Μέσα στην απαξίωση των αξιών και αρχών που χαρακτηρίζει την σημερινή μας εποχή, δεν γλυτώνει ούτε η έννοια της φιλίας. Αυτή, που οι αρχαίοι Έλληνες, την είχαν ως υψίστη αρετή. Την έλλειψη αυτής της άδολης φιλίας καθώς και την απομόνωση των ανθρωπίνων μονάδων μεταξύ τους έρχεται να καλύψει, κυρίως στις ανατολικές και παραμεσόγειες χώρες, ένας κάθε άλλο παρά άψυχος φίλος. Το κομπολόι!
Βρίσκεται στα χέρια σχεδόν του συνόλου του ώριμου ανδρικού, αλλά και μεγάλου μέρους του θηλυκού πληθυσμού. Παρών στις λύπες και στις χαρές μας αλλά και στο απόλυτο τίποτα. Η παρουσία του παίρνει χιλιάδες εναλλακτικές μορφές στα χέρια μας και εξωτερικεύει με ενέργεια την ψυχική μας διάθεση. Πίνουμε τον καφέ μας. Μια απλή ευχάριστη ικανοποίηση της αίσθησης της γεύσης και τόνωση του νευρικού μας συστήματος. Η παρουσία όμως του κομπολογιού μαρτυρεί πολλά. Μαρτυρεί την χαρά του ανθρώπου για κάποια αιτία και απολαμβάνει τις ευχάριστες στιγμές της ζωής του. Οι ανάλαφρες ρουφηξιές του καφέ συνοδεύονται από τον απαλό και ρυθμικό ήχο των χαντρών που με απόλυτη τάξη κυλούν αρμονικά σε ζευγάρι στις δύο πλευρές του κομπολογιού. Ο ίδιος όμως άνθρωπος, μπορεί να βρίσκεται στην ίδια θέση κάποια άλλη στιγμή, σκεπτόμενος το απροσπέλαστο πρόβλημα που του παρουσιάστηκε και πρέπει να βρει λύση. Τότε το νευρικό ρούφηγμα του καφέ συνοδεύεται από το ακανόνιστο και έντονο παίξιμο ολόκληρου του κομπολογιού γύρω από την παλάμη του. Όμως υπάρχουν και οι στιγμές που ο νους του ίδιου ανθρώπου έχει την ανάγκη να ταξιδέψει μακριά από την πραγματικότητα. Στο τραπεζάκι του καφέ η ματιά χάνεται στο απόλυτο κενό και οι χάντρες στο κομπολόι κυλούν περίεργα. Πότε μία-μία, ένδειξη της μοναδικότητας του ατόμου στο σύμπαν και πότε δύο-δύο ένδειξη ανάγκης επικοινωνίας.
Εξ άλλου από αυτή την ανάγκη της σωστής επικοινωνίας με τον Θεό γεννήθηκε και το κομπολόι. Η χρήση του βρίσκεται σε όλα τα θρησκευτικά δόγματα τα οποία επιβάλουν συγκεκριμένο αριθμό προσευχών και οι πρώτες χάντρες που αποτελούσαν τα πρώτα αυτά κομπολόγια ήταν απλοί κόμποι σε ένα σκοινί. Μετρώντας τους κόμπους, μετρούσαν τον αριθμό των προσευχών. Φαίνεται ότι χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά από τους βουδιστές για να μετράνε τις 110 προσευχές του. Εν συνεχεία χρησιμοποιήθηκε από τους μουσουλμάνους και από εκεί πέρασε πιθανώς στους χριστιανούς με την μορφή του κομποσκοινιού για να μετράνε και αυτοί τις δικές τους προσευχές στον δικό τους Θεό.
Η ρίζα της ονομασίας κομποσκοίνι και κομπολόι είναι από το ¨κομπέω¨ που σημαίνει μετρώ, και ¨κομπιστής¨. Στην αρχαιότητα υπήρχαν οι κομπιστές και ήταν οι άνθρωποι που δένοντας συμμετρικούς κόμπους σε σκοινιά μετρούσαν εκτάσεις. Την ίδια ρίζα έχει και το Γαλικό jecompte-μετρώ από το οποίο προήλθε και η ονομασία computer.
Σήμερα το κομπολόι αποτελεί μέρος της λαϊκής μας τέχνης και για πολλούς, εκτός από συντροφιά αποτελεί συλλεκτικό αντικείμενο. Οι χάντρες του μπορεί να είναι σφαιρικές, κυλινδρικές ή πολύγονες και το υλικό του από οτιδήποτε που μπορεί να διαμορφωθεί σε χάντρα. Από απλό πλαστικό, ευτελούς αξίας, έως και πανάκριβα μέταλλα ή πετρώματα.
Όμως μόνο ένα υλικό είναι αυτό που μαγεύει τις αισθήσεις αυτού που κρατάει κομπολόι. Το κεχριμπάρι.
Ένα υλικό, που ενώ βγαίνει από τα έγκατα της γεννήτριας γης, δεν έχει τη ψυχρότητα και την σκληρότητά ενός μετάλλου. Η παρουσία του ασκεί μια περίεργη γοητεία και μας σαγηνεύει όλες τις αισθήσεις. Το χρυσοκίτρινο ή ζεστό μελί του χρώμα απορροφά και αγαλλιάζει το βλέμμα ενώ η περίεργη αίσθηση της απαλότητας που δίνει στην αφή δεν επιτρέπει στο χέρι να το αποχωριστεί. Σύντροφος παντοτινός. Και βέβαια αν αναλογιστούμε πόσα εκατομμύρια χρόνια χρειάζεται να επωασθεί για να γίνει, τότε καταλαβαίνουμε την μηδενική μας παρουσία και αξία μπροστά του. Ακόμη και αν κάποιος βέβηλος θελήσει να κάνει κακό σε αυτόν τον φίλο και τον κάψει, ακόμη και τότε ο φίλος του θα του προσφέρει, αντί για πόνο και εκδίκηση, μια ευχάριστη ουράνια μυρωδιά.
Όμως το κομπολόι, όπως και κάθε φίλος, δεν μετράει την αξία του έτσι. Η μεγάλη του αξία είναι ότι ποτέ δεν μαρτυράει τα μυστικά που του εξομολογούμαστε όταν το παίζουμε στο χέρι μας και μονολογούμε αυτά που δεν μπορούμε να πούμε ούτε στον ίδιο μας τον εαυτό. Είναι παρόν στην χαρά μας και στην λύπη. Είναι παρόν όταν αισθανόμαστε ότι όλος ο κόσμος είναι δικός μας αλλά και όταν αισθανόμαστε το απόλυτο κενό μέσα μας..
Το κομπολόι είναι ο απόλυτος εαυτός μας.
