Υπουργείο Υγείας: Νέα εγκύκλιος για την προστασία της δημόσιας υγείας σε περιπτώσεις πυρκαγιών

Με εγκύκλιο που εξέδωσε το Υπουργείο Υγείας στις 22 Ιουλίου 2026, παρέχονται αναλυτικές οδηγίες για τη λήψη μέτρων προστασίας της δημόσιας υγείας κατά τη διάρκεια αλλά και μετά από φυσικές καταστροφές, με ιδιαίτερη έμφαση στις δασικές πυρκαγιές. Η εγκύκλιος απευθύνεται σε όλα τα Υπουργεία, τις Περιφέρειες, τους Δήμους, τις Υγειονομικές Περιφέρειες, τον ΕΟΔΥ και όλους τους εμπλεκόμενους φορείς, προκειμένου να διασφαλιστεί η συντονισμένη αντιμετώπιση των υγειονομικών κινδύνων που προκαλούν οι πυρκαγιές.

Οι βασικοί κίνδυνοι για τη δημόσια υγεία

Το Υπουργείο επισημαίνει ότι ο καπνός από τις πυρκαγιές περιέχει μονοξείδιο του άνθρακα, οξείδια του αζώτου, διοξείδιο του θείου, αιωρούμενα σωματίδια και άλλους επικίνδυνους ρύπους που προέρχονται από την καύση δασικής βλάστησης αλλά και υλικών όπως απορρίμματα, πλαστικά ή κατασκευές.

Η έκθεση στον καπνό μπορεί να προκαλέσει:

• ερεθισμό στα μάτια και το αναπνευστικό,
• βήχα και βρογχίτιδα,
• κρίσεις άσθματος,
• δυσκολία στην αναπνοή,
• καρδιαγγειακές επιπλοκές σε ευπαθείς ομάδες,
• ακόμη και εγκαύματα του αναπνευστικού συστήματος από την εισπνοή θερμών αερίων.

Ιδιαίτερα ευάλωτοι θεωρούνται οι ηλικιωμένοι, τα παιδιά, οι έγκυες, οι χρονίως πάσχοντες, οι καρδιοπαθείς, τα άτομα με αναπνευστικά νοσήματα και οι καπνιστές.

Μέτρα προστασίας κατά τη διάρκεια της πυρκαγιάς

Η εγκύκλιος καλεί τις αρμόδιες αρχές να ενημερώνουν έγκαιρα τον πληθυσμό και συνιστά:

• αυστηρή τήρηση των οδηγιών της Πολιτικής Προστασίας,
• παραμονή σε κλειστούς χώρους με κλειστά παράθυρα και πόρτες,
• χρήση κλιματιστικών μόνο στη λειτουργία ανακύκλωσης του αέρα,
• περιορισμό των άσκοπων μετακινήσεων,
• χρήση ανακύκλωσης αέρα και στα οχήματα,
• αποφυγή καπνίσματος, ψησίματος, χρήσης τζακιού και αεροζόλ στο εσωτερικό των κατοικιών,
• χρήση προστατευτικής μάσκας υψηλής απόδοσης (Ν95, FFP2 ή ΚΝ95) όταν απαιτείται μετακίνηση σε εξωτερικούς χώρους,
• επαρκή ενυδάτωση και προστασία από τις υψηλές θερμοκρασίες,
• άμεση αναζήτηση ιατρικής βοήθειας σε περίπτωση δύσπνοιας, σύγχυσης, σπασμών ή απώλειας αισθήσεων.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην ανάγκη λειτουργίας κλιματιζόμενων δημόσιων χώρων για την προστασία των ευπαθών ομάδων, με τα συστήματα κλιματισμού να λειτουργούν επίσης σε ανακύκλωση αέρα.

Έλεγχοι στο δίκτυο ύδρευσης μετά την πυρκαγιά

Μετά την κατάσβεση των πυρκαγιών, το Υπουργείο δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στην ασφάλεια του πόσιμου νερού.

