Εθνική Αρχή Διαφάνειας: 8.152 καταγγελίες – Στο επίκεντρο Δήμοι, ΥΔΟΜ, δημόσιες συμβάσεις και πειθαρχικές ευθύνες
Ιδιαίτερα εκτεταμένη είναι η Έκθεση Απολογισμού 2025 της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας (ΕΑΔ), η οποία σε περισσότερες από 100 σελίδες αποτυπώνει το ελεγκτικό έργο της Αρχής, τις καταγγελίες και τις διερευνήσεις που χειρίστηκε, τις πειθαρχικές διαδικασίες, τους ελέγχους περιουσιακής κατάστασης, τους συστημικούς ελέγχους, τις πολιτικές ακεραιότητας και εσωτερικού ελέγχου, αλλά και τον σχεδιασμό για το 2026.
Η έκθεση αποτελεί την έβδομη κατά σειρά ετήσια έκθεση από την ίδρυση της Αρχής και, όπως προβλέπεται από το άρθρο 85 παρ. 5 του ν. 4622/2019, υποβάλλεται στον Πρόεδρο και στην Επιτροπή Θεσμών και Διαφάνειας της Βουλής. Η δραστηριότητα της ΕΑΔ οργανώνεται στους τρεις βασικούς επιχειρησιακούς πυλώνες Έλεγχος – Πρόληψη – Ευαισθητοποίηση, ενώ παράλληλα παρουσιάζεται η πορεία του Εθνικού Στρατηγικού Σχεδίου για την Καταπολέμηση της Διαφθοράς και ο σχεδιασμός της περιόδου 2026-2030.
Για την Τοπική Αυτοδιοίκηση η έκθεση παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς οι Δήμοι, οι δημοτικοί υπάλληλοι, οι αιρετοί, οι Υπηρεσίες Δόμησης, οι δημόσιες συμβάσεις, η δημοτική περιουσία, οι Μονάδες Εσωτερικού Ελέγχου και οι μηχανισμοί διαχείρισης κινδύνων εμφανίζονται επανειλημμένα στα στοιχεία της Αρχής.
8.152 καταγγελίες μέσα στο 2025
Στην ΕΑΔ υποβλήθηκαν συνολικά 8.152 καταγγελίες.
Από αυτές, οι 5.285, ποσοστό 64,83%, ήταν γενικές καταγγελίες. Άλλες 2.257, ή 27,69%, αφορούσαν ζητήματα προστασίας της δημόσιας υγείας, 301 αφορούσαν συγχρηματοδοτούμενα προγράμματα, 186περιστατικά βίας και παρενόχλησης στον χώρο εργασίας στο Δημόσιο, 74 υποβλήθηκαν μέσω του εξωτερικού διαύλου αναφοράς του ν. 4990/2022 για whistleblowers, ενώ υπήρχαν ακόμη αιτήματα ελέγχου από επικεφαλής υπουργείων, φορέων και υπηρεσιών.
Από τις γενικές καταγγελίες, το 56% ήταν επώνυμες και το 44% ανώνυμες. Από τις 5.285 εισερχόμενες γενικές καταγγελίες, 728 διαβιβάστηκαν σε άλλους ελεγκτικούς φορείς, επτά χαρακτηρίστηκαν ομοειδείς και 4.550 οδηγήθηκαν προς αξιολόγηση.
Πρώτοι οι ΟΤΑ στις καταγγελίες της Κεντρικής Υπηρεσίας
Ιδιαίτερα σημαντικό για την Αυτοδιοίκηση είναι ότι από τις 2.754 γενικές καταγγελίες που κατανεμήθηκαν στους Τομείς της Κεντρικής Υπηρεσίας της ΕΑΔ, οι 944, δηλαδή 34,28%, αφορούσαν τον τομέα ΟΤΑ Α΄ και Β΄ βαθμού, Αποκεντρωμένης Διοίκησης και Μετανάστευσης.
Ακολουθούν η Υγεία και Πρόνοια με 407 καταγγελίες, η Ασφάλιση, Κοινωνική Αλληλεγγύη και οι Εργασιακές Σχέσεις με 380, η Οικονομία και Ανάπτυξη με 370, η Παιδεία με 207, το Δομημένο Περιβάλλον και η Χωροταξία με 157, το Περιβάλλον και η Ενέργεια με 146 και τα Δημόσια Έργα και Μεταφορές με 116.
Η ίδια εικόνα εμφανίζεται και όταν εξετάζονται οι καταγγελίες που κρίθηκαν αρκετά σημαντικές ώστε να οδηγηθούν σε διερεύνηση ή έλεγχο. Από τις 901 αντίστοιχες υποθέσεις της Κεντρικής Υπηρεσίας, 217 ή 24,09% αφορούσαν τον τομέα των ΟΤΑ, αποτελώντας και πάλι τη μεγαλύτερη επιμέρους κατηγορία.
1.838 διερευνήσεις καταγγελιών
Συνολικά καταγράφονται 1.838 διερευνήσεις καταγγελιών, συμπεριλαμβανομένων και υποθέσεων προηγούμενων ετών.
Από αυτές, 982 ολοκληρώθηκαν, ποσοστό 53,43%, ενώ 856 βρίσκονταν ακόμη σε εξέλιξη.
Από τις 982 ολοκληρωμένες διερευνήσεις, οι 238 αναβαθμίστηκαν σε κατηγορία Α, δηλαδή οδηγήθηκαν προς έλεγχο, οι 405 υποβαθμίστηκαν και αρχειοθετήθηκαν, ενώ σε 339 περιπτώσεις το ζήτημα επιλύθηκε ήδη κατά το στάδιο της διερεύνησης.
Η ΕΑΔ επισημαίνει ότι για το 59% των υπό διερεύνηση καταγγελιών είτε εκδόθηκε εντολή ελέγχου είτε επιλύθηκε το ζήτημα κατά τη διερεύνηση. Για τις 405 υποθέσεις που αρχειοθετήθηκαν, απεστάλησαν παράλληλα 361 έγγραφα με συστάσεις προς τους αρμόδιους φορείς.
Στις ολοκληρωμένες διερευνήσεις της Κεντρικής Υπηρεσίας, οι ΟΤΑ βρίσκονται και πάλι στην πρώτη θέση, με 135 από τις 596 υποθέσεις, ποσοστό 22,65%.
