Δυστυχώς συνεχώς ακούμε για εκρήξεις που γίνονται σε χώρους όπου υπάρχουν επικίνδυνα αέρια όπως η ασετυλίνη και το προπάνιο και συνεχώς πιστεύουμε ότι εμείς προσέχουμε και οι άλλοι όχι.
Πόσες ακόμη πρέπει να γίνουν, θρηνώντας ακόμη και ανθρώπινες ζωές, για να ληφθούν ουσιαστικά μέτρα πρόληψης και προστασίας, και όχι μέτρα τυπικά μόνον για τον νόμο που συχνά δεν εφαρμόζεται για διαφόρους λόγους και «παραθυράκια».
Οι άνθρωποι που χειρίζονται αυτά τα αέρια ή είναι υπεύθυνοι των χώρων που πιθανώς να υπάρχουν, πρέπει έχουν την κατάλληλη εκπαίδευση, να λαμβάνουν τα προβλεπόμενα μέτρα ασφαλείας με σχολαστικότητα και να ακολουθούν την σχετική νομοθεσία.
Η εκπαίδευση των χρηστών πρέπει να είναι ουσιαστική και όχι τυπική.
Δεν φθάνει μόνον να γνωρίζει κάποιος ότι ένα αέριο είναι εκρηκτικό.
Αυτό είναι μια πληροφορία και όχι γνώση χρήσης.
Το κάθε αέριο έχει διαφορετικές χημικές και φυσικές ιδιότητες, διαφορετικές επιπτώσεις στην υγεία του ανθρώπου και στο περιβάλλον, διαφορετικούς κινδύνους και μέτρα πρόληψης και ο χρήστης θα πρέπει τουλάχιστον να μελετά πολύ καλά, το άγνωστο για πολλούς, Δελτίο Δεδομένων Ασφαλείας – ΔΔΑ, διεθνώς Material Safety Data Sheet – MSDS.
Το ΔΔΑ είναι ένα έντυπο το οποίο, ο παραγωγός είναι υποχρεωμένος να το δίνει στον χρήστη, όταν αυτός το ζητά, αποτελεί την οδηγία 91/155/ΕΟΚ και εφαρμόζεται και στην Ελλάδα ως νομοθεσία.
Στο έντυπο αυτό περιγράφεται ακριβώς το τί είναι αυτό το προϊόν και πολλά άλλα στοιχεία όπως:
Την διεθνή του κωδικοποίηση, τις χημικές και φυσικές ιδιότητές του, την επικινδυνότητα, τους κινδύνους για τον άνθρωπο και το περιβάλλον, τον ασφαλή τρόπο μεταφοράς και χρήσης, τον τρόπο και τα μέσα αντιμετώπισης του κινδύνου και πολλά άλλα που εξαρτώνται από το προϊόν και τον παραγωγό.
Ως παράδειγμα ας δούμε αποσπασματικά τα δύο αέρια, την ασετυλίνη και το προπάνιο τα οποία πρωτοστατούν στη στην χρήση των ψησταριών, εστιατορίων, φανοποιείων, σιδηρουργείων αλλά και τόσων άλλων επαγγελματιών.
Ασετυλίνη:
Κωδικός αερίου: Gas 74-86-2
-Δηλώσεις επικινδυνότητας
H280 Περιέχει αέριο υπό πίεση· εάν θερμανθεί, μπορεί να εκραγεί
Η220 Εξαιρετικά εύφλεκτο αέριο
EUH006 Εκρηκτικό σε επαφή ή χωρίς επαφή με τον αέρα.
///////
Δηλώσεις Προφύλαξης -Αποκομιδή
Η διάθεση της φιάλης θα πρέπει να γίνεται μόνο μέσω του προμηθευτή. Η φιάλη αποτελείται από ένα πορώδες υλικό, το οποίο σε ορισμένες περιπτώσεις περιέχει αμίαντο
///////
ΜΕΤΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΥΧΑΙΑΣ ΕΚΛΥΣΗΣ
Προσωπικά μέτρα προφύλαξης Κατά την είσοδό σας στην περιοχή χρησιμοποιήστε ανεξάρτητη από το περιβάλλον αναπνευστική συσκευή, σε περίπτωση που δεν διασφαλίζεται η μη επικινδυνότητα της ατμόσφαιρας του χώρου. Εκκενώστε το χώρο. Φροντίζετε την ύπαρξη επαρκούς αερισμού. Εξαλείψτε τις πηγές ανάφλεξης.
Μέτρα προστασίας του περιβάλλοντος
Προσπαθήστε να σταματήσετε τη διαρροή του προϊόντος.
Μέθοδοι καθαρισμού
Αερίστε το χώρο
Προπάνιο:
Κωδικός αερίου: Gas: 74-98-6
ΦΥΣΙΚΕΣ ΚΑΙ ΧΗΜΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ
Γενικές Πληροφορίες
Εμφάνιση: Άχρωμο αέριο.
Οσμή: Μικρός βαθμός προειδοποίησης για χαμηλές συγκεντρώσεις. Γλυκίζον
Σημαντικές πληροφορίες σχετικά με την προστασία της υγείας και του περιβάλλοντος καθώς και την ασφάλεια. Μοριακό Βάρος: 44 g/mol Σημείο
Τήξης: -188 °C
Σημείο Βρασμού: -42,1 °C
Κρίσιμη Θερμοκρασία: 97°C
Θερμοκρασία αυτανάφλεξης: 470 °C
Όρια εκρηκτικότητας (Vol. % στον αέρα): 2,2 %(V) – 9,5% (V)
Σχετική πυκνότητα, αέριο: 1,5
Διαλυτότητα στο νερό: 75 mg/l
Μέγιστη πίεση πλήρωσης (bar): 8,5 bar
Ειδικές Πληροφορίες
Το αέριο/ατμοί είναι βαρύτεροι από τον αέρα. Μπορούν να συγκεντρωθούν σε κλειστούς χώρους και ιδίως στο δάπεδο η σε χαμηλά ευρισκόμενα σημεία.
Πολλοί ίσως γελάσουμε ότι θα πρέπει να μάθουμε όλα αυτά τα «επιστημονικά» στοιχεία που ίσως και δεν καταλαβαίνουμε.
Όμως θα πρέπει σιγά-σιγά και με την βοήθεια του παραγωγού αλλά και των τεχνικών ασφαλείας να μας γίνουν κτήμα.
Πόσο δύσκολο είναι να μάθουμε πως ένα αέριο είναι ελαφρύτερο ή βαρύτερο του ατμοσφαιρικού αέρα;
Πόσο δύσκολο είναι να μάθουμε για τους ανιχνευτές αερίων, οι οποίοι όσο κόστος και να έχουν, πιθανότατα κάποια στιγμή να σώσουν τις ζωές μας.
Όλοι μπορούμε να εκπαιδευτούμε.
Ακόμη και μια απλή, τελείως άσχετη με το θέμα νοικοκυρά, πόσο δύσκολο είναι να μάθει να αλλάζει το γκαζάκι του καμινέτου της στον κήπο ή στο μπαλκόνι του σπιτιού της και ποτέ να μην δοκιμάζει την στεγανότητα με αναπτήρα.
Τα ατυχήματα προειδοποιούν.
Τα αποσπάσματα είναι από τα αντίστοιχα ΔΔΑ της εταιρείας αερίων LINDE.
Γιάννης Ωραιόπουλος
Εργοδηγός Μηχανολόγος
