Συμβούλια Νέων στους Δήμους: Τί προβλέπει ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης – Η διαδικασία και οι πρώτες εκλογές το 2027
Στην εφαρμογή του νέου θεσμικού πλαισίου για τη συμμετοχή των νέων στην Τοπική Αυτοδιοίκηση προχωρά ο Δήμος Ωραιοκάστρου, ξεκινώντας τη διαδικασία κατάρτισης Μητρώου Νέων, με στόχο την επανασυγκρότηση του Δημοτικού Συμβουλίου Νέων. Οι πρώτες εκλογές με βάση το νέο πλαίσιο προβλέπεται να πραγματοποιηθούν στις 7 Φεβρουαρίου 2027.
Ο ν. 5314/2026 (ΦΕΚ Α΄ 103/29.6.2026), με τον οποίο θεσπίζονται νέες διατάξεις για την Τοπική Αυτοδιοίκηση, περιλαμβάνει ειδικές ρυθμίσεις για τη συγκρότηση, την εκλογή και τη λειτουργία των Συμβουλίων Νέων στους Δήμους.
Πρόκειται για έναν θεσμό συμμετοχής της νεολαίας στα τοπικά ζητήματα, μέσω του οποίου οι νέοι αποκτούν τη δυνατότητα να διατυπώνουν προτάσεις, να αναδεικνύουν προβλήματα και να παρεμβαίνουν συμβουλευτικά στη διαδικασία διαμόρφωσης των δημοτικών πολιτικών.
Η πρωτοβουλία του Δήμου Ωραιοκάστρου αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της προετοιμασίας που απαιτείται από τους Δήμους για την εφαρμογή του νέου πλαισίου.
Τί προβλέπει ο νέος Κώδικας για τα Συμβούλια Νέων
Σύμφωνα με τα άρθρα 156 έως 160 του ν. 5314/2026, τα Συμβούλια Νέων έχουν ως βασική αποστολή την ενίσχυση της συμμετοχής των νέων στη δημόσια ζωή και στην αντιμετώπιση των ζητημάτων που τους αφορούν σε τοπικό επίπεδο.
Ειδικότερα, έργο τους είναι:
- Ο εντοπισμός, η ανάδειξη και η παρακολούθηση των αναγκών και των προβλημάτων της νεολαίας.
- Η ιδιαίτερη μέριμνα για ζητήματα που αφορούν νέους με αναπηρία ή χρόνιες παθήσεις.
- Η διατύπωση γνώμης προς τον δήμαρχο, το δημοτικό συμβούλιο, τη δημοτική επιτροπή και τις αρμόδιες επιτροπές για ζητήματα της αρμοδιότητας του Δήμου.
- Η ανάληψη πρωτοβουλιών και δραστηριοτήτων, σε συνεργασία με τον Δήμο, για την προσωπική ανάπτυξη και την ενεργό συμμετοχή των νέων στην τοπική κοινωνία.
- Η ανάπτυξη συνεργασιών με άλλα Συμβούλια Νέων στην Ελλάδα και την Ευρώπη, ιδιαίτερα στους τομείς της κοινωνικής πολιτικής, της εκπαίδευσης, του πολιτισμού και του αθλητισμού.
Τα Συμβούλια Νέων έχουν συμβουλευτικό και συμμετοχικό χαρακτήρα. Δεν υποκαθιστούν τα αιρετά όργανα διοίκησης των Δήμων, αλλά δημιουργούν έναν θεσμοθετημένο δίαυλο επικοινωνίας μεταξύ της νεολαίας και της δημοτικής αρχής.
Ποιοί νέοι μπορούν να συμμετέχουν
Δικαίωμα εκλέγειν και εκλέγεσθαι στα Συμβούλια Νέων έχουν όσοι, κατά το έτος διεξαγωγής των εκλογών:
- Δεν έχουν συμπληρώσει το 29ο έτος της ηλικίας τους.
- Έχουν δικαίωμα ψήφου στις εκλογές για την ανάδειξη των οικείων δημοτικών αρχών.
Για τις εκλογές του 2027, ο Δήμος Ωραιοκάστρου καλεί να εγγραφούν στο Μητρώο Νέων δημότες ηλικίας από 17 έως και 28 ετών, σύμφωνα με τις προϋποθέσεις της σχετικής ανακοίνωσής του.