679 κανονικές εντολές ελέγχου
Η ΕΑΔ εξέδωσε 679 εντολές ελέγχου, χωρίς να υπολογίζονται οι ειδικές εντολές για εφαρμογή της αντικαπνιστικής νομοθεσίας.
Οι 406, ποσοστό 59,79%, προήλθαν από καταγγελίες, 181 από αιτήματα δημόσιας υπηρεσίας, 39 από το πρόγραμμα ελεγκτικής δράσης, 31 από αιτήματα επικεφαλής υπουργείων ή φορέων, 21 αυτεπαγγέλτως και μία μετά από πόρισμα άλλης ελεγκτικής υπηρεσίας.
Στην κατανομή των εντολών ανά Τομέα της Κεντρικής Υπηρεσίας, οι περισσότερες αφορούν Υγεία και Πρόνοια, Ασφάλιση και Εργασιακές Σχέσεις και ακολουθούν οι ΟΤΑ.
Παράλληλα εκδόθηκαν 131 εντολές συστημικού ελέγχου σε δομές δημόσιας υγείας και δημόσιες υπηρεσίες και 381 εντολές ελέγχου εφαρμογής της αντικαπνιστικής νομοθεσίας.
737 ολοκληρωμένοι τακτικοί έλεγχοι
Η ΕΑΔ ολοκλήρωσε 737 ελέγχους, συντάσσοντας ισάριθμες εκθέσεις.
Το αντικείμενό τους κάλυψε, μεταξύ άλλων, δημόσιες προμήθειες, υγεία, πρόνοια, κοινωνική ασφάλιση, λειτουργία εγκαταστάσεων, παιδικούς σταθμούς, ΚΥΕ, δημοτικούς κινηματογράφους, κτηνοτροφικές και αθλητικές εγκαταστάσεις, μεταφορές, περιβάλλον, προστασία ζώων, αυθαίρετη δόμηση, φυσικές καταστροφές, οικονομικούς και λογιστικούς ελέγχους σε ΟΤΑ, ΝΠΔΔ και ΝΠΙΔ, επιδόματα, εργατική νομοθεσία και πειθαρχικό δίκαιο.
Οι 387 από τις εκθέσεις, δηλαδή 52,51%, είχαν έναυσμα καταγγελία, ενώ 245 προήλθαν από το πρόγραμμα ελεγκτικής δράσης.
137 εκθέσεις με ενδείξεις πειθαρχικών ή ποινικών ευθυνών
Από τις 737 εκθέσεις, οι 137 ή 18,59% περιλάμβαναν ενδείξεις πειθαρχικών ή/και ποινικών ευθυνών.
Σε 88 περιπτώσεις προέκυψαν ενδείξεις πειθαρχικών ευθυνών, σε 27 πειθαρχικών και ποινικών και σε 22 αποκλειστικά ποινικών ευθυνών.
Όταν διαπιστώνεται πειθαρχικό παράπτωμα, η ΕΑΔ ζητεί την άσκηση πειθαρχικής δίωξης. Όταν προκύπτουν ενδείξεις ποινικών αδικημάτων, οι εκθέσεις διαβιβάζονται στις αρμόδιες εισαγγελικές αρχές.
Στους Δήμους το 44,41% των φυσικών προσώπων για τα οποία αναζητήθηκαν ευθύνες
Ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία της έκθεσης αφορά τα φυσικά πρόσωπα για τα οποία ζητήθηκε αναζήτηση πειθαρχικών ή ποινικών ευθυνών.
Συνολικά το 2025 αναζητήθηκαν ευθύνες για 295 φυσικά πρόσωπα.
Από αυτά, 131 συνδέονταν με Δήμους, αριθμός που αντιστοιχεί στο 44,41% του συνόλου. Ακολουθούν ΝΠΔΔ με 50 πρόσωπα, Υπουργεία με 36 και Περιφέρειες με 35.
Η ίδια η έκθεση σημειώνει ότι τα υψηλότερα ποσοστά παραβατικότητας στο συγκεκριμένο δείγμα διαπιστώθηκαν στους Δήμους.
Το στοιχείο χρειάζεται ορθή ερμηνεία: δεν σημαίνει ότι το 44,41% των Δήμων ή των δημοτικών υπαλλήλων διαπιστώθηκε ότι παρανομεί. Σημαίνει ότι από τα 295 φυσικά πρόσωπα για τα οποία οι συγκεκριμένοι έλεγχοι της ΕΑΔ οδήγησαν σε αναζήτηση πειθαρχικών ή ποινικών ευθυνών, τα 131 συνδέονταν με Δήμους.
271 πρόσωπα με διαπιστωμένες πειθαρχικές ευθύνες
Για 271 φυσικά πρόσωπα διαπιστώθηκαν πειθαρχικές ευθύνες και ζητήθηκε η πειθαρχική τους δίωξη.
Η συχνότερη παράβαση ήταν η αμέλεια ή ατελής εκπλήρωση του υπηρεσιακού καθήκοντος, με 88 περιπτώσεις ή 32,47%.
Ακολουθούν η παράβαση υπαλληλικού καθήκοντος με 61 περιπτώσεις, η μη τήρηση ωραρίου ή ο πλημμελής έλεγχος από προϊστάμενο με 41, η αναξιοπρεπής ή ανάρμοστη συμπεριφορά με 16 και η άσκηση εργασίας με αμοιβή χωρίς προηγούμενη άδεια με εννέα.
Από τους 271 πειθαρχικά υπόλογους, οι 91 ήταν υπάλληλοι, οι 51 αιρετοί Α΄ και Β΄ βαθμού πλην δημάρχων, οι 45 προϊστάμενοι Διεύθυνσης, οι 40 προϊστάμενοι Τμήματος και οι 18 δήμαρχοι.
Πόθεν Έσχες: ισχυρό βάρος στις ΥΔΟΜ
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι έλεγχοι Δηλώσεων Περιουσιακής Κατάστασης και Οικονομικών Συμφερόντων.
Η ΕΑΔ αναφέρει ότι στην αρμοδιότητά της υπάγονται 27.548 φυσικά πρόσωπα ως προς την υποχρέωση υποβολής ΔΠΚ και ΔΟΣ.
Στο πλαίσιο προγραμματισμένων ελέγχων διενεργήθηκαν 722 έλεγχοι ΔΠΚ και ΔΟΣ, από τους οποίους οι 670 αφορούσαν υπαλλήλους Υπηρεσιών Δόμησης.
