Υγειονομικοί έλεγχοι στα σχολεία και τους παιδικούς σταθμούς για το σχολικό έτος 2026-2027

Οδηγίες για τον προγραμματισμό και τη διενέργεια υγειονομικών ελέγχων σε σχολεία όλων των βαθμίδων, νηπιαγωγεία, βρεφικούς, βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς για το σχολικό έτος 2026-2027 παρέχει το Υπουργείο Υγείας με νέα εγκύκλιο.

Η εγκύκλιος, με αριθμό πρωτοκόλλου Δ1γ/Γ.Π./οικ. 41221/10-9-2026, αφορά δημόσιες και ιδιωτικές δομές, ημερήσια και νυχτερινά σχολεία, καθώς και τις επιμέρους εγκαταστάσεις που λειτουργούν εντός αυτών, όπως σχολικά κυλικεία, χώροι εστίασης και αυτόματοι πωλητές τροφίμων και ποτών.

Βασικός στόχος είναι η αποτελεσματική προστασία της Δημόσιας Υγείας, η πρόληψη και ο έγκαιρος εντοπισμός κινδύνων, αλλά και η ενιαία και τεκμηριωμένη εφαρμογή της υγειονομικής νομοθεσίας σε όλη τη χώρα.

Οι έλεγχοι πλέον βάσει αξιολόγησης κινδύνου

Το Υπουργείο Υγείας επισημαίνει ότι οι υγειονομικοί έλεγχοι εντάσσονται στο νέο σύστημα εποπτείας της Δημόσιας Υγείας και δεν αντιμετωπίζονται ως μία αποσπασματική ή αποκλειστικά κατασταλτική διαδικασία.

Ο προγραμματισμός των ελέγχων θα γίνεται με βάση την αξιολόγηση και την ιεράρχηση του κινδύνου, λαμβάνοντας υπόψη μεταξύ άλλων:

• το είδος και το μέγεθος της εγκατάστασης,
• το ιστορικό προηγούμενων ελέγχων,
• το επίπεδο συμμόρφωσης,
• τυχόν επαναλαμβανόμενες παραβάσεις,
• την εφαρμογή ή μη προηγούμενων διορθωτικών μέτρων,
• τυχόν κυρώσεις που έχουν επιβληθεί,
• καθώς και καταγγελίες που έχουν υποβληθεί.

Οι σχολικές μονάδες και οι εγκαταστάσεις προσχολικής αγωγής κατατάσσονται, ως προς το βασικό κριτήριο της δραστηριότητας, στην κατηγορία υψηλού κινδύνου.

Επιπλέον, για την αξιολόγηση λαμβάνεται υπόψη ο αριθμός των μαθητών ή παιδιών. Εγκαταστάσεις με περισσότερα από 40 παιδιά λαμβάνουν 30 βαθμούς, από 21 έως 40 παιδιά 20 βαθμούς και έως 20 παιδιά 10 βαθμούς.

Αντίθετα, τα σχολικά κυλικεία κατατάσσονται ως προς τον τύπο δραστηριότητας στην κατηγορία χαμηλού κινδύνου, χωρίς όμως αυτό να περιορίζει την υποχρέωση για την αυστηρή τήρηση των κανόνων υγιεινής και ασφάλειας τροφίμων.

Τί θα ελέγχεται στα σχολικά κτίρια

Οι έλεγχοι θα μπορούν να καλύπτουν το σύνολο των χώρων των σχολικών και προσχολικών εγκαταστάσεων, όπως:

τις αίθουσες διδασκαλίας, τους κοινόχρηστους χώρους, τις αυλές, τα αποχωρητήρια, τους χώρους σίτισης, αλλά και τις εγκαταστάσεις ύδρευσης και αποχέτευσης.

Ιδιαίτερη έμφαση θα δίνεται:

• στην υγιεινή και καλή λειτουργία των συστημάτων ύδρευσης και αποχέτευσης,
• στην καθαριότητα και απολύμανση των τουαλετών,
• στην επάρκεια των εγκαταστάσεων υγιεινής,
• στην καλή συντήρηση των συστημάτων κλιματισμού,
• στον τακτικό και επαρκή αερισμό των αιθουσών,
• στην καθαριότητα και απολύμανση των επιφανειών,
• στην επάρκεια σαπουνιού, νερού, χαρτιού και λοιπών μέσων προσωπικής υγιεινής,
• στην ορθή διαχείριση των απορριμμάτων,
• στην αποτροπή δημιουργίας ανθυγιεινών εστιών,
• καθώς και στην ενημέρωση και εκπαίδευση του βοηθητικού προσωπικού.

Οι διευθύνσεις και οι υπεύθυνοι λειτουργίας των δομών έχουν την υποχρέωση να διατηρούν τους χώρους σε κατάσταση που διασφαλίζει ένα υγιεινό και ασφαλές περιβάλλον τόσο για τα παιδιά όσο και για το προσωπικό.

Παράλληλα προβλέπεται η συνεχής ενημέρωση του σχολικού πληθυσμού για τα μέτρα πρόληψης της μετάδοσης λοιμώξεων του αναπνευστικού συστήματος, σύμφωνα με τις εκάστοτε οδηγίες του ΕΟΔΥ.

Ξεχωριστοί έλεγχοι σε κυλικεία, εστίαση και αυτόματους πωλητές

Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι κάθε δραστηριότητα μέσα σε μία σχολική μονάδα αντιμετωπίζεται ως αυτοτελές αντικείμενο ελέγχου.

Έτσι, άλλο αντικείμενο αποτελεί η ίδια η σχολική μονάδα, άλλο το κυλικείο, άλλο ο χώρος εστίασης και άλλο οι αυτόματοι πωλητές.

