Στη Σπάρτη , στη γωνία Αγησιλάου και Ευαγγελιστρίας , βρισκόταν , κάποτε , η οικογενειακή οικία των Μελετόπουλων , εξέχουσας οικογένειας της παλιάς Σπάρτης. Ήταν μια διώροφη, νεοκλασική , πολυτελής οικία , ένα πραγματικό «αρχοντικό» , με δίφυλλες πόρτες , μεγάλα δωμάτια , ψηλοτάβανο , με ωραία έπιπλα . Υπήρχε , επίσης, και μια γυάλινη προθήκη με κέρινες κατασκευές , οι οποίες ακολούθησαν τη σορό του δημάρχου Σπάρτης Δημητρίου Μελετοπούλου και κάηκαν , τελικώς , το 1955 από την σύζυγό του Πηνελόπη Μελετοπούλου . Το 1961 το αρχοντικό πουλήθηκε από κληρονόμους στον Ελληνοαμερικανό Ηλία Καπετανέα , από τη Μαγούλα , ο οποίος στη θέση του σπιτιού των ΜΕΛΕΤΟΠΟΥΛΩΝ αποφάσισε να δημιουργήσει έναν κινηματογράφο .
Φ2
Στα 1963 το σινεμά αποτελούσε , ακόμα , κερδοφόρα επένδυση κι αυτό επέλεξε να κάνει ο Ηλίας Καπετανέας αποφασίζοντας να δημιουργήσει έναν σύγχρονο κινηματογράφο , με την ονομασία «ΦΑΡΟΣ» , που όμοιό του δεν είχε δει όχι μόνο η Σπάρτη αλλά και πολλές άλλες πόλεις σ’ ολόκληρη την Ελλάδα . Κανείς δεν μπορούσε , τότε , να φανταστεί , πως η εισβολή της τηλεόρασης στη 10ετία του ’70 θα ήταν η αρχή του τέλους των κινηματογράφων , που επί 10ετίες ολόκληρες υπήρξαν καταφύγιο διασκέδασης , ψυχαγωγίας και πολιτισμού για την ελληνική οικογένεια .
Η ανέγερση του νέου , σύγχρονου κινηματογράφου «ΦΑΡΟΣ» στη Σπάρτη έγινε είδηση στον τοπικό τύπο :
«Με γοργόν ρυθμόν προχωρούν αι εργασίαι κατασκευής συγχρόνου κινηματογράφου εις τον πρώτον όροφον του επιβλητικού κτηρίου που ανεγείρεται εις την θέσιν της κατεδαφισθείσης οικίας Μελετοπούλου , επί της γωνίας των οδών Ευαγγελιστρίας και Αγησιλάου . Οι αδελφοί Τριτάκη οι οποίοι έχουν αναλάβει την εκμετάλλευσιν του κινηματογράφου , δηλούν ότι ούτος θα τεθεί εις λειτουργίαν κατά τα μέσα Οκτωβρίου.»
ΛΑΚΩΝΙΚΟΣ ΚΗΡΥΞ , 19-8-1963
Όπως γνωστοποιεί το δημοσίευμα , ήδη από την ανέγερσή του , ο «ΦΑΡΟΣ» είχε ενοικιασθεί για εκμετάλλευση στους Σπαρτιάτες επιχειρηματίες ΑΦΟΥΣ ΤΡΙΤΑΚΗ , στα χέρια των οποίων ο ΦΑΡΟΣ έγραψε μακρά και ποιοτική ιστορία .
Πράγματι , τον Οκτώβριο του 1963 , ο κινηματογράφος ΦΑΡΟΣ έκανε πρεμιέρα :
«Ο νέος σύγχρονος πολυτελής κινηματογράφος των Αδελφών Τριτάκη επωνομάσθη ΦΑΡΟΣ κι έκαμε έναρξιν της λειτουργίας του με το φιλμ «Βιολετέρα»» .
