Εποχική γρίπη 2026-2027: Οι οδηγίες του Υπουργείου Υγείας για τον αντιγριπικό εμβολιασμό – Τί προβλέπεται για τους Δήμους

Νέες οδηγίες για την πρόληψη της εποχικής γρίπης και τον αντιγριπικό εμβολιασμό κατά την περίοδο 2026-2027 εξέδωσε το Υπουργείο Υγείας, με εγκύκλιο της Αναπληρώτριας Υπουργού Υγείας Ειρήνης Αγαπηδάκη.

Η εγκύκλιος, με ημερομηνία 30 Σεπτεμβρίου 2026 και αριθμό πρωτοκόλλου Δ1α/Γ.Π.οικ. 44629, καθορίζει τις ομάδες πληθυσμού που πρέπει να εμβολιαστούν κατά προτεραιότητα, το χρονικό διάστημα στο οποίο συνιστάται να πραγματοποιηθεί ο εμβολιασμός, καθώς και τις υποχρεώσεις των αρμόδιων φορέων.  

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στους Δήμους, οι οποίοι καλούνται, σε συνεργασία με τον ΕΟΔΥ, να συμμετάσχουν ενεργά στην ενημέρωση των πολιτών και των ευάλωτων ομάδων για τη γρίπη και τη σημασία του εμβολιασμού.  

84 θάνατοι και 164 νοσηλείες σε ΜΕΘ την προηγούμενη περίοδο

Σύμφωνα με τα επιδημιολογικά στοιχεία που περιλαμβάνονται στην εγκύκλιο, κατά την περίοδο 2025-2026 επικράτησε στην κοινότητα ο ιός γρίπης τύπου Α, ενώ καταγράφηκαν μόνο σποραδικά περιστατικά τύπου Β. Μεταξύ των δειγμάτων τύπου Α επικράτησε στην κοινότητα ο υπότυπος Α(Η3), ενώ σε μικρότερο βαθμό κυκλοφόρησε ο Α(Η1)pdm09.  

Από την εβδομάδα 40/2025 έως και την εβδομάδα 34/2026, 164 άτομα νοσηλεύτηκαν σε Μονάδες Εντατικής Θεραπείας, εκ των οποίων 110 άνδρες και 54 γυναίκες. Παράλληλα, καταγράφηκαν 84 θάνατοι από εργαστηριακά επιβεβαιωμένη γρίπη, με διάμεση ηλικία τα 76 έτη.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η επισήμανση του Υπουργείου ότι η πλειονότητα όσων νοσηλεύτηκαν σε ΜΕΘ ή απεβίωσαν και ανήκαν σε ομάδες αυξημένου κινδύνου δεν είχαν πραγματοποιήσει το αντιγριπικό εμβόλιο.  

Το Υπουργείο επισημαίνει ότι, παρότι μέτρα όπως το συχνό πλύσιμο των χεριών, η απομόνωση των ασθενών και η αποφυγή συγχρωτισμού σε κλειστούς χώρους παραμένουν σημαντικά, ο αποτελεσματικότερος τρόπος πρόληψης είναι ο αντιγριπικός εμβολιασμός.  

Ποιοί πρέπει να εμβολιαστούν κατά προτεραιότητα

Σύμφωνα με το Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών, για την περίοδο 2026-2027 ο αντιγριπικός εμβολιασμός συστήνεται κατά προτεραιότητα σε:

