Οι προτάσεις της ΚΕΔΕ για την πολυεπίπεδη διακυβέρνηση

Με μια εμπεριστατωμένη και τεχνοκρατικά τεκμηριωμένη εισήγηση, ο πρόεδρος της Επιτροπής Θεσμών και Διαφάνειας της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ), Ηλίας Κυρμανίδης, παρουσίασε τις προτάσεις της ΚΕΔΕ για την πολυεπίπεδη διακυβέρνηση, θέτοντας ως κεντρικό στόχο τη σαφή κατανομή αρμοδιοτήτων, την ενίσχυση της λογοδοσίας και τη βελτίωση της καθημερινότητας των πολιτών.

Ξεκάθαροι ρόλοι – Μοίρασμα πόρων – Μετρήσιμη λογοδοσία

«Το επίκεντρο της μεταρρύθμισης πρέπει να είναι το ξεκαθάρισμα των αρμοδιοτήτων και η βελτίωση της αποτελεσματικότητας του κράτους και των θεσμών του», τόνισε ο κ. Κυρμανίδης.

Όπως επεσήμανε, η πολυεπίπεδη διακυβέρνηση βασίζεται στις ευρωπαϊκές αρχές της επικουρικότητας και της αναλογικότητας, δηλαδή στη λήψη αποφάσεων όσο πιο κοντά στον πολίτη γίνεται, με το απολύτως αναγκαίο βάρος από το κεντρικό προς το τοπικό επίπεδο.
«Στη χώρα μας η πολυεπίπεδη διακυβέρνηση είναι πλέον νόμος. Πρέπει, όμως, να γίνει και συνήθεια», είπε χαρακτηριστικά, στέλνοντας πολιτικό μήνυμα:

«Ξεκαθαρίζουμε ρόλους, μοιράζουμε πόρους με βάση την ευθύνη και ζητάμε λογοδοσία με δείκτες και μετρήσιμα αποτελέσματα».

Εθνικό Συμβούλιο Πολυεπίπεδης Διακυβέρνησης – Παρακολούθηση και Δείκτες

Ο πρόεδρος της Επιτροπής Θεσμών και Διαφάνειας πρότεινε το Εθνικό Συμβούλιο Πολυεπίπεδης Διακυβέρνησης να έχει σαφές χρονοδιάγραμμα, θεσμοθετημένη ατζέντα και δείκτες παρακολούθησης, ώστε να εντοπίζονται γρήγορα τα κενά και να διορθώνονται.

Επιπλέον, εισηγήθηκε τη δημιουργία ενός δημόσιου dashboard, όπου θα παρουσιάζονται διαφανώς όλα τα δεδομένα για αρμοδιότητες, έργα, οικονομικά και δείκτες απόδοσης:

«Όχι για να βρούμε ποιος φταίει, αλλά για να χτίσουμε εμπιστοσύνη και να περάσουμε από τα συνθήματα στα εργαλεία».

Συμφωνίες Κράτους – Περιφερειών – Δήμων και πιλοτική εφαρμογή

Ο κ. Κυρμανίδης παρουσίασε την πρόταση για Συμφωνίες Πολυεπίπεδης Διακυβέρνησης (CPR) ανάμεσα στο κράτος, τις περιφέρειες και τους δήμους, με καθορισμένους δείκτες, χρηματοδότηση και πιλοτική εφαρμογή σε δύο περιφέρειες από το 2026.

Προτείνεται επίσης η θεσμοθέτηση Διάσκεψης Προέδρων, υπό τον Πρωθυπουργό, στην οποία θα συμμετέχουν οι περιφερειάρχες και η ΚΕΔΕ. Η διάσκεψη αυτή θα συνεδριάζει ανά τρίμηνο με δεσμευτική ατζέντα και πρακτικά, ενώ θα λειτουργεί ως μόνιμος μηχανισμός διαβούλευσης μεταξύ κυβέρνησης, περιφερειών και δήμων, με ημερολόγιο συνεδριάσεων και σαφή follow-up.

Εδαφική εκτίμηση επιπτώσεων – Χάρτης αρμοδιοτήτων

Μια ακόμη σημαντική πρόταση αφορά την υποχρεωτική ανάλυση επιπτώσεων κάθε σημαντικής ρύθμισης στις τοπικές αρχές, ως προς το κόστος, τη διοικητική ικανότητα και τα χρονοδιαγράμματα εφαρμογής.
«Ο πολίτης πρέπει να βλέπει ζωντανά ποιος είναι υπεύθυνος και ποιος αποδίδει», σημείωσε, δίνοντας έμφαση στη διαφάνεια και τη λογοδοσία μέσω χάρτη αρμοδιοτήτων και ανοικτών δεδομένων.