ΛΑΚΩΝΙΚΟΣ ΚΗΡΥΞ , 21-10-1963
Η εναρκτήρια ταινία του νέου κινηματογράφου της Σπάρτης «ΦΑΡΟΣ» («Βιολετέρα») ήταν ένα κλασικό μελόδραμα του 1958 , με πολύ χορό και τραγούδι , που στάθηκε η πιο μεγάλη επιτυχία για τη πανέμορφη μαυρομάτα Ισπανίδα Σαρίτα Μοντιέλ.
Φ3
Αξίζει να σταθούμε στο γεγονός πως ένα νέο σύγχρονο σινεμά της Σπάρτης κάνει πρεμιέρα όχι με ένα έργο εμπορικό αλλά με ένα μιούζικαλ του 1958 . Ήταν μια συνήθης πρακτική του παλαιού καιρού για τους νέους κινηματογράφους , να θέλουν –δηλαδή- να καταγράψουν μια ποιοτική διαφορετικότητα σε σχέση με τους παλαιούς φέρνοντας , τουλάχιστον στην πρώτη περίοδο λειτουργίας τους , ταινίες με βάση το ποιοτικό κι όχι το εμπορικό στοιχείο . Συνήθως , όμως , οι επιχειρηματίες διαπίστωναν πως το κοινό των κινηματογράφων της εποχής ήταν διαπαιδαγωγημένο με βάση τις εμπορικές ταινίες , οπότε πολύ γρήγορα αναγκάζονταν να κάνουν στροφή και να προσπαθούν να κινούνται στο μεταίχμιο του εμπορικού και του ποιοτικού .
Πολύ γρήγορα , μετά την έναρξη λειτουργίας του , ο «ΦΑΡΟΣ» φιλοξένησε και την πρώτη του θεατρική παράσταση :
«Από της παρελθούσης Παρασκευής μέχρι χθες το βράδυ εις το κινηματοθέατρον Φάρος εδόθησαν επιτυχείς θεατρικαί παραστάσεις από τον θίασον πρόζας του κ. Γ. Λευτεριώτη . Δεν ήτο ιδιαιτέρως υψηλού καλλιτεχνικού επιπέδου το συγκρότημα του νεαρού θιασάρχου . Ήτο όμως καλώς οργανωμένος ο θίασός του και αι παραστάσεις του αποτέλεσαν μίαν όασιν εις την καλλιτεχνικήν ερήμωσιν της πόλεώς μας . Οι αδελφοί Τριτάκη , επιχειρηματίαι του κινηματοθεάτρου Φάρος, είναι άξιοι συγχαρητηρίων δια την πρωτοβουλίαν των και θα είναι ευχής έργον να συνεχίσουν , αν φυσικά δεν εζημίωσαν από την πρώτην αυτήν απόπειράν των»
ΛΑΚΩΝΙΚΟΣ ΚΗΡΥΞ , 18-11-1963
Φ4
(Δεν γνωρίζω αν η άποψη του δημοσιογράφου που έκανε το ρεπορτάζ ήταν υποκειμενική ή αντικειμενική , όμως ο Γεώργιος Λευτεριώτης (Κέρκυρα 1927-Αθήνα 1994) υπήρξε μαθητής του Καρόλου Κουν και αριστούχος απόφοιτος της Δραματικής Σχολής , με μεγάλες θεατρικές και κινηματογραφικές επιτυχίες και συνεργασίες με όλους τους μεγάλους ηθοποιούς της εποχής εκείνης . Το 1964-67, ίδρυσε το δικό του θίασο, με τον οποίο για 3 χρόνια περιόδευε σε όλη την Ελλάδα. Λόγω προβλημάτων υγείας διέλυσε τον θίασο , δεν επέστρεψε ποτέ στο θέατρο και στον κινηματογράφο και ασχολήθηκε με τη ζωγραφική και τη γλυπτική . Στο τέλος της ζωής του έζησε σε ένα μικρό διαμέρισμα στην Αχαρνών . Δεν σταμάτησε όμως ποτέ το εικαστικό του έργο . Απεβίωσε το Νοέμβριο του 1994.)
