Η Μανιατισσα Μάνα.
Tα παλιά τα χρόνια οι γυναίκες της Μάνης μόλις το μωρό σαράντιζε το εβάζαν στη Νάκα, την οποια ζαλώνονταν και την έπαιρναν μαζί τους στα χωράφια. Φτάνοντας εκεί, κρεμούσαν τη νάκα στον ίσκιο κάποιου δέντρου και το μωρό κοιμόταν ενώ η μητέρα δούλευε. Τόσο σημαντική ήταν η νάκα, που στη Μάνη η μητέρα αποχαιρετούσε τη νιόπαντρη κόρη της με τη φράση: «Τη νιάκα σου, τη ρόκα σου και όξω από την πόρτα μου».
Κάποτε στη Μανη τα μωρά παιδιά δεν είχαν παιδικό δωμάτιο ούτε καν φυσικά κρεβατάκι,στρωματσαδα σε κάποιο σημείο μιας κάμαρας κοιμόντουσαν.
Η μάνα είχε (συνήθως κληρονομιά από τη Μανα της και εκείνη από τη δικη της Μάνα) μια νάκα από χονδρό πανί ή από δέρμα προβατου, έβαζε μέσα το μωρό, το τύλιγε με καμια κουβέρτα που είχε φτιάξει από το μαλι των ζωων, το κοβε στον ώμο κι αμολιότανε για το μάζεμα των ελλιών,το όργωμα, για τη σπορά, για τον θέρο, για το αλώνισμα, για τον μύλο, για τον τρύγο, για το πλύσιμο και το κοπάνισμα στη θαλασσα , για τα πρόβατα...
Κρέμαγε ψηλα τη νάκα με το παιδί (για να μη το τσιμπήσει κανένα φίδι η σκορπιός και καλά βυζαγμένο για να μην κλαίει) σε γερα κλαρια κι άρχιζε τις δουλειές της. Και η νάκα με το μωρό πολλες φορές κουνιόταν πέρα δώθε από τον αερα.Το ξυπνούσε η μάνα του να το ξαναβυζάξει και πάλι κατά τη διάρκεια της ημερας, μετά το κουκουλωνε με τη κουβερτούλα και αυτή συνέχιζε τη δουλεια της στο χωράφι.
Αργά το απογευμα ξεκρέμαγε η μάνα τη νάκα απο το κλαρί, την πέρναγε ξανά στον ώμο και έπαιρνε το μονοπάτι για το σπίτι. Άλλαζε το μωρό, το βύζαινε και το βαζε πάνω και κοντά της σε μια Μαξιλαρα που ήταν γεμισμενη με αχιρα ή σπανιότατα σε κουνια φτιαγμένη με το χέρι από ξύλο κι ύστερα με το πόδι (για να χει τα χέρια ελεύθερα για τη ρόκα, για το φτιάσιμο του μαλλιού, για το πλέξιμο και το κέντημα.) κούναγε τη κουνια πέρα-δώθε, πέρα-δώθε, πέρα-δώθε... Και το μωρό στη κουνια κλείνανε τα μάτια του για νάνι.
Μετά σβήνανε τα λυχνάρια, πλάγιαζαν κι οι μεγάλοι κι οι μικροί στρωματσάδα αποκαμωμένοι από τον κάματο(κούραση) της ημέρας κι άφηναν το "νανούρισμα" του "χωριού" να τους πάρει στην αγκαλιά του απο.. το γαυγισμα των σκύλων, το γκάρισμα από ένα γαιδούρι που είχε αϋπνίες, το χτύπημα από τις οπλές των αλόγων στο κατώι, το σκουξιμο ενός τσακαλιού , το χαρχαλι μιας γίδας που ξυνότανε νυχτιάτικα στο κατοι..
Κι αύριο μέρα του Θεού θα ξημέρωνε!Κι αύριο Aχάραγα παλι θα ξεκινούσε για τις δουλειές στα χωράφια..Η ζωη τα χρονια εκείνα ήταν σκληρή. Η κάθε Μανούλα γεννούσε πέντε- επτα-εννιά και παραπανω παιδια.Ουσιαστικα το ενα "μεγαλωνε" το αλλο και αν ηταν κοπελα αναμεσα σε πολλα αρσενικα επομιζονταν το "Μεγαλο βαρος " του νοικοκυριου,αφου η Μανα "ετρεχε" απο το χαραμα μεχρι το σουρουπο.
Μπορεί κανείς να φανταστεί την κούραση εκείνων των γυναικών, που όλη μέρα δουλεύανε στις πιο σκληρές δουλειές και δε βρίσκανε ανασοί ούτε το βράδυ. Τουλαχιστον μια φορα τη βδομάδα συκώνονταν από τη νύχτα ώστε να προετοιμασουν τον φούρνο του σπιτιού που ήταν συνήθως εξω από του σπίτι ώστε να φουρνισουν τα καρβέλια(ψωμι) της οικογενειας για όλη τη βδομάδα.
Αφιερωμενο στη Μνημη της Γιαγιας μου Σταυρούλας Γεωργοπούλου (1914-1983)_ Σύζ του Μιχαήλ Γεωργοπούλου του Λεωνίδα απο τη Κάτω Γαρδενιτσα το γενος Ιωάννη Κουράκου που γεννησε εννιά Παιδιά αλλα και σε ολες τις Μανιάτισσες που παλεψαν και παλεουν μεχρι και Σημερα να Μεγαλώσουνε μονες τους τα παιδια τους. 14 ΜΑΙΟΥ η γιορτή της Μάνας.
Πηγή: https://www.facebook.com/Gardenitsa.Mani
Γαρδενίτσα της Μάνης.
Gardenitsa Mani.
