Νέα διαδικασία πληρωμών για τα έργα LEADER που μεταφέρονται στο ΣΣ ΚΑΠ 2023–2027

Με την απόφαση Α1188 της ΑΑΔΕ καθορίζεται αναλυτικά ο τρόπος πληρωμής των έργων LEADER που είχαν ενταχθεί στο ΠΑΑ 2014–2022 και μεταφέρονται ως ανειλημμένες υποχρεώσεις στο Στρατηγικό Σχέδιο Κοινής Αγροτικής Πολιτικής 2023–2027. Η ρύθμιση αφορά τόσο έργα δημόσιου χαρακτήρα, στα οποία περιλαμβάνονται παρεμβάσεις Δήμων και άλλων δημόσιων φορέων, όσο και ιδιωτικές επενδύσεις.

Η απόφαση Α1188, που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Β’ 5647/17.09.2026, θεσπίζει τη «Διαδικασία Πληρωμής Παρέμβασης Π3-77-4.2 “Στήριξη για την Τοπική Ανάπτυξη μέσω του Leader (Ανειλημμένες Υποχρεώσεις)” του Στρατηγικού Σχεδίου Κοινής Αγροτικής Πολιτικής 2023–2027».

Στην πράξη, η απόφαση ρυθμίζει το πώς θα συνεχιστεί και θα ολοκληρωθεί οικονομικά ένα μέρος των έργων του προηγούμενου LEADER, τα οποία είχαν ενταχθεί στο Μέτρο 19 – Υπομέτρο 19.2 του ΠΑΑ 2014–2022, αλλά μεταφέρονται πλέον στο νέο ΣΣ ΚΑΠ ως συνεχιζόμενες πράξεις.

Ποιά έργα αφορά

Η απόφαση εφαρμόζεται στις πράξεις που εντάσσονται στην Παρέμβαση Π3-77-4.2 ως ανειλημμένες υποχρεώσεις του προηγούμενου προγράμματος.

Στην κατηγορία των έργων δημόσιου χαρακτήρα περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων:

• βασικές υπηρεσίες και αναπλάσεις χωριών σε αγροτικές περιοχές,
• παρεμβάσεις για τη βελτίωση υποδομών στον πρωτογενή τομέα,
• έργα ανάπτυξης και βελτίωσης της βιωσιμότητας των δασών.

Πρόκειται δηλαδή για κατηγορίες στις οποίες μπορούν να περιλαμβάνονται έργα Δήμων και άλλων δημόσιων φορέων, όπως αναπλάσεις και κοινόχρηστες υποδομές, έργα εξυπηρέτησης αγροτικών περιοχών ή άλλες παρεμβάσεις που είχαν ενταχθεί στις τοπικές στρατηγικές LEADER.

Παράλληλα, καλύπτονται και έργα ιδιωτικού χαρακτήρα, όπως δράσεις μεταφοράς γνώσης και ενημέρωσης, επενδύσεις επιχειρηματικότητας και ανταγωνιστικότητας, δασοκομικές επενδύσεις και συνεργασίες μεταξύ διαφορετικών τοπικών φορέων.

Ποιες θεωρούνται «ανειλημμένες υποχρεώσεις»

Η απόφαση προσδιορίζει ότι ως ανειλημμένες υποχρεώσεις θεωρούνται πράξεις για τις οποίες έχει ήδη εκδοθεί απόφαση χαρακτηρισμού τους ως συνεχιζόμενων πράξεων του Υπομέτρου 19.2 του ΠΑΑ 2014–2022 στην Παρέμβαση Π3-77-4.2 του νέου ΣΣ ΚΑΠ.

Στην κατηγορία αυτή εντάσσονται πράξεις για τις οποίες είτε είχε υποβληθεί εμπρόθεσμα τελικό αίτημα πληρωμής που παραμένει σε εκκρεμότητα είτε πληρούνται οι ειδικές προϋποθέσεις του ισχύοντος θεσμικού πλαισίου.

Επομένως, η Α1188 δεν αποτελεί νέα πρόσκληση για νέα έργα LEADER. Ρυθμίζει κυρίως την οικονομική ολοκλήρωση έργων που είχαν ήδη ξεκινήσει στο προηγούμενο πρόγραμμα.