Μεταξύ των ευρημάτων καταγράφονται μη αιτιολογημένες προσαυξήσεις περιουσίας, άσκηση ιδιωτικού έργου ή συμμετοχή σε επιχειρήσεις χωρίς την απαιτούμενη άδεια και περιπτώσεις πιθανής σύγκρουσης συμφερόντων.
Ιδιαίτερα σοβαρό εύρημα αποτελούν οκτώ περιπτώσεις ενδεχόμενης εμπλοκής υπαλλήλων ΥΔΟΜ σε διαδικασίες έκδοσης οικοδομικών αδειών για εταιρείες με τις οποίες φαίνονταν να συνδέονται. Οι υποθέσεις διερευνώνται για πιθανή παραβίαση των διατάξεων περί σύγκρουσης συμφερόντων.
Σε άλλους ελέγχους εντοπίστηκαν καταθέσεις συνολικού ύψους 515.684,83 ευρώ οι οποίες δεν δικαιολογούνταν από νόμιμα και εμφανή εισοδήματα, καθώς και περιπτώσεις δαπανών ή αγορών που δεν καλύπτονταν από εμφανείς πηγές εσόδων. Με βάση εκθέσεις της Αρχής βεβαιώθηκαν φόροι και εισφορές 73.107,59 ευρώ.
3.714 έλεγχοι για αντικαπνιστική νομοθεσία
Οι Επιθεωρητές-Ελεγκτές πραγματοποίησαν ελέγχους σε 3.714 φορείς και επιχειρήσεις για την εφαρμογή της αντικαπνιστικής νομοθεσίας.
Σε 824 φορείς ή επιχειρήσεις διαπιστώθηκαν παραβάσεις, ενώ καταγράφηκαν και 185 παραβάσεις φυσικών προσώπων.
Επιβλήθηκαν συνολικά 1.009 πρόστιμα συνολικού ύψους 807.400 ευρώ.
280 συστημικοί έλεγχοι
Η ΕΑΔ δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στους συστημικούς ελέγχους, δηλαδή σε ελέγχους που δεν περιορίζονται σε μία μεμονωμένη καταγγελία αλλά εξετάζουν συνολικά μία διαδικασία ή έναν τομέα υψηλού κινδύνου.
Το 2025 ολοκληρώθηκαν 280 συστημικοί έλεγχοι.
Μεταξύ των πεδίων περιλαμβάνονται οι Υπηρεσίες Δόμησης, οι Μονάδες Ιατρικώς Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής, τα φαρμακεία, οι διαδικασίες ανάθεσης δημοσίων προμηθειών, η διαχείριση νοσοκομειακών αποβλήτων, οι άδειες διαμονής αλλοδαπών, το στεγαστικό επίδομα φοιτητών, οι κατασκηνώσεις, οι παιδικές χαρές, οι ανελκυστήρες και οι άδειες άσκησης ιδιωτικού έργου.
Επιπλέον ολοκληρώθηκαν 123 συστημικοί έλεγχοι για την εφαρμογή της αντικαπνιστικής νομοθεσίας σε δομές υγείας και δημόσιες υπηρεσίες.
Πειθαρχικές αποφάσεις: 2.169 υποθέσεις ελέγχθηκαν
Κατά τη διάρκεια του έτους κοινοποιήθηκαν και ελέγχθηκαν από την ΕΑΔ 2.169 πειθαρχικές αποφάσεις.
Σε 91 περιπτώσεις είχε επιβληθεί οριστική παύση. Οι 66 αφορούσαν αδικαιολόγητη αποχή από την υπηρεσία, ενώ οι υπόλοιπες συνδέονταν με σοβαρά ποινικά και πειθαρχικά αδικήματα, όπως δωροληψία, απάτη, πλαστογραφία και άλλα.
Η Διοικήτρια της ΕΑΔ άσκησε 21 ενστάσεις ενώπιον πειθαρχικών συμβουλίων, τέσσερις προσφυγές στο Συμβούλιο της Επικρατείας και μία στο Διοικητικό Εφετείο.
Σε μία χαρακτηριστική περίπτωση επιβλήθηκε ποινή υποβιβασμού σε υπάλληλο Δήμου, ο οποίος, σύμφωνα με την έκθεση, εισέπραττε παρανόμως για δεκαπέντε μήνες συντάξεις της αποβιώσασας μητέρας του, έχοντας υποβάλει εξουσιοδοτήσεις με φερόμενη υπογραφή της σε ημερομηνίες μεταγενέστερες του θανάτου της.
1.804 πρόσωπα σε πειθαρχικές υποθέσεις με ποινικό σκέλος
Η ΕΑΔ παρέλαβε, μελέτησε και αξιολόγησε 6.586 έγγραφα σχετικά με πειθαρχικές διαδικασίες.
Με έναυσμα ποινικές διώξεις, ποινικές αποφάσεις ή βουλεύματα διερευνήθηκαν υποθέσεις για 1.804 φυσικά πρόσωπα, από τα οποία 1.594 ήταν υπάλληλοι και 210 αιρετοί.
Στους ελεγχόμενους περιλαμβάνονταν 368 ιατροί ή εργαζόμενοι νοσηλευτικού προσωπικού, 353 υπάλληλοι Δήμων, 236 εκπαιδευτικοί, 217 ένστολοι, 210 αιρετοί, 97 υπάλληλοι Περιφερειών και 78 υπάλληλοι υπουργείων.
Στο πλαίσιο της παρακολούθησης παλαιότερων εκθέσεων, εκκινήθηκε πειθαρχική διαδικασία για 198 πρόσωπα. Οι 153 κλήθηκαν σε απολογία και οι 45 παραπέμφθηκαν σε πειθαρχικό συμβούλιο. Εκδόθηκαν 64 αποφάσεις, από τις οποίες 41 ήταν απαλλακτικές και 23 επέβαλαν πειθαρχικές ποινές.
Προανακριτικό έργο
Η ΕΑΔ υπήρξε αποδέκτης 28 δικαστικών παραγγελιών για τη διενέργεια προκαταρκτικών εξετάσεων.
Εκτελέστηκαν 13, έξι επεστράφησαν ως μη εκτελεστές επειδή δεν πληρούσαν τις προϋποθέσεις του άρθρου 97 του ν. 4622/2019 και οκτώ παρέμεναν σε εξέλιξη. Παράλληλα εκτελέστηκαν και τέσσερις εισαγγελικές παραγγελίες προηγούμενων ετών.
