Πλησιάζει η Ευρωπαϊκή Εβδομάδα Κινητικότητας 2026: Μετακίνηση για όλους και δικαιοσύνη μεταξύ των γενεών
Με κεντρικό μήνυμα «Mobility for Everyone – Intergenerational Fairness» (Μετακίνηση για όλους – Διαγενεακή Δικαιοσύνη) πραγματοποιείται από τις 16 έως τις 22 Σεπτεμβρίου 2026 η Ευρωπαϊκή Εβδομάδα Κινητικότητας, η μεγαλύτερη ευρωπαϊκή εκστρατεία για τη βιώσιμη αστική κινητικότητα. (mobilityweek.eu)
Η φετινή διοργάνωση συνεχίζει να προβάλλει την αρχή της «Κινητικότητας για όλους», θέτοντας όμως στο επίκεντρο μια νέα διάσταση: τη δυνατότητα κάθε γενιάς να μετακινείται με ασφάλεια, αυτονομία και αξιοπρέπεια, αλλά και την υποχρέωση οι σημερινές επιλογές στις μεταφορές και στον σχεδιασμό των πόλεων να μην περιορίζουν τις δυνατότητες των επόμενων γενεών. (mobilityweek.eu)
Μια πόλη που μπορεί να χρησιμοποιήσει κάθε ηλικία
Οι ανάγκες μετακίνησης αλλάζουν σημαντικά στη διάρκεια της ζωής. Ένα παιδί που πηγαίνει στο σχολείο, ένας έφηβος που θέλει να κινηθεί ανεξάρτητα, ένας εργαζόμενος που μετακινείται καθημερινά, ένας γονέας με παιδικό καρότσι ή ένας ηλικιωμένος αντιμετωπίζουν διαφορετικές απαιτήσεις και διαφορετικά εμπόδια στον δημόσιο χώρο.
Η Ευρωπαϊκή Εβδομάδα Κινητικότητας καλεί τις πόλεις να σχεδιάσουν συστήματα μεταφορών που να ανταποκρίνονται σε όλες αυτές τις ανάγκες και να είναι προσβάσιμα ανεξάρτητα από εισόδημα, τόπο κατοικίας, φύλο, ηλικία ή αναπηρία. (mobilityweek.eu)
Η έννοια της προσβασιμότητας, συνεπώς, δεν αφορά μόνο τις υποδομές για τα άτομα με αναπηρία. Αφορά το αν ένα παιδί μπορεί να πάει με ασφάλεια με τα πόδια στο σχολείο, αν ένας ηλικιωμένος μπορεί να διασχίσει έναν δρόμο στον διαθέσιμο χρόνο του φωτεινού σηματοδότη, αν υπάρχουν ασφαλή και συνεχόμενα πεζοδρόμια, αν οι στάσεις και τα μέσα μαζικής μεταφοράς είναι εύκολα προσβάσιμα και αν ένας πολίτης μπορεί να καλύψει τις καθημερινές του ανάγκες χωρίς να είναι υποχρεωμένος να διαθέτει Ι.Χ.
Η κινητικότητα ως ζήτημα κοινωνικής δικαιοσύνης
Η φετινή θεματική διευρύνει σημαντικά τη συζήτηση για τη βιώσιμη κινητικότητα. Δεν αφορά μόνο τη μείωση των εκπομπών ή την αντικατάσταση του αυτοκινήτου με περισσότερο φιλικά προς το περιβάλλον μέσα.
Αφορά και την κοινωνική δικαιοσύνη.
Η έλλειψη οικονομικά προσιτών ή επαρκών μεταφορικών επιλογών μπορεί να περιορίσει την πρόσβαση ενός ανθρώπου στην εργασία, την εκπαίδευση και βασικές υπηρεσίες, δημιουργώντας αυτό που χαρακτηρίζεται ως «transport poverty» – μεταφορική φτώχεια. (mobilityweek.eu)
Για τον λόγο αυτό, μια πραγματικά βιώσιμη πόλη πρέπει να προσφέρει πολλές εναλλακτικές δυνατότητες μετακίνησης: αξιόπιστες δημόσιες συγκοινωνίες, ασφαλές περπάτημα και ποδήλατο, προσβάσιμο δημόσιο χώρο και καλύτερη σύνδεση των γειτονιών με σχολεία, υπηρεσίες, χώρους εργασίας και αναψυχής.