Στα σχολικά κυλικεία οι ελεγκτικές υπηρεσίες θα εξετάζουν μεταξύ άλλων:

• αν διατίθενται μόνο τα επιτρεπόμενα προϊόντα,
• τις συνθήκες παραλαβής, αποθήκευσης και συντήρησης των τροφίμων,
• τη διατήρηση των απαιτούμενων θερμοκρασιών,
• την πρόληψη της διασταυρούμενης επιμόλυνσης,
• την καθαριότητα και την απολύμανση,
• την καταπολέμηση εντόμων και τρωκτικών,
• την ατομική υγιεινή του προσωπικού,
• τη σωστή επισήμανση των τροφίμων,
• καθώς και την καταλληλότητα των συσκευασιών.

Το προσωπικό των χώρων αυτών πρέπει να διαθέτει τα προβλεπόμενα δικαιολογητικά υγείας και να εφαρμόζει τους κανόνες προσωπικής υγιεινής.

Έλεγχοι και στα γεύματα που φέρνουν τα παιδιά από το σπίτι

Η εγκύκλιος περιλαμβάνει ειδική αναφορά και στα τρόφιμα που οι μαθητές ή τα παιδιά μεταφέρουν από το σπίτι.

Τα μαγειρεμένα ή άλλα ευπαθή τρόφιμα πρέπει να διατηρούνται σε κατάλληλες συνθήκες και, όπου απαιτείται, στις προβλεπόμενες θερμοκρασίες ψύξης.

Αντίστοιχα, ιδιαίτερη προσοχή θα δίνεται και στα προγράμματα διανομής τροφίμων στα σχολεία, όπως έτοιμα γεύματα, φρούτα και άλλα προϊόντα.

Οι έλεγχοι μπορούν να επεκτείνονται στους προμηθευτές, στις επιχειρήσεις παρασκευής, στα εργαστήρια τροφίμων και στους διανομείς, εξετάζοντας μεταξύ άλλων τον χρόνο μεταφοράς, τις θερμοκρασίες, τις συνθήκες συσκευασίας και την αποτροπή επιμολύνσεων.

Ειδικό καθεστώς για βρεφικούς και παιδικούς σταθμούς

Για τους βρεφικούς, βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς εφαρμόζονται επιπλέον οι ειδικές διατάξεις που αφορούν τον ιατρικό έλεγχο του προσωπικού, τη διατροφή, καθώς και τους κανόνες υγιεινής και ασφάλειας των τροφίμων.

Οι συγκεκριμένες δομές αντιμετωπίζονται ως εγκαταστάσεις που παρέχουν υπηρεσίες σε ευάλωτη ομάδα πληθυσμού και ελέγχονται αυτοτελώς.

Αυστηρή εφαρμογή και της αντικαπνιστικής νομοθεσίας

Το Υπουργείο Υγείας ζητά επίσης ιδιαίτερη προσοχή στην αυστηρή εφαρμογή της αντικαπνιστικής νομοθεσίας σε όλους τους χώρους στους οποίους αυτή εφαρμόζεται.

Οι σχετικές παραβάσεις θα καταγράφονται στα αντίστοιχα φύλλα ελέγχου και στα προβλεπόμενα διοικητικά έγγραφα.

Καταγγελίες, επανέλεγχοι και κυρώσεις

Οι καταγγελίες που αφορούν σχολεία, νηπιαγωγεία, παιδικούς σταθμούς, κυλικεία και χώρους εστίασης θα αξιολογούνται ανάλογα με τη σοβαρότητα του περιστατικού και τον πιθανό κίνδυνο για τη Δημόσια Υγεία.

Περιπτώσεις από τις οποίες προκύπτει άμεσος ή σοβαρός κίνδυνος θα εξετάζονται κατά προτεραιότητα.

Σε περίπτωση μη συμμόρφωσης προβλέπεται η εφαρμογή διορθωτικών ενεργειών, η πραγματοποίηση επανελέγχων και, όπου απαιτείται, η επιβολή διοικητικών μέτρων και κυρώσεων.

Η σοβαρότητα της παράβασης, η διάρκειά της, το ιστορικό της εγκατάστασης και η ανταπόκριση σε προηγούμενες συστάσεις θα λαμβάνονται υπόψη για την επιλογή των μέτρων.

Υποχρεωτικά Φύλλα Ελέγχου

Κατά τη διενέργεια των ελέγχων είναι υποχρεωτική η χρήση των προβλεπόμενων Φύλλων Ελέγχου για σχολικές μονάδες, κυλικεία και βρεφικούς, βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς.

Τα ευρήματα θα πρέπει να καταγράφονται αναλυτικά και τεκμηριωμένα, ενώ τα ψηφιοποιημένα φύλλα θα καταχωρίζονται στο Πληροφοριακό Σύστημα Διαχείρισης Ελέγχων.

Οι αρμόδιες υπηρεσίες των Περιφερειών καλούνται να προγραμματίσουν και να υλοποιήσουν τους ελέγχους για το σχολικό έτος 2026-2027 και να τηρούν πλήρη στοιχεία για τους ελέγχους, τις παραβάσεις, τις διορθωτικές ενέργειες, τους επανελέγχους και τις κυρώσεις.

Με το νέο πλαίσιο, το Υπουργείο Υγείας επιδιώκει τη μετάβαση από τους αποσπασματικούς υγειονομικούς ελέγχους σε ένα πιο συστηματικό μοντέλο εποπτείας, με βασικό άξονα την αξιολόγηση του κινδύνου και με ιδιαίτερη έμφαση στην προστασία των παιδιών ως ευάλωτης ομάδας πληθυσμού.

πηγή: myota