Οι χαρακτηριστικές περιπτώσεις ελέγχου
Η έκθεση παρουσιάζει σειρά αντιπροσωπευτικών περιπτώσεων από το ελεγκτικό έργο του 2025.
Σε ιδιωτικές Μονάδες Ιατρικώς Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής εντοπίστηκαν, μεταξύ άλλων, λειτουργία χωρίς άδεια, προβλήματα στη διαχείριση κρυοσυντηρημένου γεννητικού υλικού, υπέρβαση ηλικιακών ορίων δοτριών και προβλήματα εφαρμογής του θεσμικού πλαισίου.
Σε ιδιωτικό διαγνωστικό εργαστήριο διαπιστώθηκε μη νόμιμη χρέωση ασφαλισμένων ΕΟΠΥΥ, με αποτέλεσμα ο ΕΟΠΥΥ να καταγγείλει τη σύμβασή του με το εργαστήριο.
Σε άλλη περίπτωση ελέγχθηκε η υλοποίηση επένδυσης, ενώ η ΕΑΔ παρουσίασε και υποθέσεις απευθείας αναθέσεων, δημοσίων έργων και προμηθειών.
Σε έλεγχο αναθέσεων από Περιφέρεια διαπιστώθηκε, σύμφωνα με την έκθεση, κατάτμηση και απευθείας ανάθεση συμβάσεων κοπής και κλαδέματος δέντρων και θάμνων συνολικού ύψους άνω των 2 εκατ. ευρώκαι εργασιών συντήρησης οδών συνολικού ύψους περίπου 5 εκατ. ευρώ. Η έκθεση αναφέρει ακόμη μη υποβολή σχεδίων συμβάσεων στον υποχρεωτικό έλεγχο του Ελεγκτικού Συνεδρίου και προβλήματα στη διαδικασία επιλογής αναδόχων. Η υπόθεση διαβιβάστηκε για πειθαρχική και ποινική αξιολόγηση.
Δήμος και σύμβαση προμήθειας καυσίμων
Ξεχωριστή περίπτωση αφορά Δήμο και σύμβαση προμήθειας καυσίμων.
Η ΕΑΔ διαπίστωσε παραβιάσεις όρων ως προς τη διάρκεια, την εκτέλεση, το φυσικό αντικείμενο και τον προϋπολογισμό της σύμβασης, πλημμελή παρακολούθηση από τις επιτροπές παραλαβής, προβλήματα στην έκδοση δεσμεύσεων πίστωσης, τροποποίηση της σύμβασης εκτός συμβατικού χρόνου, λήψη σχετικής απόφασης από αναρμόδιο όργανο και καθυστερήσεις στην ανάρτηση πράξεων στη Διαύγεια.
Η Αρχή πρότεινε στον Δήμο να καταγράψει πλήρως τις διαδικασίες εκτέλεσης δημοσίων συμβάσεων, να θεσπίσει ασφαλιστικές δικλίδες, να εφαρμόζει απαρέγκλιτα τις διατάξεις περί δημοσίων συμβάσεων και δημοσιονομικής διαχείρισης και να επιμορφώνει συνεχώς το προσωπικό.
Η έκθεση διαβιβάστηκε στον Δήμαρχο για αναζήτηση πειθαρχικών ευθυνών υπηρεσιακών παραγόντων και στον Εισαγγελέα Εφετών για ποινική αξιολόγηση.
Νηπιαγωγείο σε ακίνητο που είχε παραχωρηθεί σε Δήμο
Σε άλλη περίπτωση ελέγχθηκε η νομιμότητα στέγασης και λειτουργίας νηπιαγωγείου σε παραχωρημένο ακίνητο ΟΤΑ Α΄ βαθμού.
Διαπιστώθηκαν μη ανανέωση της παραχώρησης, προβλήματα στα κριτήρια καταλληλότητας του κτιρίου, εργασίες χωρίς τις απαιτούμενες εγκρίσεις, μη εγκεκριμένη μελέτη ενεργητικής πυροπροστασίας, απουσία πιστοποιητικού πυρασφάλειας και ελλείψεις στα προβλεπόμενα μέτρα πυροπροστασίας ακινήτων εντός ή πλησίον δασικών εκτάσεων.
Η ΕΑΔ ζήτησε από τον Δήμαρχο να διασφαλίσει την έκδοση όλων των απαραίτητων αδειών, εγκρίσεων και πιστοποιητικών πριν από την έναρξη του σχολικού έτους. Η έκθεση διαβιβάστηκε στον Εισαγγελέα Εφετών και στον Γραμματέα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης.
ΥΔΟΜ και οικοδομική άδεια τουριστικής εγκατάστασης
Άλλη σοβαρή περίπτωση αφορά Υπηρεσία Δόμησης Δήμου και την οικοδομική άδεια τουριστικής εγκατάστασης-spa σε εκτός σχεδίου περιοχή.
Η ΕΑΔ εντόπισε ζητήματα ως προς το πολεοδομικό καθεστώς, την ύπαρξη προσώπου σε εγκεκριμένη οδό, εγκρίσεις του Συμβουλίου Αρχιτεκτονικής και του Υπουργείου Πολιτισμού, την οριοθέτηση ρέματος, τα όρια παραλίας και την περιβαλλοντική αδειοδότηση.
Προτάθηκε στην ΥΔΟΜ να προβεί σε ενέργειες ανάκλησης των ελεγχόμενων διοικητικών πράξεων, ενώ η έκθεση διαβιβάστηκε στον Εισαγγελέα Εφετών Αθηνών.
Αυθαίρετη δόμηση και δημοτικό κτήμα
Ιδιαίτερα χαρακτηριστική για την Αυτοδιοίκηση είναι υπόθεση διαχείρισης αυθαίρετης δόμησης και καταπάτησης δημοτικού κτήματος.
Μεταξύ των προβλημάτων που καταγράφηκαν ήταν η μη εγγραφή δημοτικού κτήματος στο Κτηματολόγιο, η αυθαίρετη χρήση δημοτικής έκτασης, η μη διενέργεια προβλεπόμενων ελέγχων, η πλημμελής αντιμετώπιση αυθαιρέτων, καθυστερήσεις στην ανταπόκριση σε καταγγελίες, προβλήματα στον υπολογισμό προστίμων και η μη έκδοση Πρωτοκόλλου Διοικητικής Αποβολής παρά τις σχετικές αποφάσεις.
