Νέοι κανόνες στα σχολικά κυλικεία: Τί επιτρέπεται και τί απαγορεύεται από τη νέα σχολική χρονιά

Νέο πλαίσιο για τα τρόφιμα και τα ποτά που μπορούν να διατίθενται στα σχολικά κυλικεία, στους χώρους εστίασης και στους αυτόματους πωλητές των σχολικών μονάδων Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης τίθεται σε εφαρμογή από τη νέα σχολική χρονιά.

Με ερμηνευτική εγκύκλιο που εξέδωσε στις 9 Σεπτεμβρίου 2026 το Υπουργείο Υγείας παρέχονται αναλυτικές διευκρινίσεις για την εφαρμογή της υπ’ αριθμ. Δ1β/ΓΠοικ.21739 απόφασης της Αναπληρώτριας Υπουργού Υγείας, η οποία δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ 3060/Β/2026.

Η υπουργική απόφαση καθορίζει τόσο τους κανόνες υγιεινής για τη λειτουργία των σχολικών κυλικείων, των χώρων εστίασης και των αυτόματων πωλητών όσο και τον κατάλογο των προϊόντων που επιτρέπεται να πωλούνται. Τα προϊόντα που μπορούν να διατίθενται περιορίζονται αποκλειστικά σε όσα πληρούν τις προβλεπόμενες διατροφικές προδιαγραφές.

Εκτός κυλικείων σοκολάτες, κρουασάν, παγωτά, τσιπς και αναψυκτικά

Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές αφορά τον δραστικό περιορισμό τροφίμων υψηλής ενεργειακής πυκνότητας και χαμηλής θρεπτικής αξίας.

Σύμφωνα με τις νέες προδιαγραφές, δεν επιτρέπεται η διάθεση προϊόντων όπως:

• σοκολάτες, καραμέλες, donuts και άλλα γλυκίσματα,
• γλυκά κρουασάν και αντίστοιχα αρτοσκευάσματα,
• τσιπς πατάτας, γαριδάκια και άλλα αλμυρά σνακ,
• παγωτά και γρανίτες,
• αναψυκτικά,
• ενεργειακά ποτά.

Για άλλες κατηγορίες τροφίμων, όπως πίτες, πίτσα και μπισκότα, προβλέπονται συγκεκριμένα όρια στη μερίδα και στη σύστασή τους, ώστε να περιορίζεται η πρόσληψη θερμίδων, κορεσμένων λιπαρών, σακχάρων και αλατιού.

Τέλος στα αλλαντικά μέσα στα σάντουιτς

Ιδιαίτερα σημαντική είναι η αλλαγή που αφορά τα αλλαντικά και το επεξεργασμένο κρέας.

Στα σχολικά κυλικεία απαγορεύεται πλέον η χρήση αλλαντικών, όπως ζαμπόν, φέτες γαλοπούλας, μπέικον, πάριζα και λουκάνικο, αλλά και παρασκευασμάτων κρέατος όπως κοτομπουκιές, γύρος, σουβλάκι, σνίτσελ και μπιφτέκι ως συστατικών σε σάντουιτς, πίτες, πίτσα ή σαλάτες.

Επιτρέπεται αποκλειστικά η χρήση ψητού ή βραστού κρέατος κοτόπουλου ή γαλοπούλας σε σαλάτες και σάντουιτς.

Το κρέας θα πρέπει να προέρχεται από αυτοτελή κομμάτια, όπως φιλέτο κοτόπουλου, και όχι από ανασχηματισμένο κρέας. Επειδή στα κυλικεία δεν επιτρέπεται ο χειρισμός ωμού κρέατος, τα προϊόντα θα πρέπει να είναι ήδη ψημένα ή βρασμένα και να χρειάζονται μόνο αναθέρμανση.

Ως εναλλακτικές πηγές πρωτεΐνης προτείνονται μεταξύ άλλων το βραστό αυγό, ο τόνος και τα όσπρια.

Περιορίζονται ζάχαρη και κορεσμένα λιπαρά

Το νέο πλαίσιο επιχειρεί παράλληλα να μειώσει σημαντικά την πρόσληψη πρόσθετων σακχάρων από τους μαθητές.

Δεν επιτρέπονται προϊόντα με υψηλή περιεκτικότητα σε πρόσθετη ζάχαρη, όπως σοκολάτες, παγωτά, αλείμματα σοκολάτας, μαρμελάδες και αναψυκτικά.

