«Έκρηξη» 34% στην άσφαλτο σε μία εβδομάδα – Σήμα κινδύνου για τα δημόσια έργα και αίτημα για άμεση παρέμβαση

Σοβαρούς κραδασμούς στον τομέα των δημοσίων έργων προκαλεί η εκρηκτική αύξηση της τιμής της ασφάλτου, η οποία – σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλούνται οι εργοληπτικές οργανώσεις – κατέγραψε άνοδο της τάξης του 34% μέσα σε μόλις μία εβδομάδα. Το φαινόμενο αυτό έρχεται να προστεθεί σε ένα ήδη επιβαρυμένο περιβάλλον αυξημένου ενεργειακού κόστους και γεωπολιτικής αστάθειας, δημιουργώντας συνθήκες ασφυξίας για τις τεχνικές εταιρείες και θέτοντας σε κίνδυνο την ομαλή εκτέλεση κρίσιμων έργων υποδομής.

Με κοινή επιστολή τους προς τον Υπουργό Υποδομών και Μεταφορών Χρήστος Δήμας και τον Υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης, οι οργανώσεις ΠΕΔΜΕΔΕ, ΠΕΣΕΔΕ και ΣΑΤΕ ζητούν την άμεση λήψη μέτρων για την αντιμετώπιση της κατάστασης, προτείνοντας την επαναφορά ειδικής ρύθμισης απολογιστικής αποζημίωσης.

Τα στοιχεία που «καίνε» την αγορά

Σύμφωνα με τα επίσημα δεδομένα της Γενικής Γραμματείας Εμπορίου, η τιμή διυλιστηρίου της ασφάλτου εκτινάχθηκε από 381,64 ευρώ ανά τόνο στις 28 Φεβρουαρίου 2026 στα 511,34 ευρώ ανά τόνο στις 7 Μαρτίου 2026. Πρόκειται για μία εξαιρετικά απότομη μεταβολή, η οποία – όπως επισημαίνουν οι φορείς – δεν μπορεί να απορροφηθεί από τις υφιστάμενες συμβάσεις έργων.

Η άσφαλτος αποτελεί βασικό υλικό για έργα οδοποιίας και τεχνικές παρεμβάσεις. Όπως ανέφερε ο πρόεδρος της ΠΕΔΜΕΔΕ, Κωνσταντίνος Γκολιόπουλος, το κόστος της ασφάλτου αντιστοιχεί κατά μέσο όρο στο 30% έως 40% του προϋπολογισμού ενός έργου οδοποιίας, ενώ σε έργα αποκατάστασης μπορεί να φτάσει ακόμη και το 90%. Αυτό σημαίνει ότι κάθε απότομη μεταβολή τιμών έχει άμεσο και πολλαπλασιαστικό αντίκτυπο στη βιωσιμότητα των έργων.

Διατάραξη συμβάσεων και κίνδυνοι για έργα

Οι εργοληπτικές οργανώσεις κάνουν λόγο για σοβαρή διατάραξη της συμβατικής ισορροπίας. Οι τιμές με τις οποίες δημοπρατήθηκαν τα έργα βασίζονταν σε εντελώς διαφορετικές συνθήκες αγοράς, γεγονός που καθιστά αδύνατη την απορρόφηση των σημερινών αυξήσεων.

Το πρόβλημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο όπου στην Ελλάδα υλοποιούνται μεγάλης κλίμακας έργα υποδομών, όπως:

• αποκαταστάσεις οδικών δικτύων μετά από φυσικές καταστροφές (π.χ. Θεσσαλία),
• μεγάλοι αυτοκινητόδρομοι (όπως ο Ε65),
• έργα αστικής οδοποιίας και συντήρησης δήμων.

Η συνέχιση της ανοδικής πορείας των τιμών ενδέχεται να οδηγήσει:

• σε καθυστερήσεις έργων,
• σε οικονομική ασφυξία αναδόχων,
• ακόμη και σε διακοπή εργασιών.