Η υπόθεση διαβιβάστηκε για αναζήτηση πειθαρχικών ευθυνών και ποινική αξιολόγηση.
Ακόμη 59 υποθέσεις σε όλο το Δημόσιο
Πέρα από τις αναλυτικές περιπτώσεις, η έκθεση καταγράφει 59 ακόμη ελέγχους.
Οι υποθέσεις καλύπτουν ένα ιδιαίτερα ευρύ φάσμα: υγεία, νοσοκομεία, συνταγογράφηση, ιδιωτικά ιατρεία, παιδικές χαρές, παιδικές κατασκηνώσεις, κτηνιατρεία, κτηνοτροφικές εγκαταστάσεις, κυκλοφοριακές ρυθμίσεις, δημόσια έργα και συμβάσεις, απευθείας αναθέσεις, προμήθειες, ανακατασκευές γηπέδων, λειτουργία θερινών κινηματογράφων και ΚΥΕ, εκμετάλλευση δημόσιου χώρου, οικοδομικές άδειες σε εκτός σχεδίου περιοχές, υπαίθριους χώρους στάθμευσης, μετατόπιση περιπτέρων, παραχώρηση κοινόχρηστων χώρων πρασίνου, διαχείριση αστικών στερεών αποβλήτων, έλεγχο περιουσιακής κατάστασης υπαλλήλων ΥΔΟΜ, πειθαρχικούς ελέγχους και ζητήματα απασχόλησης δημοτικών υπαλλήλων.
Υλοποιήθηκε το 77,67% των συστάσεων
Η ΕΑΔ παρακολουθεί σε δωδεκάμηνη βάση την εφαρμογή των συστάσεων που περιλαμβάνονται στις εκθέσεις της.
Σύμφωνα με την έκθεση, το 77,67% των προτάσεων και συστάσεων είχε υλοποιηθεί, ενώ το 22,33% παρέμενε ανεκπλήρωτο.
Whistleblowing: 62 Δήμοι με Υπεύθυνο Παραλαβής Αναφορών
Ως προς το σύστημα προστασίας προσώπων που αναφέρουν παραβιάσεις, μέχρι το τέλος του 2025 είχαν εκδοθεί 222 αποφάσεις ορισμού Υπευθύνου Παραλαβής και Παρακολούθησης Αναφορών – ΥΠΠΑ.
Οι 85 αφορούσαν νοσοκομεία και ΔΥΠΕ, 62 Δήμους, 53 ΝΠΔΔ, ΝΠΙΔ και Ανεξάρτητες Αρχές, οκτώ υπουργεία, πέντε Αποκεντρωμένες Διοικήσεις, πέντε πανεπιστήμια και τέσσερις Περιφέρειες.
Σε εκπαιδευτικά σεμινάρια συμμετείχαν ΥΠΠΑ από 47 Δήμους και 67 νοσοκομεία και φορείς υγείας.
Ως εξωτερικός δίαυλος αναφορών η ΕΑΔ δέχθηκε 74 αναφορές whistleblowing. Οι 62 κρίθηκαν προδήλως λανθασμένα υποβληθείσες και 12 εξετάστηκαν ως προς την υπαγωγή τους στο πεδίο εφαρμογής του νόμου. Τέσσερις διερευνήθηκαν, τρεις διαβιβάστηκαν σε άλλους φορείς και πέντε αρχειοθετήθηκαν.
ΕΣΟΕΛ και έλεγχοι σε ΥΔΟΜ
Στο πλαίσιο του Εθνικού Συντονιστικού Οργάνου Ελέγχου και Λογοδοσίας ολοκληρώθηκαν έλεγχοι μικτών κλιμακίων σε υποθηκοφυλακεία, αθλητικές ομοσπονδίες και καταστήματα κράτησης.
Συγκροτήθηκε επίσης νέο μικτό κλιμάκιο για έλεγχο σε Υπηρεσία Δόμησης σχετικά με τη νομιμότητα έκδοσης οικοδομικών αδειών σε πράξεις νομιμοποίησης αυθαιρέτων.
Σύμβουλοι Ακεραιότητας
Κατά το 2025 συνεχίστηκε η ανάπτυξη του θεσμού των Συμβούλων Ακεραιότητας.
Οκτώ Σύμβουλοι ανέλαβαν υπηρεσία σε υπουργεία, ενώ η ΕΑΔ γνωμοδότησε για τη σύσταση αυτοτελών Γραφείων Συμβούλου Ακεραιότητας σε σειρά φορέων.
Προσκλήσεις εκδήλωσης ενδιαφέροντος εκδόθηκαν, μεταξύ άλλων, για τον Δήμο Χερσονήσου και τον Δήμο Μυκόνου.
Στο πρόγραμμα πιστοποίησης συμμετείχαν 82 εκπαιδευόμενοι. Από αυτούς, 19 προέρχονταν από Δήμους. Επιτυχώς ολοκλήρωσαν το πρόγραμμα 66, ποσοστό 80,5%.
Lobbying – 36 εγγεγραμμένοι στο Μητρώο Διαφάνειας
Στο Μητρώο Διαφάνειας για τις δραστηριότητες επιρροής ήταν εγγεγραμμένα στο τέλος του 2025 36 φυσικά και νομικά πρόσωπα.
Οι εκπρόσωποι συμφερόντων υπέβαλαν την ετήσια δήλωσή τους για τις δραστηριότητες του προηγούμενου έτους, όπως αντίστοιχα και οι θεσμικοί φορείς που αποτέλεσαν αποδέκτες δραστηριοτήτων επιρροής.
Σύστημα Εσωτερικού Ελέγχου
Η ΕΑΔ συνεχίζει να έχει κεντρικό ρόλο στην εφαρμογή του ν. 4795/2021 για το Σύστημα Εσωτερικού Ελέγχου στο Δημόσιο.
Το 2025 παρείχε γνώμη για κανονιστικές πράξεις, διαμόρφωσε πέντε προτάσεις για τροποποιήσεις του θεσμικού πλαισίου και παρείχε πρότυπα και οδηγούς προς τις Μονάδες Εσωτερικού Ελέγχου.
Μεταξύ των θεμάτων που προτείνονται προς θεσμική ενίσχυση είναι ο ελάχιστος χρόνος υπηρεσίας εσωτερικών ελεγκτών, η υποχρεωτική χρήση της μελλοντικής πλατφόρμας Συστήματος Εσωτερικού Ελέγχου, η αποζημίωση μελών Επιτροπών Ελέγχου και η υιοθέτηση ενιαίων προτύπων.