Από τα παιδιά μέχρι τους ηλικιωμένους
Η διαγενεακή κινητικότητα αποτελεί τον ειδικό άξονα της καμπάνιας για το 2026.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επισημαίνει ότι παιδιά, νέοι, ενήλικες και μεγαλύτερης ηλικίας πολίτες αντιμετωπίζουν διαφορετικά προβλήματα μετακίνησης ανάλογα με τις ανάγκες και τις δυνατότητές τους. Η συνεργασία μεταξύ των ηλικιακών ομάδων και η αξιοποίηση των διαφορετικών εμπειριών τους μπορούν να οδηγήσουν σε περισσότερο συμπεριληπτικές πολιτικές κινητικότητας. (mobilityweek.eu)
Στην πράξη αυτό σημαίνει ότι ο σχεδιασμός μιας πόλης δεν μπορεί να γίνεται αποκλειστικά με βάση τον υγιή ενήλικο οδηγό αυτοκινήτου.
Η πραγματική δοκιμασία για μια πόλη είναι αν μπορεί να κινηθεί σε αυτήν με ασφάλεια ένα παιδί, ένας άνθρωπος με κινητικές δυσκολίες ή ένας ηλικιωμένος.
Και οι μελλοντικές γενιές έχουν θέση στον σχεδιασμό
Το μήνυμα της φετινής Ευρωπαϊκής Εβδομάδας Κινητικότητας πηγαίνει όμως ακόμη ένα βήμα παραπέρα.
Η διαγενεακή δικαιοσύνη αφορά όχι μόνο τους ανθρώπους διαφορετικών ηλικιών που ζουν σήμερα, αλλά και εκείνους που θα κατοικήσουν τις πόλεις μας στο μέλλον.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υιοθέτησε το 2026 την πρώτη Στρατηγική για τη Διαγενεακή Δικαιοσύνη, με στόχο οι ευρωπαϊκές πολιτικές να ενσωματώνουν περισσότερο τη μακροπρόθεσμη σκέψη και να εξετάζουν κατά πόσο οι σημερινές αποφάσεις αφήνουν στις επόμενες γενιές περισσότερες ή λιγότερες ευκαιρίες. (EU Policy Lab)
Η σύνδεση με την κινητικότητα είναι άμεση. Οι αποφάσεις που λαμβάνονται σήμερα για δρόμους, δημόσιες συγκοινωνίες, ποδηλατικές υποδομές, αστικό πράσινο και πολεοδομικό σχεδιασμό θα καθορίσουν για δεκαετίες τον τρόπο λειτουργίας των πόλεων.
Ένας δρόμος που κατασκευάζεται σήμερα αποκλειστικά για περισσότερα αυτοκίνητα ή, αντίθετα, ένα δίκτυο ασφαλών πεζοδρομίων και δημόσιας συγκοινωνίας αποτελεί επιλογή που επηρεάζει πολύ περισσότερους ανθρώπους από τους σημερινούς κατοίκους.
Οι Δήμοι στην πρώτη γραμμή
Για την Τοπική Αυτοδιοίκηση, η Ευρωπαϊκή Εβδομάδα Κινητικότητας αποτελεί επομένως κάτι περισσότερο από μία εβδομάδα συμβολικών δράσεων.
Οι Δήμοι μπορούν να χρησιμοποιήσουν την καμπάνια ως αφετηρία για να επανεξετάσουν τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζουν τον δημόσιο χώρο και να θέσουν συγκεκριμένα ερωτήματα:
Μπορεί ένα παιδί να πάει με ασφάλεια στο σχολείο με τα πόδια ή με ποδήλατο;
Μπορεί ένας ηλικιωμένος να κινηθεί χωρίς εμπόδια στα πεζοδρόμια;
Είναι πραγματικά προσβάσιμες οι στάσεις των δημόσιων συγκοινωνιών;
Έχουν οι γειτονιές εναλλακτικές λύσεις μετακίνησης χωρίς αυτοκίνητο;
Οι επενδύσεις που γίνονται σήμερα δημιουργούν μια πόλη βιώσιμη και για τις επόμενες γενιές;
Από τις 16 έως τις 22 Σεπτεμβρίου 2026, χιλιάδες ευρωπαϊκές πόλεις και τοπικές αρχές καλούνται να οργανώσουν δράσεις, να δοκιμάσουν νέες λύσεις κινητικότητας και να αναδείξουν πολιτικές για καθαρότερες και περισσότερο προσβάσιμες μετακινήσεις. (mobilityweek.eu)
Το μήνυμα της φετινής διοργάνωσης είναι τελικά απλό αλλά ιδιαίτερα απαιτητικό: μια πραγματικά βιώσιμη πόλη δεν είναι εκείνη στην οποία μπορούν να μετακινούνται γρηγορότερα τα αυτοκίνητα, αλλά εκείνη στην οποία μπορούν να μετακινούνται με ασφάλεια και αυτονομία όλοι οι άνθρωποι — μικροί και μεγάλοι, σήμερα και στο μέλλον.
πηγή: myota