Επεξεργασμένα φρούτα, γαλακτοκομικά προϊόντα, φυτικά επιδόρπια και φυτικά ροφήματα μπορούν να διατίθενται μόνο όταν δεν περιέχουν πρόσθετα σάκχαρα.

Επιτρέπεται επίσης η παρασκευή ροφημάτων με φρέσκο γάλα και φρούτα, χωρίς πρόσθετη ζάχαρη. Αντίθετα, δεν επιτρέπονται αντίστοιχα τυποποιημένα ροφήματα ή η χρήση έτοιμων σκονών για την παρασκευή τους.

Για τα επιδόρπια γιαουρτιού, τα φυτικά επιδόρπια και ορισμένα απλά αρτοσκευάσματα προβλέπεται μέγιστη περιεκτικότητα ολικών σακχάρων 12,5%, ενώ για τις κρέμες το όριο φτάνει το 17%.

Τί ισχύει για τους χυμούς

Οι χυμοί δεν απαγορεύονται συνολικά, όμως τίθενται αυστηρότεροι περιορισμοί.

Δεν επιτρέπονται χυμοί με πρόσθετα σάκχαρα, όπως φρουτοποτά και νέκταρ φρούτων.

Οι φυσικοί χυμοί, είτε φρεσκοστυμμένοι είτε συσκευασμένοι, μπορούν να διατίθενται σε μερίδα έως 250 ml.

Παράλληλα, το Υπουργείο επισημαίνει ότι θα πρέπει να προτιμάται η κατανάλωση ολόκληρων φρέσκων φρούτων και ενθαρρύνει τη βιομηχανία τροφίμων να διαθέτει μικρότερες ατομικές συσκευασίες χυμού των 150-200 ml.

Νερό αντί για αναψυκτικά και ενεργειακά ποτά

Το νερό καθιερώνεται ουσιαστικά ως η βασική επιλογή ενυδάτωσης των μαθητών.

Δεν επιτρέπεται η πώληση σε μαθητές αναψυκτικών, καφέ και ενεργειακών ποτών στα σχολικά κυλικεία όλων των βαθμίδων.

Παράλληλα, τα σχολεία καλούνται να εξασφαλίζουν επαρκή σημεία πρόσβασης σε καθαρό πόσιμο νερό, ώστε οι μαθητές να μπορούν να γεμίζουν τα παγούρια ή τα ποτήρια τους. Τα σημεία αυτά θα πρέπει να ελέγχονται περιοδικά ως προς την ποιότητα του νερού.

Έμφαση στα φρούτα, τα λαχανικά και τα προϊόντα ολικής άλεσης

Βασικός στόχος των νέων κανόνων είναι η αύξηση της πρόσληψης διαιτητικών ινών.

Για τον λόγο αυτό προβλέπεται η διαθεσιμότητα τροφίμων πλούσιων σε ίνες και συστήνεται τα προσφερόμενα αρτοσκευάσματα να είναι ολικής άλεσης.

Τα φρέσκα φρούτα θα πρέπει να τοποθετούνται σε εμφανή και εύκολα προσβάσιμα σημεία, ώστε να ενθαρρύνεται η επιλογή τους από τους μαθητές.

Ενθαρρύνεται επίσης η διάθεση έτοιμης προς κατανάλωση ατομικής φρουτοσαλάτας.

Οι σαλάτες με λαχανικά και πηγές πρωτεΐνης, όπως αυγό, τόνο, κοτόπουλο ή όσπρια, προτείνονται ως ολοκληρωμένες επιλογές γεύματος, ιδιαίτερα για τα παιδιά που παραμένουν στο ολοήμερο σχολείο.

Τί μπορεί να περιλαμβάνει το σχολικό κολατσιό

Η εγκύκλιος δίνει και συγκεκριμένα παραδείγματα γευμάτων και σνακ που μπορούν είτε να πωλούνται από τα κυλικεία είτε να προετοιμάζονται από το σπίτι.

Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται:

• σάντουιτς ολικής άλεσης με ψητό ή βραστό κοτόπουλο, γραβιέρα και ντομάτα,
• σάντουιτς με φέτα ή ανθότυρο, ντομάτα και πάστα ελιάς,
• τορτίγια ολικής άλεσης με τόνο, αγγούρι και ελαιόλαδο,
• αραβική πίτα ολικής άλεσης με βραστό αυγό, κασέρι και μαρούλι,
• ψωμί ολικής άλεσης με φυστικοβούτυρο ή ταχίνι και μπανάνα,
• σπανακόπιτα ή τυρόπιτα μαζί με φρέσκο φρούτο,
• κουλούρι, κριτσίνια ή κράκερ ολικής άλεσης με τυρί,
• γιαούρτι με μέλι, δημητριακά ή φρούτα,
• smoothie με φρέσκο γάλα και φρέσκα φρούτα χωρίς ζάχαρη,
• φρέσκο φρούτο με παστέλι ή μπάρα δημητριακών,
• σαλάτες με αυγό, κοτόπουλο, τόνο ή όσπρια.

Προσοχή στις αλλεργίες

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στους μαθητές με τροφικές αλλεργίες και δυσανεξίες.

Οι υπεύθυνοι των κυλικείων έχουν υποχρέωση να παρέχουν, πριν από την πώληση των τροφίμων, ενημέρωση για ουσίες και προϊόντα που μπορούν να προκαλέσουν αλλεργίες ή δυσανεξίες.

Επιτρέπονται επίσης προϊόντα που χαρακτηρίζονται ως «χωρίς γλουτένη» ή «χωρίς λακτόζη», υπό την προϋπόθεση ότι πληρούν και αυτά τα προβλεπόμενα όρια ως προς τη μερίδα, τα σάκχαρα, τα λιπαρά και το νάτριο.

Το Υπουργείο ζητά ακόμη συνεργασία σχολείου, κυλικείου και οικογένειας για μαθητές με ειδικές ιατρικές και διατροφικές ανάγκες.

Σύσταση να αποφεύγονται ξηροί καρποί και μικρά στρογγυλά φρούτα στα Δημοτικά

Η εγκύκλιος εφιστά ιδιαίτερα την προσοχή και στον κίνδυνο πνιγμονής, κυρίως για τα μικρότερα παιδιά.

Στα κυλικεία των σχολείων Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης συστήνεται να μην προσφέρονται μικρά στρογγυλά φρούτα, όπως σταφύλια και κεράσια, καθώς και ξηροί καρποί.

Η σύσταση αφορά κυρίως τα παιδιά των πρώτων τάξεων του Δημοτικού, τα οποία θεωρούνται περισσότερο ευάλωτα σε περιστατικά πνιγμονής.

Απαγορεύεται το delivery μέσα στα σχολεία

Η εγκύκλιος ξεκαθαρίζει επίσης ότι δεν επιτρέπεται η παραγγελία και διανομή φαγητών ή ροφημάτων από εξωτερικές επιχειρήσεις εστίασης και υπηρεσίες delivery μέσα στον σχολικό χώρο.

Παράλληλα, υπενθυμίζεται ότι οι μαθητές δεν μπορούν να εξέρχονται αυθαίρετα από τη σχολική μονάδα κατά τη διάρκεια του ωραρίου για να προμηθεύονται τρόφιμα από καταστήματα εκτός σχολείου.

Νέοι έλεγχοι στα σχολικά κυλικεία

Με την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς οι αρμόδιες υπηρεσίες υγειονομικού ελέγχου καλούνται να πραγματοποιήσουν τους προβλεπόμενους ελέγχους για την τήρηση του νέου καταλόγου τροφίμων.

Παράλληλα, οι Περιφέρειες και οι αρμόδιοι φορείς καλούνται να ενημερώσουν άμεσα τις σχολικές μονάδες, τις Σχολικές Επιτροπές και τους υπεύθυνους των κυλικείων ώστε οι νέες διατάξεις να εφαρμοστούν ομοιόμορφα.

Το Υπουργείο Υγείας προτείνει ακόμη, κατά την έναρξη της χρονιάς, να πραγματοποιούνται ενημερωτικές δράσεις προς μαθητές και γονείς και να αποστέλλεται στις οικογένειες ο κατάλογος των προϊόντων που θα διαθέτει το κυλικείο.

Το νέο πλαίσιο εντάσσεται στην Εθνική Δράση κατά της Παιδικής Παχυσαρκίας και έχει ως κεντρικό στόχο να μετατρέψει το σχολικό περιβάλλον σε χώρο όπου η υγιεινή διατροφική επιλογή θα είναι πιο εύκολη και περισσότερο προσβάσιμη για όλα τα παιδιά.

πηγή: myota