Νέο πλαίσιο για φωτοβολταϊκά Δήμων και Ενεργειακές Κοινότητες – Τί αλλάζει με την απόφαση του ΥΠΕΝ

Νέο πλαίσιο για την αυτοκατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας, τον ενεργειακό συμψηφισμό και τη λειτουργία φωτοβολταϊκών σταθμών από Δήμους, Περιφέρειες και Ενεργειακές Κοινότητες καθορίζει η υπουργική απόφαση ΥΠΕΝ/ΔΑΠΕΕΚ/102876/1958, η οποία δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Β’ 5573/14.09.2026.

Με την απόφαση αντικαθίσταται η αντίστοιχη υπουργική απόφαση του 2024 και αναδιαμορφώνεται συνολικά το πλαίσιο για την αυτοκατανάλωση, μετά και τις αλλαγές που επέφερε ο ν. 5299/2026.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την Τοπική Αυτοδιοίκηση παρουσιάζουν οι ειδικές προβλέψεις για τους ΟΤΑ Α’ και Β’ βαθμού, οι οποίοι μπορούν να αξιοποιούν σταθμούς ΑΠΕ τόσο για τις ενεργειακές ανάγκες δημοτικών υποδομών όσο και για την υποστήριξη ευάλωτων καταναλωτών και πολιτών που πλήττονται από ενεργειακή ένδεια.

Ποιές μορφές συμψηφισμού προβλέπονται

Η νέα απόφαση διακρίνει τέσσερα βασικά μοντέλα αυτοκατανάλωσης:

• ενεργειακό συμψηφισμό,
• ταυτοχρονισμένο συμψηφισμό,
• εικονικό ενεργειακό συμψηφισμό,
• εικονικό ταυτοχρονισμένο συμψηφισμό.

Οι σταθμοί παραγωγής μπορούν παράλληλα να συνδυάζονται με συστήματα αποθήκευσης.

Στον εικονικό ταυτοχρονισμένο συμψηφισμό, η παραγωγή και η κατανάλωση συγκρίνονται σε συγκεκριμένα χρονικά διαστήματα με βάση τα πιστοποιημένα μετρητικά δεδομένα, ενώ για την εφαρμογή του απαιτείται σύστημα τηλεμέτρησης.

Για το Διασυνδεδεμένο Σύστημα ο υπολογισμός γίνεται με βάση την Περίοδο Εκκαθάρισης Αποκλίσεων και για τα Μη Διασυνδεδεμένα Νησιά ανά χρονικό διάστημα 15 λεπτών.

Τί μπορούν να συμψηφίζουν οι Δήμοι

Η απόφαση περιγράφει ρητά ποιες καταναλώσεις μπορούν να εντάσσονται στον εικονικό ενεργειακό ή στον εικονικό ταυτοχρονισμένο συμψηφισμό των ΟΤΑ.

Πρόκειται για την ηλεκτρική ενέργεια που καταναλώνεται σε:

• κοινωφελείς επιχειρήσεις,
• Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης και Αποχέτευσης,
• δημοτικούς παιδικούς, βρεφικούς και βρεφονηπιακούς σταθμούς,
• σχολικές μονάδες πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης,
• κέντρα υγείας και νοσοκομεία,
• δημοτικά και δημόσια αθλητικά κέντρα,
• εγκαταστάσεις και δίκτυα οδοφωτισμού,
• εγκαταστάσεις ύδρευσης και αποχέτευσης,
• καθώς και κάθε άλλο κτίριο, υποδομή ή εγκατάσταση που είτε ανήκει είτε εξυπηρετεί ανάγκες του ΟΤΑ.

Επομένως, ένας δημοτικός σταθμός ΑΠΕ μπορεί να συνδεθεί ενεργειακά με ένα ευρύ χαρτοφυλάκιο καταναλώσεων ενός Δήμου ή μιας Περιφέρειας και όχι μόνο με ένα συγκεκριμένο δημοτικό κτίριο.

Δεν απαιτείται όλες οι παροχές να είναι στο ίδιο νομικό πρόσωπο

Ιδιαίτερα σημαντική για τους Δήμους είναι η πρόβλεψη ότι, τόσο στον εικονικό ενεργειακό όσο και στον εικονικό ταυτοχρονισμένο συμψηφισμό των ΟΤΑ, η παροχή του σταθμού παραγωγής και οι παροχές κατανάλωσης που συμμετέχουν στον συμψηφισμό δεν είναι απαραίτητο να βρίσκονται στο όνομα του ίδιου νομικού προσώπου.