Έφερε, μάλιστα, ως παράδειγμα την εφαρμογή «Μια φορά δηλώνω», εξηγώντας πως σήμερα ένας επαγγελματίας που ζητά άδεια για κατάληψη κοινόχρηστου χώρου υποχρεώνεται να προσκομίσει επανειλημμένα τα ίδια δικαιολογητικά (φορολογική, ασφαλιστική ενημερότητα, σχέδια, υπεύθυνες δηλώσεις).
«Στο νέο μοντέλο, ο Δήμος θα βλέπει ηλεκτρονικά όλα τα δεδομένα, θα εγκρίνει ψηφιακά και ο πολίτης δε θα χρειάζεται να συγκεντρώνει ξανά και ξανά τα ίδια χαρτιά. Ο Δήμος θα λειτουργεί επιτέλους σύγχρονα», υπογράμμισε.

Ο κ. Κυρμανίδης αναφέρθηκε και στις προτεραιότητες θεσμικής ολοκλήρωσης, ζητώντας:

• Πλήρη ενεργοποίηση του Νόμου 5013/2023 για την πολυεπίπεδη διακυβέρνηση,
• Τακτικές συνεδριάσεις με χρονοδιάγραμμα μεταφοράς αρμοδιοτήτων και μετρήσιμα αποτελέσματα,
• Νέο Κώδικα Αυτοδιοίκησης με ρήτρα πόρων,
• Δημόσιο χάρτη αρμοδιοτήτων με αντίστοιχες ρήτρες χρηματοδότησης.

Επιπλέον, έθεσε προς διαβούλευση τη θεσμοθέτηση μητροπολιτικής διακυβέρνησης για Αθήνα και Θεσσαλονίκη, ως ενιαίο μοντέλο συντονισμού για ζητήματα μεταφορών, περιβάλλοντος, πολιτικής προστασίας και στέγασης.

Χρηματοδότηση και κίνητρα απόδοσης

Στο οικονομικό πεδίο, ο πρόεδρος της Επιτροπής πρότεινε προβλέψιμη χρηματοδότηση για τους δήμους, συνδεδεμένη με στόχους επίδοσης.
«Να θεσπιστούν μπόνους για όσους πετυχαίνουν υψηλά ποσοστά εξυπηρέτησης πολιτών, ανακύκλωσης, κυκλικής οικονομίας και εκτέλεσης έργων, καθώς και αντικίνητρα για ταφή απορριμμάτων», είπε.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην καθολική εφαρμογή του “πληρώνω όσο πετάω” και στην προώθηση των καφέ κάδων, ενώ τόνισε τη σημασία του αυτοματισμού στις δημοτικές διαδικασίες, όπως άδειες και βεβαιώσεις που θα διακινούνται αυτόματα μεταξύ υπηρεσιών.

Ασφάλεια, εκπαίδευση και κρίσιμες υποδομές

Στο τέλος της εισήγησής του, ο κ. Κυρμανίδης υπογράμμισε πως η πολυεπίπεδη διακυβέρνηση πρέπει να συνδεθεί με την εκπαίδευση προσωπικού, την προστασία κρίσιμων υποδομών, το μητρώο ακινήτων και την προτεραιότητα σε ύδρευση και αποχέτευση, ώστε να υπάρξει συνοχή και ασφάλεια σε όλο το φάσμα λειτουργίας των ΟΤΑ.

Κλείνοντας, ο πρόεδρος της Επιτροπής Θεσμών και Διαφάνειας τόνισε:

«Η πολυεπίπεδη διακυβέρνηση δεν είναι ένα τεχνικό σχήμα. Είναι ο τρόπος με τον οποίο παράγουμε αποτέλεσμα. Και αυτό πρέπει να γίνει σήμερα — όχι αύριο».

Με λόγια που συνόψισαν το πνεύμα της εισήγησής του, ο Ηλίας Κυρμανίδης υπογράμμισε πως η επιτυχία της μεταρρύθμισης θα εξαρτηθεί από τη συνεργασία, τη διαφάνεια και την αποφασιστικότητα όλων των επιπέδων διακυβέρνησης, με τελικό στόχο την αποτελεσματική εξυπηρέτηση του πολίτη και τη νέα σχέση εμπιστοσύνης με το κράτος.

πηγή: myota