• άτομα ηλικίας 60 ετών και άνω,
• βρέφη και παιδιά ηλικίας 6 μηνών έως 5 ετών,
• παιδιά άνω των 5 ετών και ενήλικες με χρόνια νοσήματα ή άλλους επιβαρυντικούς παράγοντες, όπως χρόνια αναπνευστικά και καρδιακά νοσήματα, ανοσοκαταστολή, μεταμόσχευση οργάνων ή μυελού των οστών, αιμοσφαιρινοπάθειες, σακχαρώδη διαβήτη, χρόνια νεφροπάθεια, χρόνιες παθήσεις του ήπατος, νευρολογικά και νευρομυϊκά νοσήματα και σύνδρομο Down,
• έγκυες γυναίκες ανεξαρτήτως ηλικίας κύησης, λεχώνες και γυναίκες που θηλάζουν,
• άτομα με νοσογόνο παχυσαρκία,
• παιδιά που λαμβάνουν μακροχρόνια ασπιρίνη,
• άτομα που βρίσκονται σε στενή επαφή με παιδιά κάτω των 6 μηνών ή φροντίζουν άτομα με υποκείμενα νοσήματα,
• άτομα που διαβιούν σε ιδρύματα χρονίως πασχόντων και μονάδες φιλοξενίας ηλικιωμένων,
• εργαζόμενους σε υπηρεσίες υγείας, ιδρύματα χρονίως πασχόντων, μονάδες ηλικιωμένων και κέντρα διαμονής προσφύγων και μεταναστών,
• κλειστούς ή ευάλωτους πληθυσμούς, όπως ειδικά σχολεία, δομές φιλοξενίας, καταστήματα κράτησης και άστεγους,
• κτηνιάτρους, πτηνοτρόφους, χοιροτρόφους, εκτροφείς, εργαζόμενους σε σφαγεία και γενικότερα όσους έρχονται συστηματικά σε επαφή με πτηνά ή χοίρους.  

Πότε πρέπει να γίνει το αντιγριπικό εμβόλιο

Το Υπουργείο Υγείας τονίζει ότι ο εμβολιασμός πρέπει να πραγματοποιείται έγκαιρα και πριν από την έναρξη της έξαρσης της γρίπης, καθώς απαιτούνται περίπου δύο εβδομάδες για την ανάπτυξη ανοσολογικής απόκρισης.

Για την Ελλάδα, η συνιστώμενη περίοδος είναι από τα μέσα Οκτωβρίου έως το τέλος Νοεμβρίου.

Ωστόσο, όσοι δεν εμβολιαστούν μέσα σε αυτό το χρονικό διάστημα μπορούν να το κάνουν και αργότερα, καθ’ όλη τη διάρκεια της εποχικής γρίπης. Κατά κανόνα προβλέπεται μία δόση ετησίως.  

Για παιδιά κάτω των 9 ετών που εμβολιάζονται για πρώτη φορά ή στο παρελθόν έχουν λάβει μόνο μία δόση, προβλέπονται δύο δόσεις με μεσοδιάστημα τουλάχιστον 28 ημερών. Για το ρινικό εμβόλιο LAIV, που αφορά παιδιά και εφήβους από 2 έως κάτω των 18 ετών, η δεύτερη δόση σε παιδιά κάτω των 9 ετών που δεν έχουν προηγουμένως εμβολιαστεί χορηγείται με απόσταση τουλάχιστον τεσσάρων εβδομάδων.  

Ενισχυμένα εμβόλια για τους άνω των 65 ετών

Στον πίνακα της εγκυκλίου περιλαμβάνονται τα συνιστώμενα εμβόλια για την περίοδο 2026-2027. Μεταξύ αυτών προβλέπονται συμβατικά τριδύναμα αδρανοποιημένα εμβόλια, εμβόλιο παρασκευαζόμενο σε κυτταροκαλλιέργειες, εμβόλια υψηλής δόσης ή με ανοσοενισχυτικό και ρινικό εμβόλιο ζώντος εξασθενημένου ιού για παιδιά και εφήβους.  

Για τα άτομα ηλικίας 65 ετών και άνω, η Εθνική Επιτροπή Εμβολιασμών συστήνει τα ενισχυμένα τριδύναμα αδρανοποιημένα εμβόλια υψηλής δόσης ή με ανοσοενισχυτικό. Η εγκύκλιος διευκρινίζει, όμως, ότι εάν αυτά δεν είναι διαθέσιμα, ο εμβολιασμός δεν πρέπει να καθυστερεί και πρέπει να πραγματοποιείται με διαθέσιμο κατάλληλο αντιγριπικό εμβόλιο.  

