Αναζήτηση

Τοπική Αυτοδιοίκηση και περιστατικά εγκληματικότητας

12 Φεβρουαρίου 2026

Τοπική Αυτοδιοίκηση και ζήτημα περιστατικών εγκληματικότητας

Η ασφάλεια στις γειτονιές, η πρόληψη της εγκληματικότητας, αλλά και η αντιμετώπιση φαινομένων διαφθοράς δεν αποτελούν μόνο ζητήματα κρατικής πολιτικής· είναι πεδία όπου η τοπική αυτοδιοίκηση μπορεί να παίξει καθοριστικό ρόλο.

Να μην ξεχνάμε ότι σύντομά οι δήμοι θα αποκτήσουν και νέο στελεχικό δυναμικό δημοτικής αστυνομίας με τον Νέο Κανονισμό.

Δήμοι και ασφάλεια στις γειτονιές

Η αίσθηση ασφάλειας δεν εξαρτάται μόνο από την παρουσία περιπολικών. Οι δήμοι μπορούν να συμβάλουν με στοχευμένες παρεμβάσεις:

Καλύτερος φωτισμός και σχεδιασμός δημόσιων χώρων, ώστε να περιορίζονται τα σημεία που ευνοούν παραβατικές συμπεριφορές.
Δημοτικές εφαρμογές ή γραμμές αναφοράς για ανώνυμες καταγγελίες μικροεγκληματικότητας, βανδαλισμών ή ύποπτων κινήσεων.
Προγράμματα “γειτονιάς σε επαγρύπνηση” σε συνεργασία με κατοίκους και εθελοντές, που θα ενισχύουν την κοινή ευθύνη για την ασφάλεια.

Συνεργασία πολιτών και αστυνομίας

Η καχυποψία απέναντι στις αρχές ασφαλείας υπονομεύει την εμπιστοσύνη. Οι δήμοι μπορούν να οργανώσουν:

Ανοιχτές εκδηλώσεις και συζητήσεις με συμμετοχή της τοπικής αστυνομίας, ώστε οι πολίτες να γνωρίζουν πρόσωπα και διαδικασίες.
Εκπαιδευτικά σεμινάρια για νέους και ηλικιωμένους σχετικά με την πρόληψη κλοπών, απάτης ή διαδικτυακής παραβατικότητας.
Δράσεις σε σχολεία με έμφαση στην κυκλοφοριακή αγωγή, την ανεκτικότητα και τον σεβασμό στους κανόνες του δημόσιου χώρου.

Διαφάνεια και καταπολέμηση της διαφθοράς

Η εμπιστοσύνη στην αστυνομία δεν περιορίζεται μόνο στη δημόσια ασφάλεια, αλλά επεκτείνεται και στην καταπολέμηση της διαφθοράς. Οι δήμοι μπορούν να στείλουν μήνυμα ακεραιότητας με:

Συνεργασίες με την αστυνομία και ανεξάρτητες αρχές για την προώθηση πολιτικών μηδενικής ανοχής απέναντι στη διαφθορά.
Δημόσιες δεσμεύσεις διαφάνειας σε θέματα όπως οι προμήθειες και οι συμβάσεις, ώστε να λειτουργούν ως πρότυπο και για άλλους θεσμούς.
Εργαστήρια συμμετοχικής διακυβέρνησης, όπου οι πολίτες μπορούν να εκφράζουν απόψεις για την ασφάλεια, αλλά και να ελέγχουν τη διαφάνεια στη λειτουργία του δήμου.

Γενική πορεία εγκληματικότητας στην Ελλάδα (2010–2024)

Εγκλήματα κατά ιδιοκτησίας (κλοπές, διαρρήξεις, ληστείες)

Τάση:

Αύξηση την περίοδο της οικονομικής κρίσης (2010–2013)
Σημαντική μείωση μετά το 2014
Πτώση το 2020 (λόγω COVID & lockdown)
Σταδιακή επαναφορά μετά το 2022, χωρίς να φτάνει τα επίπεδα του 2012–2013

Ανθρωποκτονίες

Τάση:

Η Ελλάδα παραμένει από τις χώρες με χαμηλό δείκτη ανθρωποκτονιών στην ΕΕ.
Υπάρχουν ετήσιες διακυμάνσεις (συνήθως 80–120 περιστατικά ετησίως).
Μικρή αύξηση τα τελευταία 2–3 χρόνια, κυρίως λόγω:
- ενδοοικογενειακής βίας
- εγκλημάτων μεταξύ γνωστών προσώπων

Σε ευρωπαϊκή σύγκριση, η Ελλάδα παραμένει κάτω από τον μέσο όρο.

Οργανωμένο έγκλημα

Αυξημένες επιχειρήσεις εξάρθρωσης κυκλωμάτων (ναρκωτικά, trafficking, λαθρεμπόριο).
Η καταγραφή περιστατικών έχει βελτιωθεί λόγω τεχνολογίας και διασυνοριακής συνεργασίας.

Ενδοοικογενειακή βία

Σημαντική αύξηση καταγγελιών τα τελευταία χρόνια.

Προσοχή:
Δεν σημαίνει απαραίτητα αύξηση περιστατικών —
σε μεγάλο βαθμό σημαίνει:

καλύτερη καταγραφή
περισσότερες καταγγελίες
θεσμική ευαισθητοποίηση

Νεανική παραβατικότητα

Τα τελευταία 2 χρόνια παρατηρείται:

αύξηση περιστατικών βίας μεταξύ ανηλίκων
αύξηση περιστατικών bullying και ομαδικών επιθέσεων

Είναι θέμα που απασχολεί ιδιαίτερα το Υπουργείο.

Μακροχρόνια εικόνα

Αν δούμε την περίοδο 2000–2024 συνολικά:

Κατηγορία	Μακροχρόνια τάση
Διαρρήξεις	Πτώση μετά το 2013
Ληστείες	Πτωτική πορεία
Ανθρωποκτονίες	Σταθερά χαμηλές
Ενδοοικογενειακή βία	Άνοδος καταγραφής
Ναρκωτικά	Σταθερή δραστηριότητα