ΠΔΠ 2027-2030: Μειώνεται το δημοσιονομικό «μαξιλάρι» της Αυτοδιοίκησης – Σταθερή η κρατική χρηματοδότηση, αυξάνονται οι δαπάνες
Μικρότερο δημοσιονομικό περιθώριο για Δήμους και Περιφέρειες τα επόμενα χρόνια προδιαγράφουν οι προβλέψεις του νέου Πολυετούς Δημοσιονομικού Προγραμματισμού (ΠΔΠ) 2027-2030 που δημοσίευσε το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους στο πλαίσιο της κατάρτισης του κρατικού προϋπολογισμού του 2027.
Αν και η Τοπική Αυτοδιοίκηση παραμένει σε θετικό δημοσιονομικό αποτέλεσμα σε όλη την περίοδο έως το 2030, τα στοιχεία δείχνουν μια σταθερή αποκλιμάκωση του πλεονάσματος, καθώς οι δαπάνες αυξάνονται με ταχύτερο ρυθμό από τα έσοδα. Το γεγονός αυτό δημιουργεί ερωτήματα για το κατά πόσο οι ΟΤΑ θα μπορούν να ανταποκριθούν με την ίδια ευχέρεια στις αυξανόμενες λειτουργικές, κοινωνικές και επενδυτικές ανάγκες των τοπικών κοινωνιών.
Από τα 228 στα 71 εκατ. ευρώ
Σύμφωνα με τον ενοποιημένο ετήσιο προϋπολογισμό της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, το δημοσιονομικό αποτέλεσμα των Δήμων, των Περιφερειών και των νομικών τους προσώπων προβλέπεται:
- 228 εκατ. ευρώ το 2027
- 158 εκατ. ευρώ το 2028
- 124 εκατ. ευρώ το 2029
- 71 εκατ. ευρώ το 2030
Πρόκειται για μείωση της τάξης του 69% μέσα σε τέσσερα χρόνια.
Το στοιχείο αυτό δεν σημαίνει ότι η Αυτοδιοίκηση οδηγείται σε ελλείμματα. Αντιθέτως, εξακολουθεί να εμφανίζει θετικό αποτέλεσμα σε όλη την περίοδο αναφοράς. Ωστόσο, δείχνει ότι το δημοσιονομικό «μαξιλάρι ασφαλείας» περιορίζεται σημαντικά, αφήνοντας μικρότερα περιθώρια για την αντιμετώπιση έκτακτων αναγκών ή για την ανάληψη πρόσθετων πρωτοβουλιών.
Τί είναι το δημοσιονομικό αποτέλεσμα
Το δημοσιονομικό αποτέλεσμα δεν ταυτίζεται με τα ταμειακά διαθέσιμα που έχουν οι δήμοι στους λογαριασμούς τους.
Αποτελεί τον δείκτη που χρησιμοποιεί το Υπουργείο Οικονομικών και η Eurostat για να μετρά αν ένας τομέας της Γενικής Κυβέρνησης παράγει πλεόνασμα ή έλλειμμα.
Στην περίπτωση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, το ταμειακό ισοζύγιο προβλέπεται να μειωθεί από 210 εκατ. ευρώ το 2027 σε μόλις 79 εκατ. ευρώ το 2030, ενώ μετά τις εθνικολογιστικές προσαρμογές το τελικό δημοσιονομικό αποτέλεσμα διαμορφώνεται στα 71 εκατ. ευρώ.
Οι δαπάνες αυξάνονται σταθερά
Η βασική αιτία της μείωσης του δημοσιονομικού αποτελέσματος είναι η σημαντική αύξηση των δαπανών.
Τα συνολικά έξοδα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης προβλέπεται να ανέλθουν:
- από 9,542 δισ. ευρώ το 2027
- σε 9,808 δισ. ευρώ το 2028
- σε 9,939 δισ. ευρώ το 2029
- και σε 10,198 δισ. ευρώ το 2030.
Η συνολική αύξηση ανέρχεται σε περίπου 656 εκατ. ευρώ μέσα στην τετραετία.
Η εξέλιξη αυτή αποτυπώνει τις αυξανόμενες ανάγκες λειτουργίας των δήμων και των περιφερειών, τις μισθολογικές επιβαρύνσεις, την ανάγκη συντήρησης υποδομών αλλά και την υλοποίηση νέων έργων και επενδύσεων.
Η μισθοδοσία αυξάνεται κατά 255 εκατ. ευρώ
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η εξέλιξη των δαπανών προσωπικού.
Οι παροχές προς εργαζόμενους αυξάνονται από:
- 3,308 δισ. ευρώ το 2027
- σε 3,411 δισ. ευρώ το 2028
- σε 3,481 δισ. ευρώ το 2029
- και σε 3,563 δισ. ευρώ το 2030.
