Μητροκτονία στα Τρίκαλα: Όταν η οικογενειακή σιωπή γίνεται έγκλημα
Ένα αποτρόπαιο έγκλημα φέρνει στο φως βαθιά κοινωνικά και ψυχολογικά ρήγματα — πίσω από τον θάνατο μιας μητέρας από το χέρι του γιου της, κρύβεται ένα σύστημα αποτυχιών: οικογενειακών, θεσμικών και κοινωνικών.
Η υπόθεση της δολοφονίας της μητέρας στα Τρίκαλα από τον ίδιο της τον 18χρονο γιο συγκλονίζει. Δεν πρόκειται απλώς για ένα φρικτό έγκλημα, αλλά για μια τραγωδία με πολλαπλά επίπεδα, που μας καλεί να σκεφτούμε πέρα από το προφανές: Τι οδήγησε έναν νέο άνθρωπο σε μια τέτοια πράξη; Υπήρχαν προειδοποιητικά σημάδια; Και πού βρίσκεται η κοινωνική μας ευθύνη;
Σύμφωνα με τις καταθέσεις του ίδιου, υπήρχε ένα μακροχρόνιο υπόβαθρο παραμέλησης, συναισθηματικής αποστασιοποίησης και θυμού. Μίλησε για παραμέληση από τη μητέρα του, για συγκρούσεις που αφορούσαν τις επιλογές της στη ζωή της, αλλά και για έντονα προσωπικά συναισθήματα ζήλιας, απογοήτευσης και εγκατάλειψης. Ένιωσε ότι δεν ήταν το "πρώτο" στη ζωή της. Στο σχολείο, λέει, βίωσε μπούλινγκ εξαιτίας της οικογενειακής του κατάστασης.
Όλα αυτά, αν και δεν αιτιολογούν σε καμία περίπτωση την πράξη, ίσως φωτίζουν το πώς χτίζεται σιωπηλά μια εσωτερική βία. Μια βία που δεν εκφράζεται, δεν αναγνωρίζεται, δεν διαχειρίζεται — ώσπου εκρήγνυται.
Η ψυχολογική διάσταση: όταν το τραύμα μένει άλυτο
Η σχέση μητέρας-γιου είναι από τις πιο φορτισμένες συναισθηματικά. Όταν τα όρια είναι θολά, όταν η φροντίδα απουσιάζει ή γίνεται ασταθής, τότε μπορεί να αναπτυχθούν έντονα αισθήματα θυμού, προδοσίας και απόρριψης. Ειδικά στην εφηβεία, όπου η ανάγκη για ανεξαρτησία συγκρούεται με την ανάγκη αποδοχής και ασφάλειας, τέτοια εσωτερικά διλήμματα μπορεί να πάρουν εκρηκτική μορφή — αν δεν υπάρξει παρέμβαση.
Η πράξη, όπως περιγράφεται από τον ίδιο, δεν φαίνεται παρορμητική. «Το αποφάσισα», είπε. Αυτό ίσως υποδεικνύει όχι μόνο μια εκλογίκευση της βίας, αλλά και μια μακρά περίοδο επώασης, εσωτερίκευσης ενός θυμού που δεν είχε πού να διοχετευτεί. Σε τέτοιες περιπτώσεις, τίθενται ερωτήματα για την ύπαρξη πιθανών ψυχικών διαταραχών, αλλά και για τη συνεχιζόμενη αποτυχία του κοινωνικού και οικογενειακού πλαισίου να αναγνωρίσει και να διαχειριστεί μια επικίνδυνη ψυχική δυναμική.
Η κοινωνική ευθύνη: μια σειρά από χαμένα "σήματα κινδύνου"
Η μητροκτονία είναι από τα πιο σπάνια εγκλήματα. Δεν συμβαίνει "ξαφνικά". Έχει σχεδόν πάντα μια προϊστορία συναισθηματικών τραυμάτων, ενδοοικογενειακών συγκρούσεων και αποσύνδεσης. Αυτό δεν μειώνει την ευθύνη του δράστη. Αντιθέτως, δείχνει ότι οι κοινωνίες οφείλουν να εντοπίζουν έγκαιρα τα σήματα κινδύνου: παιδική παραμέληση, ψυχολογική αστάθεια, κοινωνική απομόνωση, αδυναμία διαχείρισης θυμού.
Το έγκλημα ως αποτυχία όλων μας
Δεν πρόκειται για "ένα ακόμη έγκλημα". Είναι το σύμπτωμα μιας βαθιάς κοινωνικής σήψης. Όταν οικογένειες καταρρέουν σιωπηλά, όταν οι νέοι ζουν συναισθηματικά εγκαταλελειμμένοι, όταν το τραύμα δεν θεραπεύεται αλλά παγώνει, τότε η κοινωνία οφείλει να κοιτάξει τον καθρέφτη.
Γιατί, όπως λέει και η εγκληματολογία: τα πιο σκληρά εγκλήματα, ξεκινούν από τις πιο σιωπηλές πληγές.
Αναστασία Τζανετάκου
Υπ. Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Πελοποννήσου
MSc Κλινικός Ψυχολόγος
Ψυχοθεραπεύτρια CBT Therapy
Συμβουλευτική Παιδιών & Εφήβων
Συμβουλευτική γονέων
Disabled Children Specialist
link: https://www.facebook.com/profile.php?id=100090135201098&locale=el_GR