Συγχρόνως με τις βραδινές παραστάσεις ο «ΦΑΡΟΣ» έκανε πρεμιέρα και στο «ΣΙΝΕΑΚ» , παίζοντας κάθε Κυριακή πρωί , 11 με 1 , έργα κατάλληλα για παιδιά , γεμίζοντας παιδόκοσμο την αίθουσά του . Πολλές φορές , όταν το βραδινό έργο «ταίριαζε» , το έπαιζε και ως «ΣΙΝΕΑΚ» την Κυριακή το πρωί .
Φ5
Το πρώτο «ΣΙΝΕΑΚ» που είδαμε στον «ΦΑΡΟ» (ήμουν κι εγώ εκεί , 9 χρονών) μετά τον σχολικό εκκλησιασμό , ήταν μια ταινία του 1963 με τίτλο : « Μασίστας , ο πιο σκληρός τιμωρός» (Maciste, l' eroe più grande del mondo) με τον Μαρκ Φόρεστ (Mark Forest) στον ρόλο του Μασίστα , ενός ήρωα που είχε ξετρελάνει τον παιδόκοσμο της 10ετίας του ’60 , με τη σωματική του δύναμη και τα κατορθώματά του . Η πρώτη αυτή ταινία του «ΣΙΝΕΑΚ» στο «ΣΙΝΕ ΦΑΡΟΣ» , σε συνδυασμό με την περιέργεια να δούμε και το νέο κινηματογράφο της πόλης , «έσπασε ταμεία» .
Όταν βγάλαμε εισιτήριο και πρωτομπήκαμε στο «ΣΙΝΕ ΦΑΡΟΣ» , εκείνο το πρωί της Κυριακής του 1963 , μείναμε με το στόμα ανοιχτό :
Αίθουσα τεράστια με 500 , περίπου , βελούδινα , αναπαυτικά και ανακλινόμενα καθίσματα , δάπεδο πλατείας κεκλιμένο για να υπάρχει άνετη θέαση από όλους , τεράστια οθόνη με κόκκινη αυλαία μπροστά της , που άνοιγε αργά και μεγαλόπρεπα όταν άρχιζε η προβολή κι έκλεινε στο διάλειμμα κι όταν γράφονταν οι τίτλοι του τέλους , πάλκο μεγάλο και παρασκήνια δεξιά και αριστερά για τις ανάγκες θεατρικών παραστάσεων , διακόσμηση υπέροχη και χρώματα χαρούμενα και φωτεινά , φωτιστικά τα οποία έσβηναν αργά κάτω από τους ήχους μουσικού διαπασών που σήμαινε την έναρξη της ταινίας , ξεχωριστή είσοδος και έξοδος με φωτεινή σηματοδότηση , μεγάλος και άνετος εξώστης πίσω από τον οποίο ήταν το καμαράκι προβολής και αίθουσα αναμονής επίσης μεγάλη, στην οποία έμπαινες από μια τεράστια τετράφυλλη σύγχρονη εξώθυρα με τζαμαρίες .
