Στρώματα στους δρόμους και κόστος στους Δήμους 

Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο η καθυστέρηση της κεντρικής διοίκησης μετακυλίει το βάρος της περιβαλλοντικής διαχείρισης στους δήμους ανέδειξε στο Διοικητικό Συμβούλιο της ΚΕΔΕ ο Δήμαρχος Αμαρουσίου κ. Θεόδωρος Αμπατζόγλου, θέτοντας το ζήτημα της διαχείρισης των παλαιών στρωμάτων ύπνου.

Η παρέμβασή του ανέδειξε ένα πρόβλημα που πλέον αφορά το σύνολο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης: εκατοντάδες χιλιάδες ογκώδη απόβλητα παραμένουν εκτός οργανωμένου συστήματος ανακύκλωσης, με αποτέλεσμα οι δήμοι να καλούνται να διαχειριστούν ένα πρόβλημα για το οποίο ούτε έχουν αρμοδιότητα ούτε διαθέτουν τα απαραίτητα εργαλεία.

450.000 στρώματα εκτός ανακύκλωσης

Όπως σημείωσε ο κ. Αμπατζόγλου, σύμφωνα με πρόσφατα δημοσιεύματα, περίπου 450.000 στρώματα εγκαταλείπονται κάθε χρόνο στους δρόμους ή οδηγούνται σε χώρους ταφής, χωρίς να ανακυκλώνονται, παρά το γεγονός ότι αποτελούν ρεύμα αποβλήτων με υψηλό ποσοστό αξιοποιήσιμων υλικών.

Τα εγκαταλελειμμένα στρώματα αποτελούν πλέον καθημερινή εικόνα σε αστικές και τουριστικές περιοχές, δημιουργώντας:

• περιβαλλοντική επιβάρυνση,
• αισθητική υποβάθμιση των πόλεων,
• αυξημένο λειτουργικό κόστος καθαριότητας για τους δήμους.

«Το τρώμε στο κεφάλι όλοι οι δήμαρχοι», ανέφερε χαρακτηριστικά, περιγράφοντας την πραγματικότητα που αντιμετωπίζουν οι δημοτικές υπηρεσίες όταν καλούνται να περισυλλέξουν και να διαχειριστούν ογκώδη απόβλητα χωρίς θεσμικό πλαίσιο.

Η αγορά έτοιμη – το θεσμικό πλαίσιο σε αναμονή

Ιδιαίτερη σημασία έχει η αποκάλυψη που έκανε ο Δήμαρχος Αμαρουσίου μετά από επαφές που είχε με τις μεγαλύτερες εταιρείες παραγωγής στρωμάτων – δύο εκ των οποίων εδρεύουν στο Μαρούσι.

Σύμφωνα με όσα ανέφερε ο κλάδος της στρωματοποιίας έχει εδώ και περίπου 2,5 χρόνια καταθέσει πρόταση στο Υπουργείο Περιβάλλοντος ζητώντας τη δημιουργία ανεξάρτητου ρεύματος εναλλακτικής διαχείρισης, ώστε οι ίδιες οι εταιρείες να αναλαμβάνουν τη συλλογή και ανακύκλωση των παλαιών στρωμάτων.

Με άλλα λόγια, η βιομηχανία δηλώνει έτοιμη να εφαρμόσει στην πράξη τη Διευρυμένη Ευθύνη Παραγωγού, αποσυμφορίζοντας τους δήμους από ένα δαπανηρό αντικείμενο.

Ωστόσο, όπως υπογράμμισε ο κ. Αμπατζόγλου, η απαιτούμενη υπουργική ρύθμιση δεν έχει ακόμη εκδοθεί, αφήνοντας το σύστημα «παγωμένο» και τους δήμους εκτεθειμένους.

Για τον λόγο αυτό ζήτησε την άμεση ενεργοποίηση του αρμόδιου Γενικού Γραμματέα του Υπουργείου Περιβάλλοντος κ. Γραφάκου, ώστε να προχωρήσει η θεσμική λύση.

Όταν οι Δήμοι πληρώνουν… δύο φορές

Ο Δήμαρχος Αμαρουσίου έθεσε και ένα δεύτερο κρίσιμο ζήτημα που αφορά τη συνολική λειτουργία του συστήματος ανακύκλωσης.

Όπως ανέφερε, εξαιτίας της χρήσης παρωχημένων στοιχείων (έτους 2020) από τον Ελληνικό Οργανισμό Ανακύκλωσης (ΕΟΑΝ) Δήμοι που εφαρμόζουν προηγμένα μοντέλα ανακύκλωσης τύπου Β, με υπόλειμμα ακόμη και μόλις 2%, καταλήγουν να επιβαρύνονται οικονομικά διπλά.

Συγκεκριμένα, πληρώνουν και τον ιδιώτη διαχειριστή ΚΔΑΥ και τον ΕΔΣΝΑ, παρότι έχουν επιτύχει υψηλές επιδόσεις ανακύκλωσης.

Η μη επικαιροποίηση των δεδομένων, παρά τα σχετικά αιτήματα της Αυτοδιοίκησης, δημιουργεί – όπως τόνισε – μια στρεβλή κατάσταση όπου οι Δήμοι που επενδύουν στην ανακύκλωση τιμωρούνται αντί να επιβραβεύονται.

Το πραγματικό πρόβλημα της κυκλικής οικονομίας

Η παρέμβαση Αμπατζόγλου ανέδειξε μια ευρύτερη παθογένεια στην Ελλάδα, πολλά ρεύματα αποβλήτων διαθέτουν τεχνικές λύσεις και επενδυτικό ενδιαφέρον, αλλά παραμένουν εκτός κυκλικής οικονομίας λόγω καθυστερήσεων σε εφαρμοστικές αποφάσεις.

Στην περίπτωση των στρωμάτων έως και 85% των υλικών μπορεί να ανακτηθεί, περιλαμβάνοντας μέταλλα, αφρούς και κλωστοϋφαντουργικά υλικά, όμως χωρίς ενεργό σύστημα συλλογής, καταλήγουν στην ταφή.

Το αποτέλεσμα είναι διπλό, Και περιβαλλοντική απώλεια πόρων και οικονομική επιβάρυνση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και τελικά των πολιτών.

Η συζήτηση στο ΔΣ της ΚΕΔΕ κατέδειξε ότι η μετάβαση στην κυκλική οικονομία δεν αποτελεί πλέον ζήτημα σχεδιασμού αλλά ζήτημα πολιτικής ενεργοποίησης.

Όπως προκύπτει από την παρέμβαση του Δημάρχου Αμαρουσίου, οι δήμοι δεν ζητούν νέες αρμοδιότητες, αλλά, σαφές θεσμικό πλαίσιο, επικαιροποιημένα δεδομένα και εφαρμογή των ήδη έτοιμων λύσεων.

Μέχρι τότε, τα στρώματα θα συνεχίσουν να συσσωρεύονται στους δρόμους — και το κόστος θα συνεχίσει να «πέφτει» στους Δήμους.

πηγή: myota