Η ΕΑΔ πραγματοποίησε επίσης δύο πιλοτικά προγράμματα εσωτερικού ελέγχου, στα οποία συμμετείχαν Μονάδες Εσωτερικού Ελέγχου ΟΤΑ Α΄ βαθμού και ΑΕΙ.
Στην ημερίδα «Ο Εσωτερικός Έλεγχος στη δημόσια διοίκηση: Θεσμοθέτηση – Εφαρμογή – Προοπτική» συμμετείχαν 571 άτομα.
Το Δίκτυο Εσωτερικών Ελεγκτών Δημόσιας Διοίκησης αριθμεί περίπου 660 μέλη.
Στο πρόγραμμα πιστοποίησης Εσωτερικών Ελεγκτών συμμετείχαν 142 στελέχη, μεταξύ των οποίων 31 από ΟΤΑ Α΄ και Β΄ βαθμού, ενώ 137 ολοκλήρωσαν επιτυχώς την πιστοποίηση, ποσοστό 96,5%.
Διαχείριση κινδύνων
Σημαντικό βάρος δίνεται πλέον στη διαχείριση κινδύνων ως προληπτικό μηχανισμό κατά της διαφθοράς και της κακοδιοίκησης.
Εκδόθηκε πρότυπο Μητρώο Κινδύνων και ρυθμίστηκαν ζητήματα του Κεντρικού Αποθετηρίου Κινδύνων Διαφθοράς.
Στο πρόγραμμα πιστοποίησης Διαχειριστών Κινδύνων συμμετείχαν 79 άτομα και 58 ολοκλήρωσαν επιτυχώς, ποσοστό 73,4%.
Από τους συμμετέχοντες, 11 προέρχονταν από ΟΤΑ Α΄ και Β΄ βαθμού.
Η Αρχή παρείχε επίσης κατευθυντήριες οδηγίες για την καταγραφή κινδύνων διαφθοράς και απάτης, τις πιθανές αιτίες εμφάνισής τους και τα κατάλληλα μέτρα αντιμετώπισης.
Προστασία των οικονομικών συμφερόντων της ΕΕ
Η ΕΑΔ, ως AFCOS, συμμετείχε στις Επιτροπές Παρακολούθησης οκτώ τομεακών, οκτώ περιφερειακών και έξι άλλων προγραμμάτων ΕΣΠΑ.
Πραγματοποίησε 29 συντονιστικές ενέργειες σε 27 υποθέσεις συνεργασίας με την OLAF.
Στην ειδική διαδικτυακή πλατφόρμα AFCOS ήταν εγγεγραμμένα 143 στελέχη από 58 φορείς.
Στις 301 καταγγελίες για συγχρηματοδοτούμενα έργα, το μεγαλύτερο μέρος αφορούσε την προγραμματική περίοδο 2021-2027. Οι κυριότερες θεματικές σχετίζονταν με μη τήρηση όρων υλοποίησης, διαδικασίες επιλογής ωφελουμένων, πλαστογραφία ή ψευδείς δηλώσεις, δημόσιες συμβάσεις, μη καταβολή επιδομάτων ή επιχορηγήσεων, κακοδιοίκηση, κατάχρηση δημοσίου χρήματος και σύγκρουση συμφερόντων.
19 δράσεις ενημέρωσης – 5.305 συμμετέχοντες
Στο πεδίο της ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης πραγματοποιήθηκαν συνολικά 19 εκδηλώσεις με 5.305 συμμετέχοντες, από τους οποίους 1.703 διά ζώσης και 3.602 διαδικτυακά.
Υλοποιήθηκαν επικοινωνιακές εκστρατείες, ημερίδες, webinars, δράσεις για τον εσωτερικό έλεγχο, τη διαχείριση κινδύνων, τη δημόσια ακεραιότητα και τις δημόσιες συμβάσεις.
Ιδιαίτερη δράση πραγματοποιήθηκε στις 18 Νοεμβρίου με αντικείμενο τη «Διαχείριση Κινδύνων στην Τοπική Αυτοδιοίκηση Α΄ Βαθμού».
Τί πιστεύουν οι πολίτες για τη διαφθορά
Η πανελλαδική έρευνα κοινής γνώμης της ΕΑΔ καταγράφει έντονα αρνητική αντίληψη για το φαινόμενο.
Το 83% των πολιτών θεωρεί ότι υπάρχουν σε μεγάλο βαθμό φαινόμενα διαφθοράς στην Ελλάδα, ενώ 85% πιστεύει ότι υπάρχει ανοχή της κοινωνίας απέναντι στη διαφθορά.
Το 38% δήλωσε ότι έχει αντιληφθεί περιστατικό διαφθοράς. Από αυτούς, το 80% δεν το κατήγγειλε.
Το 63% γνωρίζει την ΕΑΔ και, μεταξύ αυτών, το 70% γνωρίζει ότι μπορεί να υποβάλει ανώνυμη καταγγελία.
Στους δημόσιους υπαλλήλους, το 87% γνωρίζει την ΕΑΔ, ενώ το 27% δήλωσε ότι έχει αντιληφθεί περιστατικό διαφθοράς. Από αυτούς, το 51% δεν προχώρησε σε καταγγελία.
Νέα γενιά και κουλτούρα ακεραιότητας
Στο πλαίσιο της Παγκόσμιας Ημέρας κατά της Διαφθοράς πραγματοποιήθηκε το 5ο Φόρουμ Ακεραιότητας, με θέμα «Χτίζοντας ένα μέλλον με αξίες: Νέοι και κουλτούρα Ακεραιότητας».
Παράλληλα συνεχίστηκε ο 3ος Πανελλήνιος Μαθητικός Διαγωνισμός «Ηγέτες Ακεραιότητας του Αύριο», ενώ αναπτύχθηκε εκπαιδευτικό υλικό για μαθητές Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης.
Εκδόθηκαν επίσης 14 ενημερωτικά δελτία της ΕΑΔ, ενώ αυξήθηκαν οι εγγεγραμμένοι αποδέκτες του newsletter.
Εθνικό Στρατηγικό Σχέδιο Καταπολέμησης της Διαφθοράς
Το 2025 ολοκληρώθηκε το ΕΣΣΚΔ 2022-2025 και παράλληλα προχώρησε ο σχεδιασμός για το 2026-2030.
