Το νούμερο 5275/2026, πήρε ο νόμος που ψηφίστηκε πρόσφατα από τη Βουλή και ενσωματώνει την Οδηγία (ΕΕ) 2024/1233 εισάγοντας ένα νέο πλαίσιο για τη νόμιμη μετανάστευση, την ενιαία άδεια διαμονής και εργασίας και τα δικαιώματα εργαζομένων από τρίτες χώρες. Παράλληλα, τροποποιεί σειρά διατάξεων του Κώδικα Μετανάστευσης και άλλων νόμων.
Αν και κατά την διάρκεια της συζήτησης, έγιναν πολλές αναφορές για το πώς ο νόμος επηρεάζει τους Δήμους, με αναφορές σε δομές φιλοξενίας, παραχώρηση δημοτικών εγκαταστάσεων ή μεταφορά αρμοδιοτήτων, ο νόμος αναφέρεται ελάχιστα σε αυτούς.
Καμία αναφορά σε μεταφορά αρμοδιοτήτων υποδοχής στους Δήμους
Ο ν. 5275/2026 δεν προβλέπει τίποτα για την λειτουργία δημοτικών δομών φιλοξενίας που δημιουργούνται άτυπα σε καταστάσεις κρίσεις στους δήμους και προκαλούν ένα μεγάλο λειτουργικό, γραφειοκρατικό και οικονομικό κόστος, ούτε για την κινητοποίηση και την στελέχωση των κοινωνικών δομών. Αναφέρει μόνο την δυνατότητα προγραμματικών συμβάσεων και υπερωριών για τις δημοτικές δομές.
Η φιλοξενία και υποδοχή πολιτών τρίτων χωρών παραμένει αρμοδιότητα του κράτους και του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου.
Σε κανένα άρθρο του νόμου δεν αναφέρεται παραχώρηση, διάθεση ή αυτόματη χρήση δημοτικών κτιρίων, χώρων ή υποδομών αν και αυτό γίνεται στην πραγματικότητα.
Τι πραγματικά αφορά τους Δήμους: κοινωνική ένταξη
Η μόνη ουσιαστική σύνδεση του νόμου με την Τοπική Αυτοδιοίκηση αφορά τον τομέα της κοινωνικής ένταξης. Με το άρθρο 42 (τροποποίηση άρθρου 175 Κώδικα Μετανάστευσης) ενισχύεται το πλαίσιο πολιτικών ένταξης, αναγνωρίζεται ο ρόλος τοπικών φορέων, ενθαρρύνεται η συνεργασία με κοινωνικές δομές.
Αυτό μεταφράζεται σε κοινωνική υποστήριξη, συμβουλευτικές υπηρεσίες, διασύνδεση με την αγορά εργασίας, πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας και πρόνοιας.
Προγραμματικές συμβάσεις
Ο νόμος προβλέπει αναμόρφωση του πλαισίου προγραμματικών συμβάσεων του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου.
Αυτό σημαίνει ότι το Υπουργείο μπορεί να συνάπτει προγραμματικές συμβάσεις και με τους Δήμους να μπορούν να συμμετέχουν, εφόσον το επιλέξουν. Οι συμβάσεις αυτές μπορούν να αφορούν δράσεις ένταξης, κοινωνική υποστήριξη, διοικητική ή τεχνική συνδρομή.
Άρθρο 58: αποζημίωση υπερωριών
Το άρθρο 58 αφορά την αποζημίωση υπερωριακής εργασίας, για προσωπικό ΟΤΑ α’ και β’ βαθμού, που απασχολείται σε υπηρεσίες σχετικές με αλλοδαπούς/μετανάστευση.
Πρόκειται για μισθολογική και διοικητική ρύθμιση, χωρίς καμία αλλαγή ρόλων ή αρμοδιοτήτων των Δήμων.
Άρθρο 62: θεωρήσεις εισόδου
Το άρθρο 62 επιτρέπει στο Υπουργείο Εξωτερικών να συνάπτει συμβάσεις υποστήριξης, για τη διαδικασία χορήγησης visa, σε προξενικό/τοπικό επίπεδο. Η αναφορά στο «τοπικό επίπεδο» δεν αφορά Δήμους, αφορά γεωγραφικό επίπεδο λειτουργίας προξενείων αλλά στο θέμα της διαχείρισης στην πραγματικότητα αφορά τους δήμους χωρίς να λύνει πραγματικά προβλήματα που παρουσιάζονται.
Άρθρο 64: αντισταθμίσεις
Το άρθρο 64 προβλέπει δυνατότητα παροχής αντισταθμιστικών ωφελημάτων σε Περιφέρειες, και σε Αναπτυξιακούς Οργανισμούς ΟΤΑ.
Οι Δήμοι δεν αναφέρονται ρητά, δεν αποκτούν αυτόματο δικαίωμα αντιστάθμισης, δεν καλύπτονται από τις νέες υποχρεώσεις που επιβαρύνονται.
Ο ρόλος των Δήμων περιορίζεται και δεν καλύπτεται για την κοινωνική ένταξη, την υποστήριξη της καθημερινότητας και τις απαραίτητες συνεργασίες σε κατάσταση κρίσης.
Ο νέος νόμος εστιάζει στην αγορά εργασίας ως προϋπόθεση για την εξασφάλιση άδειας παραμονής. Εχει όμως και μερικές προβλέψεις όπως η υπερωριακή εργασία και τα καταστήματα πληροφόρησης στην υποδοχή των μεταναστών. Δυστυχώς και αυτός ο νόμος δεν καλύπτει τις επιπλέον ανάγκες και δεν αντιμετωπίζει τα έκτακτα προβλήματα που αντιμετωπίζουν στην πραγματικότητα οι δήμοι.
πηγή: myota