Η ΑΑΔΕ αναλαμβάνει τις πληρωμές

Κεντρική αλλαγή στη διαδικασία είναι ο ρόλος της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων ως Οργανισμού Πληρωμών.

Η χρηματοδότηση των πράξεων προέρχεται από το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης – ΕΓΤΑΑ, ενώ την πληρωμή πραγματοποιεί η ΑΑΔΕ. Η αναγνώριση και εκκαθάριση των δαπανών γίνεται, ανάλογα με την περίπτωση, από υπηρεσίες της ΑΑΔΕ, από τις Ειδικές Υπηρεσίες Διαχείρισης Προγραμμάτων των Περιφερειών ή από τη Γενική Διεύθυνση Οικονομικών Υπηρεσιών του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων.

Πώς υποβάλλονται οι πληρωμές για δημόσια έργα

Για τα έργα δημόσιου χαρακτήρα, ο δικαιούχος υποβάλλει την αίτηση πληρωμής ή προκαταβολής στο ΟΠΣΚΑΠ.

Οι πληρωμές μπορούν να γίνονται τμηματικά, με βάση τις πιστοποιήσεις των εργασιών που έχουν εκτελεστεί μέσα στο εγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα του έργου. Μαζί με το αίτημα υποβάλλονται τα προβλεπόμενα δικαιολογητικά και παραστατικά.

Για παλιότερες αιτήσεις που είχαν ήδη υποβληθεί στο ΟΠΣΑΑ του ΠΑΑ 2014–2022 και είχαν ελεγχθεί διοικητικά, αλλά η πληρωμή τους εκκρεμούσε, τα στοιχεία μεταφέρονται στο νέο ΟΠΣΚΑΠ μέσω διαλειτουργικότητας.

Προκαταβολή έως 50%

Ιδιαίτερα σημαντική είναι η δυνατότητα προκαταβολής για τα έργα δημόσιου χαρακτήρα.

Η προκαταβολή μπορεί να ανέλθει έως το 50% της δημόσιας δαπάνης που συνδέεται με την πράξη. Για τη χορήγησή της απαιτείται τραπεζική ή άλλη ισοδύναμη εγγύηση ίση με το 100% του ποσού της προκαταβολής, η οποία συστήνεται υπέρ της ΑΑΔΕ και είναι αορίστου χρόνου.

Μετά την ηλεκτρονική υποβολή, ο δικαιούχος αποστέλλει και τον προβλεπόμενο φυσικό φάκελο στον αρμόδιο εξουσιοδοτημένο φορέα και ενημερώνει την Ομάδα Τοπικής Δράσης της περιοχής του.

Τι γίνεται με τις παλιές αιτήσεις πληρωμής

Η απόφαση επιχειρεί να διασφαλίσει ότι οι ήδη προχωρημένες διαδικασίες δεν θα ξεκινήσουν υποχρεωτικά από την αρχή.

Για αιτήσεις πληρωμής δημοσίων έργων που είχαν υποβληθεί στο ΟΠΣΑΑ, είχε ολοκληρωθεί ο διοικητικός τους έλεγχος και απλώς εκκρεμούσε η πληρωμή, τα δεδομένα μεταφέρονται στο ΟΠΣΚΑΠ και δεν χρειάζεται νέα αίτηση πληρωμής.

Ωστόσο, υπάρχει διαφοροποίηση στους ελέγχους ανάλογα με το ποιος φορέας έχει πλέον την αρμοδιότητα. Όπου παραμένει ο ίδιος ελεγκτικός φορέας, οι ήδη πραγματοποιημένοι διοικητικοί έλεγχοι μπορούν να γίνουν αποδεκτοί χωρίς να επαναληφθούν. Αν όμως από την 1η Ιανουαρίου 2026 η αρμοδιότητα έχει μεταφερθεί σε νέο εξουσιοδοτημένο φορέα, ο έλεγχος επαναλαμβάνεται.

Οι έλεγχοι πριν από την πληρωμή

Η Α1188 προβλέπει αναλυτικό διοικητικό έλεγχο πριν από κάθε πληρωμή.

