«Απλοποίηση αδειοδοτήσεων και λειτουργίας δραστηριοτήτων»: Ένα πολυνομοσχέδιο που μειώνει τον ρόλο των δήμων
Ένα εκτεταμένο και πολυεπίπεδο νομοσχέδιο, με τίτλο «Απλοποίηση αδειοδοτήσεων και λειτουργίας δραστηριοτήτων», κατατέθηκε στη Βουλή, φέρνοντας σαρωτικές αλλαγές σε ένα ευρύ φάσμα αρμοδιοτήτων που σχετίζονται άμεσα με τη λειτουργία των δήμων. Παρότι σε πρώτη ανάγνωση η δημόσια συζήτηση επικεντρώνεται κυρίως στις λαϊκές αγορές, το πραγματικό εύρος των ρυθμίσεων είναι πολύ μεγαλύτερο, καθώς το νομοσχέδιο επεκτείνεται σε κοινωνικές δομές, εκθεσιακά και συνεδριακά κέντρα, προσχολική αγωγή, εκμετάλλευση λουτρών, αλλά και σε πολυπολιτισμικούς χώρους και εγκαταστάσεις εκδηλώσεων.
Η βασική φιλοσοφία του νομοσχεδίου είναι η μετάβαση από το παραδοσιακό σύστημα προέγκρισης και διοικητικών αδειών σε ένα νέο μοντέλο «γνωστοποίησης λειτουργίας» και εκ των υστέρων ελέγχου, στο πρότυπο του ν. 4442/2016. Με απλά λόγια, οι δραστηριότητες ξεκινούν πιο εύκολα, αλλά ο έλεγχος μετατίθεται μετά την έναρξη λειτουργίας τους και σε μεγάλο μέρος ευθύνης στους Δήμους. Πρόκειται για μια αλλαγή που παρουσιάζεται ως μείωση γραφειοκρατίας, αλλά ταυτόχρονα αναδιαμορφώνει ουσιαστικά τον ρόλο της τοπικής αυτοδιοίκησης.
Στο πεδίο των λαϊκών αγορών, οι αλλαγές είναι χαρακτηριστικές. Η ίδρυση, μετακίνηση και κατάργηση αγορών γίνεται πλέον με απόφαση των φορέων λειτουργίας, ενώ εισάγονται διαδικασίες όπως η ηλεκτρονική κλήρωση για την απόδοση θέσεων και η απλοποίηση των κριτηρίων συμμετοχής . Παράλληλα, διευρύνονται οι δυνατότητες μεταβίβασης αδειών και αλλαγής θέσης, ενώ επιταχύνεται η έκδοση αδειών για παραγωγούς. Οι ρυθμίσεις αυτές ενισχύουν την ευελιξία, αλλά μειώνουν την άμεση διαχειριστική παρέμβαση των δήμων.
Το ίδιο μοτίβο επαναλαμβάνεται και σε άλλους τομείς. Στις δομές φροντίδας ηλικιωμένων, όπως οι Μονάδες Φροντίδας Ηλικιωμένων (ΜΦΗ) και συναφείς υπηρεσίες που συνδέονται με τα ΚΗΦΗ, εισάγεται ένα νέο πλαίσιο ίδρυσης και λειτουργίας, με σαφείς διαδικασίες αδειοδότησης, ελέγχων και κυρώσεων . Παράλληλα, προβλέπονται ρυθμίσεις για Στέγες Υποστηριζόμενης Διαβίωσης (ΣΥΔ), εντάσσοντας συνολικά τις κοινωνικές δομές σε ένα ενιαίο σύστημα κανόνων . Οι δήμοι εξακολουθούν να εμπλέκονται, αλλά κυρίως ως φορείς εφαρμογής και ελέγχου και λιγότερο ως φορείς σχεδιασμού.
Ιδιαίτερα εκτεταμένες είναι οι παρεμβάσεις στον τομέα των εγκαταστάσεων εκδηλώσεων και των μεγάλων χώρων συνάθροισης κοινού. Το νομοσχέδιο θεσπίζει νέο πλαίσιο για την εκμετάλλευση εκθεσιακών και συνεδριακών κέντρων, εντάσσοντας σε αυτό εκθεσιακούς χώρους, αίθουσες πολλαπλών χρήσεων, αλλά και χώρους που χρησιμοποιούνται για πολιτιστικές ή μικτές εκδηλώσεις . Το σημαντικότερο στοιχείο είναι ότι η παραδοσιακή άδεια καταλληλότητας αντικαθίσταται από γνωστοποίηση λειτουργίας, ενώ οι δήμοι αποκτούν ρόλο κυρίως στον έλεγχο και, σε ακραίες περιπτώσεις, στη διακοπή λειτουργίας ή σφράγιση εγκαταστάσεων .
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται και δραστηριότητες όπως η εκμετάλλευση λουτρών, οι χώροι πολιτισμού και πολυπολιτισμικών δράσεων, καθώς και η προσχολική αγωγή, όπου οι διαδικασίες αδειοδότησης και χωροθέτησης εντάσσονται σε πιο απλουστευμένα και τυποποιημένα σχήματα. Αν και οι επιμέρους διατάξεις διαφοροποιούνται ανά δραστηριότητα, η κατεύθυνση είναι κοινή: λιγότερη προληπτική διοικητική εμπλοκή και περισσότερη έμφαση στην τήρηση κανόνων εκ των υστέρων.
Το νομοσχέδιο αγγίζει ακόμη και ζητήματα χωροταξίας και αξιοποίησης μεγάλων εγκαταστάσεων, όπως στην περίπτωση της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης, όπου τροποποιούνται όρια και χρήσεις χώρων, εντάσσοντας την παρέμβαση σε ένα ευρύτερο αναπτυξιακό πλαίσιο .
Συνολικά, διαμορφώνεται ένα νέο μοντέλο λειτουργίας για τους δήμους. Από τη μία πλευρά, οι διαδικασίες γίνονται πιο γρήγορες και πιο φιλικές προς την οικονομική δραστηριότητα, κάτι που μπορεί να ενισχύσει την επιχειρηματικότητα και την τοπική ανάπτυξη. Από την άλλη, όμως, η απλούστευση αυτή συνοδεύεται από μια ουσιαστική μετατόπιση του ρόλου των δήμων: από φορείς προληπτικού ελέγχου και σχεδιασμού, μετατρέπονται σε μηχανισμούς εποπτείας και επιβολής.
Η μείωση της γραφειοκρατίας είναι αναμφίβολα θετική, όμως τίθεται το ερώτημα αν αυτή επιτυγχάνεται εις βάρος του ουσιαστικού ελέγχου και της δυνατότητας των δήμων να παρεμβαίνουν προληπτικά στον σχεδιασμό των δραστηριοτήτων που αναπτύσσονται στον χώρο τους. Με άλλα λόγια, οι δήμοι καλούνται να ελέγχουν περισσότερα, αλλά να αποφασίζουν λιγότερα.
πηγή: myota
