Η Διεύθυνση Αγροτικής Οικονομίας & Κτηνιατρικής της Π.Ε. Λακωνίας σας ενημερώνει για την
πρώτη εμφάνιση του επιβλαβούς οργανισμού καραντίνας προτεραιότητας Xylella fastidiosa
subsp. fastidiosa στο Λουξεμβούργο τον περασμένο μήνα σε αμπελώνα.
Είναι πλέον το πέμπτο
κράτος μέλος με ενεργές εστίες του βακτηρίου (Εικ.1) και η πρώτη περίπτωση σε
αμπελουργική ζώνη της βόρειας Ευρώπης.
Η χώρα μας παραμένει απαλλαγμένη, σύμφωνα με τα αποτελέσματα των ετησίων επίσημων
επισκοπήσεων, ωστόσο η πρόσφατη αυτή εμφάνιση δημιουργεί ανησυχία επειδή η παρουσία του
βακτηρίου επιβεβαιώθηκε σε εγκατεστημένο αμπελώνα και διερευνάται η προέλευση του
πολλαπλασιαστικού υλικού.
Είναι γνωστόν ότι η χώρα μας προμηθεύεται πολλαπλασιαστικό
υλικό αμπέλου και από άλλα κράτη μέλη, ότι οι συνθήκες για την εγκατάσταση του βακτηρίου
είναι πιο ευνοϊκές στην Ελλάδα από την πρόσφατη εμφάνισή του και ότι οι κυριότεροι
διαβιβαστές του βακτηρίου στην Ευρώπη που είναι τα Philaenus spumarius και Neophilaenus
campestris είναι κοινά σε όλη τη χώρα και συχνά απαντούν σε υψηλούς πληθυσμούς.
Ενεργές εστίες υπάρχουν σήμερα και σε Ιταλία, Γαλλία, Ισπανία και Πορτογαλία, με τα υποείδη
fastidiosa, multiplex και pauca. Στην ευρύτερη γειτονιά μας το υποείδος fastidiosa έχει αναφερθεί
σε αμυγδαλιά και άμπελο στο Ισραήλ, στον Λίβανο και στο Ιράν.
Η κύρια οδός εισόδου του Xylella fastidiosa σε νέες περιοχές είναι τα μολυσμένα, συχνά
ασυμπτωματικά, φυτά προς φύτευση και τα έντομα-φορείς που μεταφέρονται μαζί τους. Η
πιθανότητα εισόδου με καρπούς ή ξύλο που δεν προορίζεται για πολλαπλασιασμό είναι αμελητέα
και με σπόρους ή κομμένα άνθη χαμηλή.
Για τη χώρα μας, όπου η ελιά, η αμυγδαλιά και η
άμπελος έχουν κρίσιμη οικονομική σημασία και η πικροδάφνη, το πολύγαλα, το δενδρολίβανο και
η λεβάντα κυριαρχούν στα έργα πρασίνου, κάθε αποστολή φυτών-ξενιστών από άλλο κράτος
μέλος αποτελεί πιθανή οδό εισόδου.
H τήρηση των κανόνων διακίνησης πολλαπλασιαστικού υλικού από τους εμπλεκομένους
(φυτωριούχοι, μελετητές και εγκαταστάτες έργων πρασίνου, κέντρα πώλησης φυτών, διακινητές
και μέσω διαδικτύου) είναι πρωταρχικής και καθοριστικής σημασίας για την αποτροπή εισόδου
του επιβλαβούς οργανισμού στη χώρα μας.
Οι κανόνες αυτοί που πηγάζουν και προκύπτουν από
την κοινοτική και εθνική φυτοϋγειονομική νομοθεσία αποτελούν μαζί με τους επίσημους ελέγχους
των αρμοδίων φυτοϋγειονομικών υπηρεσιών τα βασικά όπλα οχύρωσης της φυτοϋγείας μας. Τα
παραπάνω βέβαια προϋποθέτουν και την ευαισθητοποίηση για την προάσπιση του φυτικού
κεφαλαίου.
Επισημαίνουμε ότι όλα τα φυτά προς φύτευση που διακινούνται εντός της Ένωσης
συνοδεύονται από φυτοϋγειονομικό διαβατήριο (Εικ.2) και ότι όποιος παραλαμβάνει φυτά
από άλλο κράτος μέλος οφείλει να γνωστοποιεί γραπτά ή ηλεκτρονικά την άφιξή τους στην
κατά τόπο αρμόδια αρχή.
Το φυτοϋγειονομικό διαβατήριο είναι η επίσημη φυτοϋγειονομική ετικέτα που φέρει τη
σημαία της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Η διακίνηση φυτών χωρίς το νόμιμο φυτοϋγειονομικό διαβατήριο, η άσκηση δραστηριότητας
χωρίς εγγραφή στο Επίσημο Μητρώο Επαγγελματιών (Φυτοϋγειονομικό Μητρώο) και η μη
ενημέρωση της αρμόδιας αρχής για υποψία παρουσίας επιβλαβούς οργανισμού καραντίνας
επισύρουν τις διοικητικές και ποινικές κυρώσεις
Η εμπειρία των τελευταίων ετών δείχνει ότι η εκρίζωση πετυχαίνει όταν ο εντοπισμός γίνεται
νωρίς και ληφθούν άμεσα μέτρα εκρίζωσης. Η έγκαιρη ανίχνευση και η συνεργασία όλων μας
είναι ο μόνος τρόπος να παραμείνει η χώρα μας απαλλαγμένη από το Xylella fastidiosa.
Η Υπηρεσία μας, ως αρμόδια τοπική φυτοϋγειονομική αρχή, βρίσκεται σε συνεχή επικοινωνία με
την Δ/νση Προστασίας Φυτικής Παραγωγής του ΥΠΑΑΤ που αποτελεί την κεντρική αρμόδια
αρχή φυτοϋγείας της χώρας και το επίσημο εργαστήριο που είναι το Μπενάκειο
Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο και συνεχίζει και τη φετινή χρονιά τους ελέγχους για την
παρακολούθηση του βακτηρίου σε εφαρμογή του Εκτελεστικού Κανονισμού (ΕΕ) 2020/1201.