Φ6
Απ’ έξω , στα δεξιά της εισόδου , στην πρόσοψη , πάνω στον τοίχο , ήταν η αναγκαία πινακίδα με συρόμενο τζάμι , πάνω στην οποία «καρφώνονταν» με τις πινέζες οι φωτογραφίες και οι αφίσες της ταινίας που παιζόταν . Μέσα στην αίθουσα αναμονής , στα δεξιά , ήταν το ταμείο και πλάι του η είσοδος στην αίθουσα με τις βαριές κουρτίνες . Στο βάθος της αίθουσας αναμονής ήταν μια μαρμάρινη άνετη σκάλα με κιγκλίδωμα που οδηγούσε στον εξώστη και κάτω απ’ αυτήν βρίσκονταν οι σύγχρονες απαστράπτουσες από καθαριότητα τουαλέτες , πράγμα ανήκουστο και αδιανόητο για τα παλαιά σινεμά . Αριστερά της αίθουσα αναμονής ήταν το μεγάλο μπαρ του σινεμά, το οποίο είχε όλον τον εξοπλισμό μιας σύγχρονης καφετέριας , με τραπεζάκια , καθίσματα , σκαμπό , ψυγείο επαγγελματικό , εξοπλισμένη κουζίνα , κλπ (αξέχαστα τα κρύα σάντουιτς που έκανε ο μπαρμπα-Λιας ο Καπετανέας , με μαλακό μακρόστενο σουσαμένιο κουλούρι , γεμισμένο με σαλάμι , τυρί φέτα και ντομάτα!!!). Ένα «θαύμα» ήταν και η οροφή του «ΦΑΡΟΣ» η οποία ήταν συρόμενη !!! Έτσι , τα καλοκαίρια , ο «ΦΑΡΟΣ» λειτουργούσε και ως θερινός . Μαλακά και αθόρυβα , εκεί που καθόσουν , άνοιγε από πάνω σου η οροφή , αποκαλύπτοντας τον καλοκαιριάτικο ουρανό κι επιτρέποντας στο αεράκι να δροσίζει την αίθουσα και τους θεατές . Σε περίπτωση , πάλι , απρόσμενης καλοκαιρινής βροχής η οροφή έκλεινε χωρίς να σταματήσει η προβολή .
Εξωτερικά ο «ΦΑΡΟΣ» είχε ένα ενδιαφέρον , μοντέρνο για την εποχή του , λιτό αρχιτεκτονικό ύφος : Η πρόσοψη ήταν «χωρισμένη» κάθετα σε τρία μέρη , με το μεσαίο μέρος να είναι ψηλότερο από τ’ άλλα δύο . Ζώνες με διακοσμητικούς τσιμεντόλιθους στα δύο ακραία τμήματα έδιναν μιαν «ανάσα» στο όλο δημιούργημα ενώ στο ύψος της διαχωριστικής ζώνης των ορόφων είχε διαμορφωθεί ένας στενός εξώστης με σωληνωτό κιγκλίδωμα , καθ’ όλο το μήκος , για να βγαίνει να παίρνει αέρα και να κάνει κανένα τσιγάρο ο μηχανικός προβολής .
Φ7
Από το 1964 και μετά ο «ΦΑΡΟΣ» έγραψε τη δική του μοναδική ιστορία στη Σπάρτη όχι μόνο με τις νέες συνθήκες προβολής που προσέφερε , αλλά και με τις ωραίες ταινίες που επέλεγαν με φροντίδα οι Αφοί Τριτάκη . Απ’ την οθόνη του «ΣΙΝΕ ΦΑΡΟΣ» πέρασαν πολλές και μεγάλες ταινίες : Ντόλτσε Βίτα , Κλεοπάτρα , ο Χρυσοδάχτυλος , ο Λώρενς της Αραβίας , το μωρό της Ρόζμαρυ , ο Δράκουλας των Καρπαθίων , η Οδύσσεια του Διαστήματος , Μονομαχία στο Ελ Πάσο , ο Νονός , το Μεγάλο Ανθρωπάκι , Ροζ Πάνθηρας , το Κουρδιστό Πορτοκάλι , ο Πρωτάρης και άλλες πολλές . Εκτός από ταινίες ο «ΦΑΡΟΣ» φιλοξένησε και σημαντικές αθηναϊκές θεατρικές παραστάσεις , ενώ στην αίθουσά του έγιναν πολλές πολιτικές , πολιτιστικές και συνδικαλιστικές εκδηλώσεις , ομιλίες και συγκεντρώσεις. Θρυλικός μηχανικός του «ΣΙΝΕ ΦΑΡΟΣ» υπήρξε ο Γιάννης Αργυρόπουλος (1927-1998) , ο οποίος ταύτισε τη ζωή και την παρουσία του με το αγαπημένο του σινεμά .