Μπορεί να γίνει μαζί με το εμβόλιο κατά της COVID-19

Το αντιγριπικό εμβόλιο μπορεί να χορηγηθεί την ίδια ημέρα με το εμβόλιο κατά του κορωνοϊού, σε διαφορετικό ανατομικό σημείο, αλλά και οποιαδήποτε ημέρα πριν ή μετά από αυτό.

Αντίθετα, οι συμπτωματικοί ασθενείς με COVID-19 ή άλλη λοίμωξη του αναπνευστικού πρέπει να αναβάλλουν τον εμβολιασμό μέχρι να υποχωρήσουν τα συμπτώματα.  

Υποχρεωτική καταχώρηση στο Εθνικό Μητρώο Εμβολιασμών

Κάθε αντιγριπικός εμβολιασμός πρέπει να καταχωρίζεται υποχρεωτικά στο Εθνικό Μητρώο Εμβολιασμώναπό τον επαγγελματία υγείας που τον πραγματοποιεί.

Η υποχρέωση αφορά τόσο τους γιατρούς όσο και τους φαρμακοποιούς που διενεργούν τον εμβολιασμό.  

Ειδική έμφαση στους εργαζόμενους στην Υγεία

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στο ιατρονοσηλευτικό και λοιπό προσωπικό των δομών υγείας, καθώς βρίσκεται σε αυξημένο κίνδυνο τόσο να προσβληθεί όσο και να μεταδώσει τη γρίπη σε ασθενείς και συναδέλφους.

Το Υπουργείο χαρακτηρίζει επιβεβλημένο να είναι πλήρως εμβολιασμένο το προσωπικό, μεταξύ άλλων, των ΜΕΘ, Μονάδων Εντατικής Νοσηλείας Νεογνών, Μονάδων Αυξημένης Φροντίδας, Μονάδων Ειδικών Λοιμώξεων, Μονάδων Ανοσοκατασταλμένων, Μονάδων Τεχνητού Νεφρού, Μεταμοσχεύσεων, Αιματολογικών και Ογκολογικών Κλινικών και Τμημάτων Επειγόντων Περιστατικών. 

Τί ζητά το Υπουργείο από τους Δήμους

Για την Τοπική Αυτοδιοίκηση, η εγκύκλιος περιλαμβάνει συγκεκριμένη κατεύθυνση. Οι Δήμαρχοι όλων των Δήμων της χώρας καλούνται, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων τους και σε συνεργασία με τον ΕΟΔΥ, να συμμετάσχουν στην οργάνωση κοινών δράσεων ενημέρωσης του πληθυσμού και ειδικών ομάδων.

Οι δράσεις μπορούν να περιλαμβάνουν διανομή ενημερωτικού υλικού, ομιλίες, κοινωνικά μηνύματα στα μέσα ενημέρωσης και άλλες παρεμβάσεις για την ενημέρωση σχετικά με τη γρίπη και τη σημασία του αντιγριπικού εμβολιασμού.  

Είναι χαρακτηριστικό ότι στους αποδέκτες της εγκυκλίου περιλαμβάνεται και η ΚΕΔΕ, με ρητή παράκληση να ενημερωθούν όλοι οι Δήμοι της χώρας.  

Με την περίοδο του αντιγριπικού εμβολιασμού να ξεκινά ουσιαστικά μέσα στον Οκτώβριο, το Υπουργείο Υγείας δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στην έγκαιρη προστασία των ευάλωτων ομάδων, επισημαίνοντας ότι ο εμβολιασμός αποτελεί το αποτελεσματικότερο μέσο πρόληψης έναντι της εποχικής γρίπης και των σοβαρών επιπλοκών της.

πηγή: myota