Η πρόβλεψη αυτή είναι κρίσιμη στην πράξη, καθώς οι ενεργειακές καταναλώσεις ενός Δήμου μπορεί να αφορούν διαφορετικές δημοτικές επιχειρήσεις, υπηρεσίες και υποδομές.

Βασική προϋπόθεση είναι ο σταθμός παραγωγής και οι εγκαταστάσεις κατανάλωσης να βρίσκονται στο ίδιο ηλεκτρικό σύστημα: είτε στο Διασυνδεδεμένο Σύστημα είτε, στα Μη Διασυνδεδεμένα Νησιά, στο αντίστοιχο αυτόνομο ηλεκτρικό σύστημα.

Ειδική πρόβλεψη για φωτοβολταϊκά ΟΤΑ ανεξαρτήτως ισχύος

Ένα από τα σημαντικότερα σημεία της νέας απόφασης βρίσκεται στο άρθρο 5δ, το οποίο θεσπίζει ειδικό καθεστώς για συγκεκριμένες κατηγορίες αυτοκαταναλωτών.

Συγκεκριμένα, αφορά την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών σταθμών ανεξαρτήτως εγκατεστημένης ισχύοςαπό:

ΟΤΑ Α’ και Β’ βαθμού, νομικά πρόσωπα δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου του δημόσιου τομέα και κοινωφελή ιδρύματα, με εφαρμογή ταυτοχρονισμένου ή εικονικού ταυτοχρονισμένου συμψηφισμού.

Η υπαγωγή στο συγκεκριμένο ειδικό καθεστώς ισχύει υπό την προϋπόθεση ότι οι φωτοβολταϊκοί σταθμοί ανήκουν ή εξυπηρετούν ανάγκες των συγκεκριμένων φορέων.

Εάν πάψουν να ανήκουν ή να εξυπηρετούν ανάγκες του ΟΤΑ ή των άλλων προβλεπόμενων φορέων, παύουν να υπάγονται στο ειδικό άρθρο 5δ και εφαρμόζονται οι γενικές διατάξεις του άρθρου 5α.

Πώς πιστώνεται η πλεονάζουσα ενέργεια στους Δήμους

Η υπουργική απόφαση εισάγει ειδική αντιμετώπιση για την πλεονάζουσα ενέργεια των φωτοβολταϊκών σταθμών των ΟΤΑ.

Στην περίπτωση του ταυτοχρονισμένου συμψηφισμού, η εκκαθάριση πραγματοποιείται κάθε μήνα.

Στον λογαριασμό της συμψηφιζόμενης παροχής αποτυπώνεται διακριτά η συνολική πλεονάζουσα ενέργεια και η χρηματική της αξία, η οποία πιστώνεται ως έκπτωση στον εκκαθαριστικό λογαριασμό της παροχής κατανάλωσης.

Παράλληλα, καταγράφεται το σύνολο της απορροφηθείσας ενέργειας, το οποίο χρεώνεται σύμφωνα με το τιμολόγιο προμήθειας.

Εφόσον ο τελικός λογαριασμός προκύπτει πιστωτικός, η διαφορά πιστώνεται στον αυτοκαταναλωτή.

Ανάλογη διαδικασία προβλέπεται και στον εικονικό ταυτοχρονισμένο συμψηφισμό, όπου η παραγόμενη ενέργεια μπορεί να κατανεμηθεί μεταξύ περισσότερων παροχών βάσει συγκεκριμένων ποσοστών επιμερισμού.

Η απόφαση, επομένως, δεν περιορίζεται απλώς στον ενεργειακό συμψηφισμό των κιλοβατωρών αλλά ρυθμίζει και τον οικονομικό συμψηφισμό της αξίας της πλεονάζουσας ενέργειας.

Οι Δήμοι μπορούν να υποστηρίζουν ενεργειακά ευάλωτα νοικοκυριά

Ιδιαίτερη σημασία έχει και η κοινωνική διάσταση της απόφασης.