Η λύση του 2022 ως «οδηγός»

Οι φορείς υπενθυμίζουν ότι σε αντίστοιχη συγκυρία η Πολιτεία είχε παρέμβει μέσω του άρθρου 152 του νόμου 4938/2022, το οποίο επέτρεψε – κατ’ εξαίρεση – τον απολογιστικό καθορισμό της αξίας βασικών υλικών.

Με βάση τη ρύθμιση αυτή:

• η τιμή της ασφάλτου υπολογιζόταν με βάση τα ημερήσια δελτία τιμών διυλιστηρίου,
• συντασσόταν ειδικό πρωτόκολλο απολογιστικής δαπάνης,
• ο ανάδοχος αποζημιωνόταν με βάση την πραγματική τιμή ενσωμάτωσης του υλικού στο έργο.

Η εφαρμογή της διάταξης θεωρήθηκε τότε κρίσιμη για τη διατήρηση της ισορροπίας στην αγορά και την απρόσκοπτη εκτέλεση έργων.

Το αίτημα για νέα κατ’ εξαίρεση ρύθμιση

Σήμερα, οι εργοληπτικές οργανώσεις ζητούν την άμεση επαναφορά αντίστοιχου μηχανισμού, προσαρμοσμένου στις τρέχουσες συνθήκες. Συγκεκριμένα προτείνουν:

• απολογιστικό προσδιορισμό της αξίας της ασφάλτου με βάση επίσημα στοιχεία τιμών κατά τον χρόνο ενσωμάτωσης,
• σύνταξη πρωτοκόλλου με πλήρη τεκμηρίωση και παραστατικά,
• αφαίρεση της προϋπολογισθείσας τιμής από τα τιμολόγια και αντικατάστασή της με την πραγματική,
• εφαρμογή της ρύθμισης και σε εν εξελίξει συμβάσεις για εύλογο χρονικό διάστημα.

Όπως τονίζουν, η παρέμβαση αυτή δεν αποτελεί μόνο στήριξη του κλάδου, αλλά και αναγκαία προϋπόθεση για την προστασία του δημοσίου συμφέροντος.

Γεωπολιτικές πιέσεις και ενεργειακό κόστος

Η αύξηση της τιμής της ασφάλτου συνδέεται άμεσα με τις εξελίξεις στον ενεργειακό τομέα και τις διεθνείς γεωπολιτικές εντάσεις, ιδιαίτερα στη Μέση Ανατολή. Τα παράγωγα πετρελαίου, στα οποία ανήκει η άσφαλτος, επηρεάζονται άμεσα από τις διακυμάνσεις στις τιμές ενέργειας, γεγονός που δημιουργεί ένα περιβάλλον υψηλής αβεβαιότητας.

Παράλληλα, οι εργοληπτικές επιχειρήσεις επισημαίνουν ότι αντιμετωπίζουν ήδη αυξημένο κόστος και στα καύσιμα, γεγονός που επιβαρύνει περαιτέρω τη λειτουργία τους.

«Καμπανάκι» για την επόμενη ημέρα των έργων

Οι εξελίξεις αυτές λειτουργούν ως σαφές προειδοποιητικό σήμα για το σύνολο του συστήματος παραγωγής δημοσίων έργων. Χωρίς άμεση θεσμική παρέμβαση, ο κίνδυνος καθυστερήσεων, αναθεωρήσεων συμβάσεων και δημοσιονομικών πιέσεων είναι ορατός.

Το ζητούμενο πλέον είναι η ταχύτητα αντίδρασης της Πολιτείας, ώστε να διασφαλιστεί ότι τα έργα – ιδίως εκείνα που σχετίζονται με αποκατάσταση υποδομών και ανάπτυξη – θα συνεχιστούν απρόσκοπτα, χωρίς να τεθεί σε κίνδυνο ούτε η βιωσιμότητα των επιχειρήσεων ούτε η αξιοπιστία των δημοσίων συμβάσεων.

πηγή: myota