Η ΕΑΔ αναφέρει ότι στο προηγούμενο Σχέδιο υλοποιήθηκαν συνολικά 120 στοχευμένες δράσεις και ότι για τη νέα περίοδο πραγματοποιήθηκε για πρώτη φορά εκτίμηση κινδύνων διαφθοράς σε 22 τομείς δημόσιας πολιτικής.
Η εξωτερική αξιολόγηση του ΕΣΣΚΔ διαπίστωσε πρόοδο αλλά και ανάγκη για καλύτερη ιεράρχηση προτεραιοτήτων βάσει κινδύνου, μεγαλύτερη διαβούλευση και ισχυρότερη ανάληψη ευθύνης των δράσεων από τους φορείς που καλούνται να τις υλοποιήσουν.
Για το νέο ΕΣΣΚΔ πραγματοποιήθηκαν 30 τηλεδιασκέψεις με εκπροσώπους 24 υπουργείων, επτά ανεξάρτητων αρχών, οκτώ ακαδημαϊκών ιδρυμάτων, πέντε επαγγελματικών ενώσεων και τεσσάρων ΜΚΟ.
Η Ελλάδα στον Δείκτη Αντίληψης Διαφθοράς
Η έκθεση αναφέρει ότι η Ελλάδα ανέβηκε στην 56η θέση της παγκόσμιας κατάταξης του Corruption Perceptions Index της Transparency International και χαρακτηρίστηκε «significant improver».
Πρόκειται πάντως για δείκτη αντίληψης και όχι για μέτρηση πραγματικού αριθμού περιστατικών διαφθοράς, στοιχείο που είναι σημαντικό να λαμβάνεται υπόψη κατά την ερμηνεία του.
Διοίκηση της ΕΑΔ
Το Συμβούλιο Διοίκησης της Αρχής πραγματοποίησε 23 συνεδριάσεις.
Ενέκρινε τη στοχοθεσία, το Ετήσιο Σχέδιο Ελεγκτικής Δράσης, τον προϋπολογισμό, τον πολυετή δημοσιονομικό προγραμματισμό 2026-2029 και τον προγραμματισμό ανθρώπινου δυναμικού.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην εφαρμογή του Συστήματος Εσωτερικού Ελέγχου στους ΟΤΑ Α΄ και Β΄ βαθμού, με έμφαση στη σύσταση και αποτελεσματικότητα των δημοτικών Μονάδων Εσωτερικού Ελέγχου.
Ανθρώπινο δυναμικό
Το 66% του προσωπικού της ΕΑΔ είναι Επιθεωρητές-Ελεγκτές και το 34% διοικητικό προσωπικό.
Το 82,36% των υπηρετούντων ανήκει στην κατηγορία Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης.
Το 77% υπηρετεί στην Κεντρική Υπηρεσία και το 23% στις Περιφερειακές Υπηρεσίες.
Η Αρχή διαθέτει συνολικά 518 προβλεπόμενες θέσεις, από τις οποίες 388 είναι καλυμμένες, ποσοστό 74,9%, και 130 κενές, ποσοστό 25,1%.
Οικονομικά στοιχεία
Ο τελικά διαμορφωμένος τακτικός προϋπολογισμός του 2025 ανήλθε σε 8.705.880 ευρώ.
Οι πληρωτέες υποχρεώσεις ανήλθαν σε 7.789.940,61 ευρώ και οι εξοφληθείσες σε 7.563.112,50 ευρώ, που αντιστοιχεί στο 97% των πληρωτέων υποχρεώσεων.
Οι απλήρωτες υποχρεώσεις περιορίστηκαν σε 72.124,22 ευρώ και οι ληξιπρόθεσμες σε 13.356,09 ευρώ.
Παράλληλα, με δράσεις ενεργειακής εξοικονόμησης η ΕΑΔ αναφέρει μείωση της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας κατά περίπου 10%.
Ψηφιακός μετασχηματισμός και e-Peitharxika
Το 2025 συνεχίστηκε η ψηφιακή αναβάθμιση της Αρχής.
Αναβαθμίστηκε το e-Peitharxika για να προσαρμοστεί στις νέες διατάξεις του πειθαρχικού δικαίου, αναπτύχθηκε νέο υποσύστημα για ΝΠΙΔ του δημόσιου τομέα και δρομολογήθηκε διασύνδεση με το Σύστημα Διαχείρισης Ανθρώπινου Δυναμικού.
Δημιουργήθηκαν επίσης νέες εφαρμογές για ηλεκτρονικούς καταλογισμούς, εκπαίδευση χρηστών και υποστήριξη του Συστήματος Διαχείρισης Ασφάλειας Πληροφοριών.
Κυβερνοασφάλεια
Η ΕΑΔ αναθεώρησε πολιτικές ασφάλειας δικτύων, αντιγράφων ασφαλείας και καταγραφής ενεργειών.
Υλοποίησε ενέργειες συμμόρφωσης με την Οδηγία NIS2, ενεργοποίησε 2FA στα εταιρικά email, ανέπτυξε σύστημα SIEM, βελτίωσε τη διαδικασία backup και disaster recovery και πραγματοποίησε penetration tests.
Παράλληλα πραγματοποιήθηκαν εκπαιδευτικές δράσεις για το προσωπικό.
Προσωπικά δεδομένα
Ο Υπεύθυνος Προστασίας Δεδομένων της Αρχής συμμετείχε στην εκπόνηση και επικαιροποίηση DPIAs, πολιτικών προστασίας δεδομένων, διαδικασιών διαχείρισης περιστατικών παραβίασης και κανόνων ασφαλούς δημοσίευσης εκθέσεων.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη λογική data protection by design για νέες ηλεκτρονικές εφαρμογές και πληροφοριακά συστήματα.
Διεθνής παρουσία
Η ΕΑΔ συμμετείχε σε σημαντικό αριθμό διεθνών οργανισμών και δικτύων, μεταξύ των οποίων ΟΗΕ, ΟΟΣΑ, OLAF, INTERPOL, Ευρωπαϊκό Δίκτυο κατά της Διαφθοράς και Ευρωπαϊκό Δίκτυο Δημόσιας Ακεραιότητας.
Έγιναν επίσης διμερείς συνεργασίες και ανταλλαγές τεχνογνωσίας με αρχές από τη Γαλλία, τον Λίβανο, την Ιορδανία, την Αιθιοπία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, την Κροατία και άλλες χώρες.
