Νέο, ενιαίο πλαίσιο για την οργάνωση και πραγματοποίηση των εκπαιδευτικών δράσεων εκτός σχολικής μονάδας στα δημόσια και ιδιωτικά σχολεία Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης θεσπίζει απόφαση της Υπουργού Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού Σοφίας Ζαχαράκη.
Η απόφαση υπ’ αριθμ. Φ.12/109328/Δ1, δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Β’ 5344/31.08.2026 και ρυθμίζει αναλυτικά από τις απλές εκπαιδευτικές και διδακτικές επισκέψεις μέχρι τις ημερήσιες εκδρομές, τις επισκέψεις στη Βουλή, τα προγράμματα Erasmus+, τις μετακινήσεις στο εξωτερικό και τις σχολικές αθλητικές δραστηριότητες. Παράλληλα, εισάγει συγκεκριμένες διαδικασίες για τον προγραμματισμό των δράσεων, τις μετακινήσεις μαθητών, την επιλογή τουριστικών γραφείων και τα μέτρα ασφαλείας.
Τουλάχιστον έξι δράσεις τον χρόνο ανά τμήμα
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει ο συνολικός προγραμματισμός των εκπαιδευτικών δράσεων. Σύμφωνα με την απόφαση, κάθε διδακτικό έτος μπορούν να πραγματοποιούνται:
- έως έξι εκπαιδευτικές επισκέψεις,
- έως συνολικά εννέα δράσεις που αφορούν διδακτικές επισκέψεις, επισκέψεις στη Βουλή και δράσεις στο πλαίσιο εγκεκριμένων εκπαιδευτικών προγραμμάτων,
- και μία ημερήσια εκπαιδευτική επίσκεψη ανά τμήμα.
Παράλληλα, ορίζεται ότι ο συνολικός αριθμός των προβλεπόμενων δράσεων δεν μπορεί να είναι μικρότερος από έξι ανά τμήμα και ανά διδακτικό έτος.
Για τις Σχολικές Μονάδες Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης προβλέπεται μεγαλύτερη ευελιξία, με δυνατότητα έως εννέα εκπαιδευτικών επισκέψεων ανά τμήμα και έως δύο ανά μήνα.
Σύνδεση του σχολείου με την τοπική κοινωνία
Η νέα απόφαση δίνει ιδιαίτερη έμφαση στη σύνδεση του σχολείου με την κοινωνία έξω από τα όριά του.
Ως εκπαιδευτική δράση εκτός σχολείου ορίζεται κάθε οργανωμένη δραστηριότητα που πραγματοποιείται στην ευρύτερη κοινότητα, στην Ελλάδα ή στο εξωτερικό, με στόχο τη σύνδεση της σχολικής γνώσης με το κοινωνικό, πολιτιστικό και φυσικό περιβάλλον, τη βιωματική μάθηση και την κοινωνικοποίηση των μαθητών.
Μεταξύ των στόχων περιλαμβάνονται η γνωριμία των παιδιών με τους δημοκρατικούς θεσμούς, η καλλιέργεια της ιδιότητας του ενεργού πολίτη, ο εθελοντισμός, η περιβαλλοντική συνείδηση και η επαφή με την τοπική οικονομία και τα επαγγέλματα.
Στο πλαίσιο αυτό προβλέπονται επισκέψεις, μεταξύ άλλων, σε χώρους πολιτισμού, βιβλιοθήκες, αθλητικές εγκαταστάσεις, δημόσιες υπηρεσίες, κοινωνικές υπηρεσίες και δομές πρόνοιας, παραγωγικές μονάδες και φορείς της τοπικής κοινωνίας.
Ρόλος και για τους Δήμους
Η απόφαση έχει ενδιαφέρον και για την Τοπική Αυτοδιοίκηση, καθώς οι Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης μπορούν να διοργανώνουν δράσεις και εκπαιδευτικές εκδηλώσεις στις οποίες μετακινούνται και συμμετέχουν μαθητές.
Επιπλέον, το πλαίσιο ενθαρρύνει ρητά τη διασύνδεση των σχολικών μονάδων με τοπικούς φορείς, κοινωνικές υπηρεσίες, δομές πρόνοιας και δράσεις ενεργού πολίτη, δημιουργώντας ένα σαφέστερο πεδίο συνεργασίας σχολείων και Δήμων.
Σε περίπτωση, μάλιστα, έκτακτης ανάγκης κατά τη διάρκεια μιας εκπαιδευτικής μετακίνησης, ο υπεύθυνος της δράσης μπορεί να ζητήσει τη συνδρομή και των κατά τόπο αρμόδιων αρχών της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Μία ημερήσια εκδρομή για όλο το σχολείο
Η απόφαση προβλέπει μία ημερήσια εκπαιδευτική επίσκεψη ανά διδακτικό έτος, η οποία κανονικά πραγματοποιείται την ίδια ημέρα για όλες τις τάξεις της σχολικής μονάδας.