Δηλαδή μέσα στην τετραετία καταγράφεται αύξηση περίπου 255 εκατ. ευρώ.
Η εξέλιξη αυτή συνδέεται με τις μισθολογικές ωριμάνσεις, τις αυξήσεις αποδοχών στο Δημόσιο, αλλά και με τις αυξημένες ανάγκες στελέχωσης υπηρεσιών που αντιμετωπίζουν χρόνια προβλήματα υποστελέχωσης.
Για πολλούς δήμους, η κάλυψη αναγκών σε κοινωνικές δομές, καθαριότητα, τεχνικές υπηρεσίες και πολιτική προστασία παραμένει κρίσιμο ζήτημα.
Αυξάνονται και οι επενδυτικές δαπάνες
Παράλληλα αυξάνεται και το επενδυτικό πρόγραμμα της Αυτοδιοίκησης.
Οι επενδυτικές δαπάνες προβλέπεται να ανέλθουν:
- από 2,780 δισ. ευρώ το 2027
- σε 3,004 δισ. ευρώ το 2030.
Η αύξηση αυτή αποτυπώνει τη συνέχιση των έργων που χρηματοδοτούνται από το ΕΣΠΑ, το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων και άλλες ευρωπαϊκές πηγές χρηματοδότησης.
Ταυτόχρονα όμως αυξάνει και τις δημοσιονομικές απαιτήσεις που πρέπει να καλύψουν οι ΟΤΑ.
Το κρίσιμο στοιχείο: Σταθερές οι μεταβιβάσεις από τον τακτικό προϋπολογισμό
Ίσως το σημαντικότερο εύρημα του ΠΔΠ αφορά την κρατική χρηματοδότηση.
Οι μεταβιβάσεις από τον τακτικό κρατικό προϋπολογισμό προς την Τοπική Αυτοδιοίκηση προβλέπονται αμετάβλητες στα:
3,628 δισ. ευρώ ετησίως για όλα τα έτη από το 2027 έως και το 2030.
Με άλλα λόγια, ενώ οι μισθολογικές και λειτουργικές δαπάνες αυξάνονται, η βασική χρηματοδοτική γραμμή από τον κρατικό προϋπολογισμό παραμένει παγωμένη.
Η εξέλιξη αυτή αναμένεται να αποτελέσει αντικείμενο συζήτησης μεταξύ κυβέρνησης, ΚΕΔΕ και ΕΝΠΕ, καθώς η Αυτοδιοίκηση εδώ και χρόνια διεκδικεί αύξηση των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων (ΚΑΠ) και μεγαλύτερη απόδοση θεσμοθετημένων πόρων.
Στήριξη από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων
Αντίθετα, αυξητική πορεία παρουσιάζουν οι μεταβιβάσεις από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων.
Οι σχετικές χρηματοδοτήσεις αυξάνονται:
- από 2,270 δισ. ευρώ το 2027
- σε 2,493 δισ. ευρώ το 2030.
Η ενίσχυση αυτή αφορά κυρίως έργα υποδομών, αναπλάσεις, ενεργειακές παρεμβάσεις και επενδύσεις που χρηματοδοτούνται από εθνικούς και ευρωπαϊκούς πόρους.
Ωστόσο, οι πόροι αυτοί δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την κάλυψη καθημερινών λειτουργικών αναγκών των δήμων.
Τί σημαίνουν όλα αυτά για τους ΟΤΑ
Οι προβλέψεις του ΠΔΠ δεν προαναγγέλλουν οικονομική κρίση στην Αυτοδιοίκηση ούτε υποχρεωτικές αυξήσεις δημοτικών τελών.
Δείχνουν όμως ότι η οικονομική ευχέρεια των ΟΤΑ περιορίζεται σταδιακά.
Εφόσον οι κρατικές λειτουργικές χρηματοδοτήσεις παραμείνουν σταθερές και οι δαπάνες συνεχίσουν να αυξάνονται, οι δήμοι και οι περιφέρειες ενδέχεται να βρεθούν μπροστά σε δυσκολότερες επιλογές ως προς την ιεράρχηση έργων, τη συντήρηση υποδομών, τη στελέχωση υπηρεσιών και τη χρηματοδότηση κοινωνικών πολιτικών.
Η εικόνα που αποτυπώνει το Πολυετές Δημοσιονομικό Πρόγραμμα 2027-2030 είναι σαφής: η Αυτοδιοίκηση παραμένει δημοσιονομικά πλεονασματική, αλλά με ολοένα και μικρότερα περιθώρια κινήσεων. Το ερώτημα που ανακύπτει είναι αν η κρατική χρηματοδότηση θα ακολουθήσει τις αυξανόμενες ανάγκες των τοπικών κοινωνιών ή αν οι δήμοι και οι περιφέρειες θα κληθούν να κάνουν περισσότερα με τους ίδιους πόρους.
πηγή: myota