Μεταξύ άλλων εξετάζονται:

• η εγκυρότητα των δικαιολογητικών,
• η πιθανότητα διπλής χρηματοδότησης,
• η επιλεξιμότητα των δαπανών,
• η νομιμότητα και ορθότητα των παραστατικών,
• οι κρατήσεις και παρακρατήσεις,
• καθώς και η συμφωνία του οικονομικού με το φυσικό αντικείμενο του έργου.

Σημαντική είναι και η πρόβλεψη ότι ελέγχονται ως επιλέξιμες οι σχετικές δαπάνες και τα παραστατικά με ημερομηνία από 1η Ιανουαρίου 2023 και μετά, καθώς προγενέστερα παραστατικά δεν θεωρούνται επιλέξιμα στο πλαίσιο του ΣΣ ΚΑΠ, σύμφωνα με το ισχύον κανονιστικό πλαίσιο.

Η τελική πληρωμή

Μετά την ολοκλήρωση των ελέγχων και την έγκριση της δαπάνης, ο εξουσιοδοτημένος φορέας ελέγχει την ύπαρξη διαθέσιμης πίστωσης, δημιουργεί την παρτίδα πληρωμής στο ΟΠΣΚΑΠ και διαβιβάζει τον φάκελο στην ΑΑΔΕ – Διεύθυνση Πληρωμών Αγροτικών Ενισχύσεων.

Η Διεύθυνση Πληρωμών Αγροτικών Ενισχύσεων πραγματοποιεί τους απαραίτητους λογιστικούς ελέγχους και εκδίδει την εντολή πληρωμής. Στη συνέχεια αποστέλλεται ηλεκτρονικό αρχείο στο συνεργαζόμενο τραπεζικό ίδρυμα για την πίστωση του ποσού στον λογαριασμό του δικαιούχου.

Τί είναι το LEADER

Το LEADER αποτελεί εδώ και δεκαετίες ευρωπαϊκό εργαλείο τοπικής ανάπτυξης, με βασική φιλοσοφία ότι οι ανάγκες και οι προτεραιότητες μιας περιοχής σχεδιάζονται σε σημαντικό βαθμό σε τοπικό επίπεδο.

Κομβικό ρόλο έχουν οι Ομάδες Τοπικής Δράσης (ΟΤΔ), οι οποίες υλοποιούν τοπικές στρατηγικές ανάπτυξης και λειτουργούν ως σύνδεσμος μεταξύ του προγράμματος και των τοπικών δημόσιων και ιδιωτικών φορέων.

Στο προηγούμενο ΠΑΑ, μέσω του Υπομέτρου 19.2 χρηματοδοτήθηκαν τόσο δημόσιες παρεμβάσεις όσο και ιδιωτικές επενδύσεις, κάτι που εξηγεί γιατί το πρόγραμμα έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για μικρούς και μεσαίους Δήμους, αγροτικές περιοχές και τοπικές κοινότητες.

Τί σημαίνει η απόφαση για τους Δήμους

Για τους Δήμους που έχουν έργα του παλιού LEADER σε εξέλιξη ή με εκκρεμείς πληρωμές, η Α1188 αποτελεί ουσιαστικά τον οδικό χάρτη ολοκλήρωσης των οικονομικών διαδικασιών.

Η απόφαση δεν δημιουργεί νέο χρηματοδοτικό πρόγραμμα. Διαμορφώνει όμως το πλαίσιο ώστε έργα που ξεκίνησαν στο ΠΑΑ 2014–2022 να μπορούν να συνεχιστούν και να πληρωθούν μέσω του ΣΣ ΚΑΠ 2023–2027, με σαφώς καθορισμένες διαδικασίες, ελέγχους και αρμοδιότητες.

Η Α1188 ισχύει από τη δημοσίευσή της στο ΦΕΚ, στις 17 Σεπτεμβρίου 2026, ενώ από την ίδια ημερομηνία παύει να ισχύει η προηγούμενη

 εγκύκλιος 18866/10.3.2025 του ΟΠΕΚΕΠΕ για τη διαδικασία πληρωμών του Υπομέτρου 19.2.

πηγή: myota