Με αιτιολογημένη απόφαση του Συλλόγου Διδασκόντων μπορεί να οργανωθεί την ίδια ημέρα σε διαφορετικούς προορισμούς ανά τάξη.
Για να πραγματοποιηθεί απαιτείται συμμετοχή τουλάχιστον του 70% των μαθητών των τάξεων για τις οποίες οργανώνεται η επίσκεψη.
Οι μαθητές που δεν συμμετέχουν δεν προσέρχονται στο σχολείο ή, εφόσον έχουν ήδη προσέλθει, αποχωρούν με τους γονείς ή κηδεμόνες τους και καταχωρίζεται μία δικαιολογημένη απουσία.
Νέα Επιτροπή Εκπαιδευτικών Δράσεων σε κάθε σχολείο
Μία από τις σημαντικές οργανωτικές προβλέψεις είναι η δημιουργία τριμελούς Επιτροπής Οργάνωσης και Υλοποίησης Εκπαιδευτικών Δράσεων.
Σε κάθε σχολική μονάδα –με εξαίρεση τα ολιγοθέσια σχολεία και τα νηπιαγωγεία– η Επιτροπή συγκροτείται μέσα στις πρώτες 15 ημέρες του διδακτικού έτους.
Πρόεδρος είναι ο Διευθυντής ή Προϊστάμενος της σχολικής μονάδας και συμμετέχουν δύο εκπαιδευτικοί.
Η Επιτροπή αναλαμβάνει μεταξύ άλλων την οργάνωση των δράσεων, την εύρεση των μεταφορικών μέσων και την ανάρτηση των σχετικών ανακοινώσεων στην ιστοσελίδα του σχολείου.
Οι πολυήμερες εκπαιδευτικές δράσεις θα καταχωρίζονται επίσης στο myschool.
Ετήσιος ή τριμηνιαίος προγραμματισμός και δημοσιοποίηση
Στην αρχή κάθε σχολικού έτους ο Σύλλογος Διδασκόντων καταρτίζει ετήσιο ή τριμηνιαίο προγραμματισμότων εκπαιδευτικών δράσεων εκτός σχολείου.
Ο προγραμματισμός:
καταγράφεται στο πρακτικό του Συλλόγου Διδασκόντων, υποβάλλεται για ενημέρωση στον αρμόδιο Σύμβουλο Εκπαίδευσης και αναρτάται στην ιστοσελίδα του σχολείου.
Εάν υπάρξουν αλλαγές, ο προγραμματισμός πρέπει να επικαιροποιείται.
Οι προθεσμίες για τις αποφάσεις
Για κάθε εκπαιδευτική δράση απαιτείται απόφαση του Συλλόγου Διδασκόντων και αιτιολόγηση της επιλογής του προορισμού.
Η απόφαση πρέπει να λαμβάνεται:
τουλάχιστον 5 ημέρες πριν, όταν πρόκειται για δράση στο εσωτερικό, και τουλάχιστον 20 ημέρες πριν, όταν πρόκειται για δράση στο εξωτερικό.
Στην απόφαση προσδιορίζονται, μεταξύ άλλων, ο υπεύθυνος της δράσης, οι συνοδοί, οι ημερομηνίες, ο προορισμός, τα συμμετέχοντα τμήματα και το αναλυτικό πρόγραμμα.
Για δράσεις με διανυκτέρευση προβλέπεται τουλάχιστον ένας εκπαιδευτικός ανά 25 μαθητές και ένας επιπλέον συνοδός.
Αυστηρότερες διαδικασίες για τα τουριστικά γραφεία
Εκτενείς είναι και οι προβλέψεις για την επιλογή τουριστικών γραφείων.
Τα γραφεία που συμμετέχουν σε διαδικασίες μεταφοράς μαθητών πρέπει, μεταξύ άλλων, να διαθέτουν νόμιμη άδεια, φορολογική και ασφαλιστική ενημερότητα, ασφάλιση επαγγελματικής και αστικής ευθύνης και να μην συντρέχουν συγκεκριμένοι λόγοι αποκλεισμού.
Για τις πολυήμερες εκδρομές ζητούνται κατ’ αρχήν τουλάχιστον τρεις προσφορές.
Εάν δεν υποβληθούν τρεις, ο διαγωνισμός επαναπροκηρύσσεται. Αν και μετά τη δεύτερη διαδικασία δεν συγκεντρωθούν τρεις προσφορές, μπορεί να γίνει επιλογή μεταξύ όσων υποβλήθηκαν ή να αναζητηθεί απευθείας κατάλληλο τουριστικό γραφείο, αφού ενημερωθεί η Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης.
Στην επιτροπή αξιολόγησης των προσφορών συμμετέχουν και εκπρόσωποι του Συλλόγου Γονέων και Κηδεμόνων. Το σχετικό πρακτικό αναρτάται αυθημερόν στην ιστοσελίδα του σχολείου και προβλέπεται τριήμερη προθεσμία ένστασης.