Φ8
Μαζί του , για χρόνια πολλά , είχε για βοηθό του ένα παιδί από την Κοκκινόραχη , τον Βαγγέλη Ζαχαρόπουλο , τον οποίο κάποια ανεξήγητη και μαγική έλξη τραβούσε στα καμαράκια της προβολής των σινεμά της εποχής . Κοντά στον Αργυρόπουλο ο Βαγγέλης έμαθε άριστα όλα τα μυστικά της μηχανής προβολής , δούλεψε μετά ΚΑΙ σε άλλα σινεμά κι έκλεισε την «καριέρα» του, σαν μηχανικός προβολής , στο θερινό σινεμά «ΡΟΔΟΝ» , όταν αυτό αναβίωσε (2002-2011) από τον Σπαρτιάτη κινηματογραφάνθρωπο Κώστα Ρουμελιώτη .
Φ9
Στα 1964 , ένα χρόνο μετά την έναρξη λειτουργίας του , το σινεμά «ΦΑΡΟΣ» , προχώρησε σε μονομερή μείωση των τιμών των εισιτηρίων του , ίσως επειδή τρία χειμερινά σινεμά (ΑΤΤΙΚΟΝ - ΦΛΟΡΑΛ και ΦΑΡΟΣ) και τέσσερα θερινά (ΦΛΟΡΑΛ – ΡΕΞ - ΡΟΔΟΝ και ΦΑΡΟΣ) ήταν πολλά για την μικρή Σπάρτη :
«Εδήλωσεν, επίσης , ο κ. Τριτάκης , ότι από 1ης του νέου έτους αι τιμαί εισιτηρίων του ΦΑΡΟΥ θα μειωθούν ως ακολούθως : Πλατεία 7 δρχ , εξώστης 5 δρχ και παιδικά 3 δρχ.»
ΛΑΚΩΝΙΚΟΣ ΚΗΡΥΞ 30-12-1963
Στα 1964 ένας σημαντικός θίασος επισκέπτεται την πόλη και δίνει σειρά παραστάσεων στο «ΣΙΝΕ ΦΑΡΟΣ» :
«Οι προοδευτικοί επιχειρηματίαι Αδελφοί Τριτάκη έδωσαν την ευκαιρίαν εις το θεατρόφιλον κοινόν της πόλεώς μας να θαυμάση την εκλεκτήν πρωταγωνίστριαν Κάκια Αναλυτή και τον κ. Ρηγόπουλο που με τον θίασόν τους έδωσαν σειράν παραστάσεων εις το κινηματοθέατρον ΦΑΡΟΣ από της παρελθούσης Πέμπτης (29-1-1964) μέχρι της χθεσινής εσπέρας (2-2-1964) . Ο θίασος πρόζας της Κάκιας Αναλυτής που ερμήνευσε θαυμάσια τους ρόλους της , ήταν ο καλλίτερος εκ των θιάσων που έχουν επισκεφθεί την πόλιν μας κατά τα τελευταία χρόνια και δικαίως έτυχον θερμής υποδοχής εκ μέρους του φιλοθεάμονος κοινού της Σπάρτης .»
ΛΑΚΩΝΙΚΟΣ ΚΗΡΥΞ , 3-2-1964
Φ10
(Ο Κώστας Ρηγόπουλος και η Κάκια Αναλυτή ήταν ένα από τα πιο αγαπημένα ζευγάρια του ελληνικού θεάτρου και κινηματογράφου . Συναντήθηκαν για πρώτη φορά το 1955 και μόλις τρεις μήνες μετά τη γνωριμία τους , παντρεύτηκαν . Η Κάκια ήταν τότε 18 χρονών και σπούδαζε στη Δραματική Σχολή του Ωδείου Αθηνών , όπου δίδασκε ο Δημήτρης Ροντήρης . Ο Κώστας ήταν 25 και έκανε τα πρώτα του βήματα στον χώρο της υποκριτικής . Είχε τελειώσει τη Δραματική Σχολή του Εθνικού θεάτρου .... Από τον γάμο τους απέκτησαν μία κόρη , τη Ζωή , και τα περισσότερα χρόνια του έγγαμου βίου τους, συνυπήρχαν και στο θεατρικό σανίδι ...
