«Διαταραχή Ψυχικής Υγείας και Πανικός: Όταν ο Νους Σιωπά»
Η τραγική υπόθεση του τρίχρονου κοριτσιού που βρέθηκε νεκρό στον Άλιμο συγκλόνισε την κοινή γνώμη. Η μητέρα, φερόμενη ως υπεύθυνη, ισχυρίστηκε πως «πανικοβλήθηκε». Για πολλούς, αυτό ακούγεται αδιανόητο. Όμως η ψυχολογία έχει κάτι ουσιαστικό να πει: ο νους, όταν παραλύει από πανικό ή ψυχική κατάρρευση, δεν λειτουργεί με λογική.
- Τι συμβαίνει σε μια κρίση πανικού;
Μια κρίση πανικού δεν είναι απλή ταραχή. Είναι μια ξαφνική, ακραία αντίδραση του σώματος και του μυαλού, με έντονο φόβο, αποπροσανατολισμό, αίσθημα απώλειας ελέγχου. Ο άνθρωπος μπορεί να νιώθει ότι «δεν είναι παρών», σαν να παρακολουθεί τον εαυτό του απ’ έξω. Σε κάποιες περιπτώσεις, αυτό συνοδεύεται από αποπροσωποποίηση, σοκ, ακόμα και πλήρη ψυχική απόσυρση.
- Η ενοχή ως παράγοντας ψυχικής κατάρρευσης
Αν η μητέρα θεώρησε –σωστά ή λάθος– ότι το παιδί της πέθανε και ότι ευθυνόταν, η ενοχή αυτή μπορεί να την οδήγησε σε παγωμένη αντίδραση. Ο ανθρώπινος νους έχει μηχανισμούς άμυνας που, αντί να οδηγήσουν σε βοήθεια, τον κάνουν να σωπαίνει. Όχι από αδιαφορία, αλλά από παραλυτικό φόβο και ψυχική διάσπαση.
- Η ψυχική διαταραχή δεν είναι δικαιολογία – είναι σήμα κινδύνου
Το να κατανοήσουμε τέτοιες συμπεριφορές δεν σημαίνει να τις αποδεχτούμε άκριτα. Αλλά η ψυχική υγεία είναι κρίσιμη παράμετρος στην πρόληψη τραγωδιών. Άνθρωποι με διαταραχές όπως κρίσεις πανικού, καταθλιπτικά επεισόδια ή μετατραυματικό στρες μπορεί να φτάσουν σε ακραίες ή σιωπηλές πράξεις, αν δεν έχουν λάβει υποστήριξη.
- Τι κάνουμε ως κοινωνία;
Ο στιγματισμός της ψυχικής δυσκολίας, ειδικά στις μητέρες, εμποδίζει τη βοήθεια.
Οι άνθρωποι σιωπούν από φόβο, ντροπή, ή αίσθηση ότι «πρέπει να είναι δυνατοί». Και έτσι, κάποιες φορές, η τραγωδία προλαβαίνει την υποστήριξη. Δεν είναι όλα άσπρο ή μαύρο. Κάθε υπόθεση έχει το δικό της βάθος. Οι άνθρωποι δεν είναι ούτε τέρατα, ούτε άγιοι. Είναι ψυχές με ιστορία, τραύματα, ελλείψεις, φόβους.
- Συμπέρασμα
Δεν γνωρίζουμε ακόμη όλα τα δεδομένα της υπόθεσης, δεν είμαστε αρμόδιοι να δικάσουμε, δεν ξέρουμε την τραγική αλήθεια που κρύβεται πίσω από αυτή. Αυτό που ξέρουμε, είναι πως η ανθρώπινη ψυχή, όταν τραυματίζεται βαθιά, δεν αντιδρά πάντα λογικά. Η κατανόηση της ψυχικής λειτουργίας δε συγχωρεί, δεν δικαιολογεί τις πράξεις, αλλά εξηγεί τις διαδρομές που οδηγούν σε αυτές!.
Γιατί πίσω από κάθε σιωπή, μπορεί να υπάρχει ένα κραυγαλέο αίτημα για βοήθεια που κανείς δεν άκουσε εγκαίρως.
Η ψυχική διαταραχή δεν είναι άλλοθι, αλλά εξήγηση που απαιτεί αξιολόγηση και ευθύνη.
Η κατανόηση δεν είναι αθώωση, αλλά το πρώτο βήμα για πρόληψη, στήριξη και ανθρωπιά!
Σύντομο άρθρο ψυχολογικής προσέγγισης, εμπνευσμένο από την υπόθεση της 32χρονης μητέρας στον Άλιμο.
Αναστασία Τζανετάκου
Τεχνικός Σύμβουλος Ergo Medical Advisory
Υπ. Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Πελοποννήσου
MSc Κλινικός Ψυχολόγος
Ψυχοθεραπεύτρια CBT Therapy
Συμβουλευτική Παιδιών & Εφήβων
Συμβουλευτική γονέων
Disabled Children Specialist
link: https://www.facebook.com/profile.php?id=100090135201098&locale=el_GR