Για ευάλωτους καταναλωτές ή πολίτες που ζουν κάτω από το όριο της φτώχειας, το δικαίωμα ένταξης μπορεί να ασκείται μέσω εγκατάστασης σταθμών ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ από ΟΤΑ Α’ και Β’ βαθμού, εφόσον οι ωφελούμενοι ανήκουν στον οικείο Δήμο ή την οικεία Περιφέρεια.

Απαραίτητη προϋπόθεση είναι να πληρούν τα κριτήρια που καθορίζονται από την απόφαση ΥΠΕΝ/ΔΕΠΕΑ/147529/1159/30.12.2025 για την αντιμετώπιση της ενεργειακής ένδειας.

Ο έλεγχος των συγκεκριμένων προϋποθέσεων πραγματοποιείται από τον οικείο ΟΤΑ.

Αυτό σημαίνει ότι έργα ΑΠΕ της Αυτοδιοίκησης μπορούν να χρησιμοποιηθούν όχι μόνο για τη μείωση του ενεργειακού κόστους των δημοτικών υπηρεσιών, αλλά και ως εργαλείο κοινωνικής ενεργειακής πολιτικής.

Τί προβλέπεται για τις Ενεργειακές Κοινότητες

Ως «Ενεργειακή Κοινότητα» η απόφαση αντιμετωπίζει:

την Ενεργειακή Κοινότητα Πολιτών, την Κοινότητα Ανανεώσιμης Ενέργειας και την Ενεργειακή Κοινότητα του ν. 4513/2018.

Στον εικονικό ενεργειακό συμψηφισμό, η παραγόμενη ηλεκτρική ενέργεια σταθμού μιας Ενεργειακής Κοινότητας μπορεί να συμψηφίζεται με καταναλώσεις:

των μελών της Κοινότητας, καταναλωτών που ζουν κάτω από το όριο της φτώχειας και νοικοκυριών που πλήττονται από ενεργειακή ένδεια.

Οι τελευταίες αυτές κατηγορίες δεν είναι υποχρεωτικό να αποτελούν μέλη της Ενεργειακής Κοινότητας, αρκεί να περιλαμβάνονται στο σχετικό προσάρτημα της σύμβασης και να πληρούν τα προβλεπόμενα κριτήρια.

Οι Ενεργειακές Κοινότητες μπορούν να εγκαθιστούν σταθμούς και σε άλλη Περιφέρεια

Η απόφαση προβλέπει ότι, για τον εικονικό ενεργειακό συμψηφισμό, οι Ενεργειακές Κοινότητες μπορούν να εγκαθιστούν τους σταθμούς παραγωγής σε οποιαδήποτε Περιφέρεια, ανεξαρτήτως του τόπου όπου βρίσκονται οι εγκαταστάσεις κατανάλωσης και η έδρα της Κοινότητας.

Οι εγκαταστάσεις κατανάλωσης επίσης δεν απαιτείται να βρίσκονται όλες στην ίδια Περιφέρεια.

Παραμένουν όμως σε ισχύ οι προβλέψεις της νομοθεσίας σχετικά με την εγγύτητα των μελών και απαιτείται τόσο ο σταθμός όσο και οι εγκαταστάσεις κατανάλωσης να βρίσκονται στο ίδιο ηλεκτρικό σύστημα.

Ειδικά εφόσον το 50% συν ένα των μελών έχει την απαιτούμενη εγγύτητα στην Περιφέρεια Αττικής, ο σταθμός παραγωγής μπορεί να εγκατασταθεί και σε όμορη Περιφέρεια της Αττικής.

Ενεργειακές Κοινότητες με διαφορετικούς προμηθευτές

Μία ακόμη ουσιαστική δυνατότητα είναι ότι στον εικονικό ενεργειακό συμψηφισμό μιας Ενεργειακής Κοινότητας, η παροχή του σταθμού παραγωγής και οι διαφορετικές παροχές κατανάλωσης μπορούν να εκπροσωπούνται από διαφορετικούς προμηθευτές ηλεκτρικής ενέργειας.

Στην περίπτωση αυτή συνάπτονται οι αντίστοιχες συμβάσεις με κάθε προμηθευτή και η Ενεργειακή Κοινότητα πραγματοποιεί τον επιμερισμό της ενέργειας που αντιστοιχεί στις παροχές που εκπροσωπεί ο καθένας.