Η εγγραφή στο Μητρώο αποτελεί βασικό στάδιο προετοιμασίας της εκλογικής διαδικασίας, καθώς επιτρέπει την καταγραφή των νέων που ενδιαφέρονται να συμμετάσχουν στον θεσμό.
Πόσα μέλη έχουν τα Συμβούλια Νέων
Η σύνθεση των Συμβουλίων Νέων συνδέεται με τον πληθυσμό του κάθε Δήμου.
Στην περίπτωση του Ωραιοκάστρου, που ανήκει στην πληθυσμιακή κατηγορία των Δήμων με 30.001 έως 100.000 κατοίκους, το Συμβούλιο Νέων θα αποτελείται από επτά μέλη.
Η πρόβλεψη αυτή επιτρέπει τη συγκρότηση ενός αντιπροσωπευτικού συλλογικού οργάνου, το οποίο θα μπορεί να επεξεργάζεται και να υποβάλλει προτάσεις για τις ανάγκες της τοπικής νεολαίας.
Πώς ξεκινά η διαδικασία συγκρότησης
Η εφαρμογή του θεσμού προϋποθέτει την οργάνωση συγκεκριμένων διοικητικών και εκλογικών ενεργειών από τον οικείο Δήμο.
Η διαδικασία περιλαμβάνει την απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου για την κατάρτιση Μητρώου Νέων, την ενημέρωση των ενδιαφερομένων, τη συλλογή των αιτήσεων εγγραφής και την προετοιμασία των εκλογών για την ανάδειξη των μελών του Συμβουλίου.
Η τήρηση του Μητρώου πρέπει να γίνεται με σεβασμό στο ισχύον πλαίσιο προστασίας προσωπικών δεδομένων, καθώς περιλαμβάνει στοιχεία ταυτοποίησης και συμμετοχής των ενδιαφερομένων.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η έγκαιρη ενημέρωση των νέων, ώστε να εξασφαλίζεται η δυνατότητα συμμετοχής όσο το δυνατόν περισσότερων δικαιούχων και να μην περιορίζεται η διαδικασία σε έναν μικρό κύκλο ήδη ενεργών πολιτών.
Πρώτες εκλογές στις 7 Φεβρουαρίου 2027
Σύμφωνα με το άρθρο 183 του ν. 5314/2026, όπως επισημαίνεται και στην ανακοίνωση του Δήμου Ωραιοκάστρου, οι πρώτες εκλογές για την ανάδειξη των Συμβουλίων Νέων προβλέπεται να διεξαχθούν στις 7 Φεβρουαρίου 2027.
Η ημερομηνία αυτή δημιουργεί ένα συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα προετοιμασίας για την Τοπική Αυτοδιοίκηση, με βασική προτεραιότητα την οργάνωση των μητρώων και την ενημέρωση των νέων για τη δυνατότητα συμμετοχής τους.
Μία ευκαιρία ουσιαστικής συμμετοχής των νέων στην Αυτοδιοίκηση
Η επανασυγκρότηση των Συμβουλίων Νέων μπορεί να αποτελέσει σημαντική ευκαιρία για την ενίσχυση της συμμετοχικής δημοκρατίας σε τοπικό επίπεδο.
Η αποτελεσματικότητα του θεσμού, ωστόσο, δεν θα κριθεί μόνο από την πραγματοποίηση των εκλογών και την ανάδειξη των μελών του.
Θα εξαρτηθεί κυρίως από το κατά πόσο οι Δήμοι θα δημιουργήσουν πραγματικές συνθήκες συμμετοχής, θα υποστηρίξουν τη λειτουργία των Συμβουλίων και θα ενσωματώνουν τις προτάσεις τους στον σχεδιασμό των τοπικών πολιτικών.
Ζητήματα όπως η πρόσβαση στη στέγαση, η απασχόληση, η εκπαίδευση, οι δημόσιοι χώροι, η κλιματική κρίση, ο πολιτισμός, ο αθλητισμός και η προσβασιμότητα μπορούν να αποτελέσουν βασικά πεδία παρέμβασης.
Το ζητούμενο για τους Δήμους είναι τα Συμβούλια Νέων να μην περιοριστούν σε έναν τυπικό συμβουλευτικό θεσμό, αλλά να λειτουργήσουν ως ουσιαστικός μηχανισμός συμμετοχής της νέας γενιάς στις αποφάσεις που διαμορφώνουν το μέλλον των τοπικών κοινωνιών.
πηγή: myota