Υπογράφηκαν Μνημόνια Συνεργασίας με την Αρχή Λογοδοσίας των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων και με την Ανεξάρτητη Επιτροπή Καταπολέμησης της Διαφθοράς του Χονγκ Κονγκ.
Πέντε έργα μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης
Η ΕΑΔ υλοποιεί πέντε έργα με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.
Πρόκειται για ολοκληρωμένο πληροφοριακό σύστημα διαχείρισης ελέγχων και εργαλείο τεχνητής νοημοσύνης με συμβατικό τίμημα 1.226.382,32 ευρώ, Digital Forensics Lab ύψους 478.255,60 ευρώ, Σύστημα Διαχείρισης Ασφάλειας Πληροφοριών ISO 27001 ύψους 86.260,60 ευρώ, δράσεις επικοινωνίας και ευαισθητοποίησης ύψους 889.414,80 ευρώ και πλατφόρμα για το Σύστημα Εσωτερικού Ελέγχου του Δημοσίου ύψους 36.604,80 ευρώ.
Παράλληλα ολοκληρώθηκε έργο τεχνικής υποστήριξης με ΟΟΣΑ, ΕΑΔΗΣΥ και Γενική Γραμματεία Εμπορίου για την ενίσχυση της ακεραιότητας στις δημόσιες συμβάσεις μέσω ολοκληρωμένου συστήματος διαχείρισης κινδύνων.
Η Αρχή συμμετέχει επίσης στο ευρωπαϊκό ερευνητικό έργο DATACROS III για τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης και δεικτών κινδύνου στην ανίχνευση διαφθοράς, συμπαιγνιών και νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες.
Επιτεύχθηκε το 97% των επιχειρησιακών στόχων
Σύμφωνα με την ίδια την ΕΑΔ, η επιχειρησιακή στοχοθεσία για το 2025 ολοκληρώθηκε με επίτευξη 97% των στόχων.
Η Αρχή εφαρμόζει τη μεθοδολογία SMART και συνέδεσε τους στόχους της με το Ετήσιο Σχέδιο Δράσης.
Τί προβλέπει ο προγραμματισμός για το 2026
Για το 2026 η ΕΑΔ σχεδιάζει ακόμη μεγαλύτερη έμφαση στην πρόληψη και στα ψηφιακά εργαλεία.
Προβλέπεται στελέχωση νέων Γραφείων Συμβούλων Ακεραιότητας, νέοι κύκλοι πιστοποίησης, πιλοτική λειτουργία Πληροφοριακού Συστήματος για το Σύστημα Εσωτερικού Ελέγχου του δημόσιου τομέα, νέα πρότυπα εσωτερικού ελέγχου και εκπαιδευτικές δράσεις.
Στον τομέα της διαχείρισης κινδύνων προγραμματίζεται η ανάπτυξη του «Μητρώου Κινδύνων Δημόσιου Τομέα» και του Κεντρικού Αποθετηρίου Κινδύνων Διαφθοράς.
Ιδιαίτερα για την Τοπική Αυτοδιοίκηση προβλέπονται δράσεις ενημέρωσης σε ΟΤΑ Α΄ βαθμού για τον ρόλο και τις αρμοδιότητες της ΕΑΔ, καθώς και δράσεις για την εφαρμογή της διαχείρισης κινδύνων.
Στον ψηφιακό τομέα προβλέπεται περαιτέρω αναβάθμιση του e-Peitharxika, διαλειτουργικότητα με άλλα συστήματα, αυτόματη πρωτοκόλληση των καταγγελιών και αναβάθμιση του τεχνικού εξοπλισμού.
Στην κυβερνοασφάλεια προβλέπεται ολοκλήρωση του Συστήματος Διαχείρισης Ασφάλειας Πληροφοριών, συμμόρφωση με τη NIS2, έλεγχοι ευπαθειών και penetration testing.
Παράλληλα θα ολοκληρωθούν τα έργα του Ταμείου Ανάκαμψης και θα υποβληθούν σε έλεγχο από ανεξάρτητο ορκωτό ελεγκτή.
Η εικόνα για τους Δήμους
Η συνολική εικόνα της Έκθεσης Απολογισμού 2025 δείχνει ότι η Τοπική Αυτοδιοίκηση βρίσκεται σε πολύ υψηλή θέση στο ελεγκτικό ενδιαφέρον της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας.
Οι ΟΤΑ εμφανίζονται πρώτοι στον όγκο των γενικών καταγγελιών της Κεντρικής Υπηρεσίας, πρώτοι στις καταγγελίες που κρίθηκαν κατάλληλες για περαιτέρω διερεύνηση ή έλεγχο και πρώτοι στις ολοκληρωμένες διερευνήσεις.
Παράλληλα, το 44,41% των φυσικών προσώπων για τα οποία αναζητήθηκαν πειθαρχικές ή ποινικές ευθύνες συνδεόταν με Δήμους, ενώ μεγάλος αριθμός υποθέσεων αφορά δημοτικούς υπαλλήλους, αιρετούς, δημάρχους και ιδιαίτερα Υπηρεσίες Δόμησης.
Ταυτόχρονα, όμως, η έκθεση καταδεικνύει και τη μεταβολή της φιλοσοφίας του ελεγκτικού συστήματος. Η κατεύθυνση δεν περιορίζεται πλέον στον εκ των υστέρων εντοπισμό μιας παρανομίας. Το βάρος μετατοπίζεται στην πρόληψη, στον εσωτερικό έλεγχο, στη διαχείριση κινδύνων, στις ασφαλιστικές δικλίδες των δημοσίων συμβάσεων, στους Συμβούλους Ακεραιότητας, στους διαύλους whistleblowing και στην ψηφιακή παρακολούθηση των διαδικασιών.
Για τους Δήμους αυτό σημαίνει ότι τα επόμενα χρόνια το ζητούμενο δεν θα είναι μόνο η τυπική συμμόρφωση με το νομοθετικό πλαίσιο, αλλά η δημιουργία πραγματικών, λειτουργικών μηχανισμών που μπορούν να προλαμβάνουν λάθη, συγκρούσεις συμφερόντων, κακοδιοίκηση και φαινόμενα διαφθοράς πριν αυτά καταλήξουν σε μία καταγγελία, έναν κατασταλτικό έλεγχο ή μία πειθαρχική και ποινική διαδικασία.
Πηγή: Εθνική Αρχή Διαφάνειας – Έκθεση Απολογισμού 2025/myota
