότι η συνέπεια στις πληρωμές αποτελεί βασικό όρο για τη διατήρηση της ρύθμισης και την αποφυγή πρόσθετων επιβαρύνσεων.

H νέα ρύθμιση “κουμπώνει” με τη δυνατότητα άρσης κατάσχεσης τραπεζικού λογαριασμού, εφόσον εξοφληθεί το 25% της οφειλής και ρυθμιστεί το υπόλοιπο ποσό. Η δυνατότητα αυτή παρέχεται άπαξ και αποσκοπεί στη διατήρηση ενός ελάχιστου επιπέδου ρευστότητας για την κάλυψη λειτουργικών αναγκών, ιδίως για επιχειρήσεις και ελεύθερους επαγγελματίες.

4. Διεύρυνση του Εξωδικαστικού Μηχανισμού

Επιτρέπεται για πρώτη φορά η ένταξη στον εξωδικαστικό μικροοφειλετών  για χρέη που κυμαίνονται από 5.000 έως 10.000 ευρώ από 10.000 ευρώ και άνω που ίσχυε έως τώρα. Πρόκειται για μια αλλαγή που αναμένεται να εξασφαλίσει πρόσβαση στον μηχανισμό για επιπλέον 300.000 οφειλέτες. Το επιτόκιο διαμορφώνεται σε 3% καθ’ όλη τη διάρκεια της ρύθμισης, ενώ ο μηχανισμός μπορεί, υπό προϋποθέσεις, να οδηγήσει ακόμη και σε “κούρεμα” της οφειλής, των τόκων ή των προσαυξήσεων. Σημειώνεται πως εσχάτως ενεργοποιήθηκε ο εξωδικαστικός συμβιβασμός και για τα χρέη προς του δήμους. Έτσι, οι οφειλές προς δήμους και δημοτικά νομικά πρόσωπα που υπερβαίνουν το όριο των 10.000 ευρώ μπορούν πλέον να υπαχθούν στον εξωδικαστικό μηχανισμό, ακόμη και αν ο δήμος έχει ήδη προχωρήσει σε κατασχέσεις τραπεζικών λογαριασμών, δεσμεύσεις απαιτήσεων ή άλλα μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης.

5. Εξόφληση οφειλών σε έως 240 δόσεις.

Όσοι έχουν χρέη σε Εφορία και ΕΦΚΑ άνω των 5.000 ευρώ μπορούν να ζητήσουν την ένταξή τους στον εξωδικαστικό μηχανισμό συναινώντας στην άρση του τραπεζικού και φορολογικού απορρήτου προκειμένου να υπάρχει πλήρης εικόνα της εισοδηματικής και περιουσιακής τους κατάστασης. Το επιτόκιο ανέρχεται σε 3% και με βάση την αξιολόγηση οι οφειλές μπορούν να ρυθμιστούν σε έως και 240 μηνιαίες δόσεων, ενώ προβλέπεται υπό προϋποθέσεις κούρεμα της οφειλής.

Γράφει ο Κωνσταντίνος Βαζούρας

πηγή: aftodioikisi