Σε περίπτωση βλαβών στα δίκτυα ύδρευσης προβλέπονται:

• άμεσοι υγειονομικοί έλεγχοι,
• δειγματοληψίες και εργαστηριακές αναλύσεις,
• διακοπή υδροδότησης όπου απαιτείται,
• παροχή εμφιαλωμένου νερού ή υδροδότησης με βυτία,
• υπερχλωρίωση του δικτύου μετά τις επισκευές,
• συνεχής παρακολούθηση της ποιότητας του νερού μέχρι την πλήρη αποκατάσταση.

Προσοχή σε τρόφιμα και ηλεκτροδότηση

Η εγκύκλιος προειδοποιεί ότι οι διακοπές ρεύματος αυξάνουν σημαντικά τον κίνδυνο αλλοίωσης τροφίμων.

Οι υπηρεσίες καλούνται να εντείνουν τους ελέγχους σε όλες τις φάσεις παραγωγής και διανομής τροφίμων, ενώ στους πολίτες συστήνεται:

• να απορρίπτουν αλλοιωμένα τρόφιμα,
• να καταναλώνουν άμεσα τα έτοιμα γεύματα,
• να μην αφήνουν ευπαθή τρόφιμα εκτός ψυγείου,
• να ελέγχουν πάντοτε την ημερομηνία λήξης,
• να απορρίπτουν φουσκωμένες ή χτυπημένες κονσέρβες,
• να πλένουν σχολαστικά φρούτα και λαχανικά.

Διαχείριση αμιάντου και επικίνδυνων υλικών

Το Υπουργείο υπενθυμίζει ότι πολλά παλαιά κτίρια ενδέχεται να περιέχουν αμίαντο, ο οποίος μετά από πυρκαγιά μπορεί να αποτελέσει σοβαρό κίνδυνο για την υγεία.

Για τον λόγο αυτό:

• οι εργασίες αποξήλωσης πρέπει να πραγματοποιούνται μόνο από αδειοδοτημένες εξειδικευμένες εταιρείες,
• τα απόβλητα αμιάντου χαρακτηρίζονται επικίνδυνα και απαιτούν ειδική διαχείριση,
• οι αρμόδιες αρχές οφείλουν να προχωρούν άμεσα στη συλλογή και απομάκρυνσή τους από τις πληγείσες περιοχές.

Οδηγίες επιστροφής στις κατοικίες

Η εγκύκλιος συνοδεύεται από ειδικό παράρτημα με οδηγίες για όσους επιστρέφουν σε πυρόπληκτες κατοικίες.

Μεταξύ άλλων προτείνεται:

• να μην εισέρχονται οι πολίτες σε κτίρια που δεν έχουν χαρακτηριστεί ασφαλή,
• να ελέγχονται ηλεκτρικές εγκαταστάσεις και δίκτυα ύδρευσης,
• να χρησιμοποιείται μόνο εμφιαλωμένο νερό μέχρι την επίσημη ενημέρωση των αρχών,
• να απορρίπτονται τρόφιμα και φάρμακα που έχουν εκτεθεί σε θερμότητα ή καπνό,
• να χρησιμοποιούνται γάντια, μάσκες και προστατευτικά γυαλιά κατά τον καθαρισμό,
• να αποφεύγεται η αναμόχλευση της στάχτης και η χρήση φυσητήρων,
• να αντικαθίστανται τα φίλτρα των συστημάτων κλιματισμού και εξαερισμού.

Έμφαση στην πρόληψη

Η εγκύκλιος καταλήγει υπογραμμίζοντας ότι όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς καλούνται να βρίσκονται σε αυξημένη ετοιμότητα και, όπου απαιτείται, να λαμβάνουν πρόσθετα μέτρα προστασίας για τους πολίτες και τους εργαζομένους, ανάλογα με τις τοπικές συνθήκες. Παράλληλα υπενθυμίζονται οι αριθμοί έκτακτης ανάγκης (100, 199, 112 και 166) για την άμεση αντιμετώπιση περιστατικών που σχετίζονται με πυρκαγιές.

πηγή: myota