Έλεγχος των λεωφορείων από την Τροχαία
Ιδιαίτερα συγκεκριμένες είναι πλέον οι υποχρεώσεις για τις μετακινήσεις με τουριστικά λεωφορεία.
Ο Διευθυντής του σχολείου πρέπει να ενημερώνει εγγράφως την Τροχαία, ώστε να πραγματοποιείται επιτόπιος έλεγχος, και τουλάχιστον τρεις ημέρες πριν από την αναχώρηση να αποστέλλει ηλεκτρονικά:
άδεια κυκλοφορίας του οχήματος, άδεια οδήγησης, πιστοποιητικό επαγγελματικής ικανότητας οδηγού, ασφαλιστήριο, ΚΤΕΟ, βεβαίωση καλής λειτουργίας ταχογράφου και επικαιροποιημένο ταχογράφο.
Για τις οδικές μετακινήσεις προβλέπεται επίσης ότι η αναχώρηση δεν μπορεί να γίνεται πριν από τις 06:00, ενώ η άφιξη στον προορισμό ή η επιστροφή πρέπει να πραγματοποιείται το αργότερο έως τις 22:00.
Συναίνεση των γονέων και κανόνες για κινητά και φωτογραφίες
Για δράσεις στο εσωτερικό οι γονείς πρέπει να ενημερώνονται τουλάχιστον πέντε ημέρες νωρίτερα και να υποβάλλεται υπεύθυνη δήλωση συναίνεσης.
Για δράσεις στο εξωτερικό η ενημέρωση πραγματοποιείται τουλάχιστον 20 ημέρες πριν.
Ειδική πρόβλεψη υπάρχει και για τη χρήση κινητών τηλεφώνων και άλλων ηλεκτρονικών συσκευών. Εάν μαθητής φωτογραφίζει, μαγνητοφωνεί ή βιντεοσκοπεί μαθητές, συνοδούς ή τρίτους χωρίς τη συναίνεσή τους, οι συνοδοί μπορούν να ζητήσουν την παράδοση της συσκευής προς φύλαξη. Η συσκευή επιστρέφεται μετά το τέλος της δράσης στον γονέα ή κηδεμόνα και το περιστατικό καταγράφεται στο Ημερολόγιο Σχολικής Ζωής.
Έως 22 ημέρες μετακινήσεις μαθητών μέσω Erasmus+
Ξεχωριστό κεφάλαιο αφορά το Erasmus+.
Οι μετακινήσεις μαθητών στο πλαίσιο του προγράμματος δεν μπορούν να υπερβαίνουν συνολικά τις 22 ημέρες ανά σχολικό έτος, ενώ για τους εκπαιδευτικούς η διάρκεια μετακινήσεων για κατάρτιση, επιμόρφωση ή διδασκαλία δεν μπορεί, κατά κανόνα, να υπερβαίνει τις 14 ημέρες ανά διδακτικό έτος.
Οι μετακινήσεις Erasmus+ δεν προσμετρώνται στα γενικά όρια των εκπαιδευτικών δράσεων που τίθενται από την απόφαση.
Αδελφοποιήσεις σχολείων και Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης
Ιδιαίτερη σύνδεση με την Αυτοδιοίκηση υπάρχει και στις αδελφοποιήσεις ελληνικών σχολείων με σχολεία του εξωτερικού.
Η απόφαση ορίζει ότι πριν από οποιαδήποτε μετακίνηση στο πλαίσιο αδελφοποίησης απαιτείται η προηγούμενη έγκρισή της από την Περιφέρεια, σύμφωνα με τον νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ν. 5314/2026.
Τα σχετικά δικαιολογητικά διαβιβάζονται στα Γραφεία Παιδείας των Περιφερειακών Αυτοδιοικήσεων, μέσω της οικείας Διεύθυνσης Εκπαίδευσης. Η αδελφοποίηση με συγκεκριμένο σχολείο εγκρίνεται μία φορά και ισχύει στο διηνεκές, ενώ επιτρέπονται έως δύο σχετικές μετακινήσεις ανά σχολικό έτος.
Καταργείται το προηγούμενο πλαίσιο του 2020
Με την έναρξη ισχύος της νέας υπουργικής απόφασης καταργείται η προηγούμενη απόφαση Φ.14/89494/ΓΔ4/09-07-2020 (Β’ 2888), καθώς και κάθε άλλη απόφαση αντίθετου περιεχομένου.
Η νέα ρύθμιση τέθηκε σε ισχύ με τη δημοσίευσή της στο ΦΕΚ στις 31 Αυγούστου 2026, διαμορφώνοντας έτσι το πλαίσιο με το οποίο θα οργανώνονται οι εκπαιδευτικές επισκέψεις και μετακινήσεις των σχολείων Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης από τη νέα σχολική χρονιά.
πηγή: myota