Πρόκειται για σημαντική πρακτική διευκόλυνση, καθώς τα μέλη μιας Κοινότητας δεν υποχρεώνονται να έχουν κοινό προμηθευτή για να συμμετέχουν στον συμψηφισμό.

Πώς επιμερίζεται η ενέργεια στα μέλη

Στη Σύμβαση Εικονικού Ενεργειακού Συμψηφισμού της Ενεργειακής Κοινότητας καταγράφεται για κάθε παροχή, μεταξύ άλλων:

ο αριθμός παροχής, το επίπεδο τάσης, τα στοιχεία του καταναλωτή, η χρήση της παροχής και το ποσοστό επιμερισμού της εγχυθείσας ενέργειας.

Το άθροισμα των ποσοστών πρέπει να ισούται με 100%.

Η Κοινότητα μπορεί κατά τη διάρκεια της σύμβασης να προσθέτει ή να αφαιρεί παροχές και να μεταβάλλει τα ποσοστά επιμερισμού.

Εάν κάποια παροχή πάψει να πληροί τις προϋποθέσεις συμμετοχής –για παράδειγμα λόγω λύσης της σύμβασης προμήθειας ή μη εξυπηρετούμενων ληξιπρόθεσμων οφειλών– δεν πραγματοποιείται ο επιμερισμός προς αυτή και η αντίστοιχη ενέργεια μεταφέρεται στον επόμενο κύκλο καταμέτρησης.

Έως 3 ευρώ τον χρόνο ανά παροχή το διαχειριστικό κόστος

Η απόφαση θέτει επίσης ανώτατο όριο στη διαχειριστική χρέωση που μπορεί να επιβάλλει ο προμηθευτής για παροχές οι οποίες συμμετέχουν στον εικονικό ενεργειακό συμψηφισμό Ενεργειακής Κοινότητας.

Η πάγια χρέωση δεν μπορεί να υπερβαίνει τα 3 ευρώ ετησίως ανά παροχή και συνολικά τα 1.500 ευρώ ετησίως.

Τί σημαίνει το νέο πλαίσιο για τους Δήμους

Η απόφαση δημιουργεί πλέον ένα αρκετά αναλυτικό πλαίσιο μέσω του οποίου οι Δήμοι και οι Περιφέρειες μπορούν να οργανώσουν την παραγωγή και τον συμψηφισμό ενέργειας για ένα μεγάλο εύρος υποδομών.

Ένας ΟΤΑ μπορεί, για παράδειγμα, να αντιστοιχίσει την παραγωγή ενός φωτοβολταϊκού σταθμού με καταναλώσεις σχολείων, παιδικών σταθμών, αθλητικών εγκαταστάσεων, οδοφωτισμού, αντλιοστασίων και ΔΕΥΑ, ενώ οι παροχές αυτές δεν είναι απαραίτητο να βρίσκονται στο όνομα του ίδιου νομικού προσώπου.

Ταυτόχρονα, το ειδικό καθεστώς του άρθρου 5δ για φωτοβολταϊκούς σταθμούς ΟΤΑ ανεξαρτήτως εγκατεστημένης ισχύος, σε συνδυασμό με τη μηνιαία πίστωση της χρηματικής αξίας της πλεονάζουσας ενέργειας, αποτελεί μία από τις σημαντικότερες προβλέψεις της νέας απόφασης για την Αυτοδιοίκηση.

Παράλληλα, Δήμοι και Ενεργειακές Κοινότητες αποκτούν σαφέστερο θεσμικό πλαίσιο για να χρησιμοποιούν την τοπική παραγωγή ΑΠΕ και για κοινωνικούς σκοπούς, καλύπτοντας μέρος των ενεργειακών αναγκών ευάλωτων πολιτών και νοικοκυριών που πλήττονται από ενεργειακή ένδεια.

Η απόφαση ΥΠΕΝ/ΔΑΠΕΕΚ/102876/1958 αντικαθιστά την αντίστοιχη υπουργική απόφαση του 2024 και εφαρμόζεται στο Διασυνδεδεμένο Σύστημα και Δίκτυο, συμπεριλαμβανομένης της Κρήτης, καθώς και στα Μη Διασυνδεδεμένα Νησιά.

πηγή: myota