Αναζήτηση

Αγουρέλαιο: Τί κερδίζει και τί χάνει ο παραγωγός που μαζεύει άγουρες τις ελιές

06 Οκτωβρίου 2026

Αγουρέλαιο: Τί κερδίζει και τί χάνει ο παραγωγός που μαζεύει νωρίς;

Όταν οι πρώτες ελιές είναι ακόμη πράσινες, ο παραγωγός πρέπει να αποφασίσει αν θα περιμένει να ωριμάσει ο καρπός ή όχι. Αν περιμένει, παίρνει περισσότερο λάδι από την ίδια ποσότητα καρπού, το κοινό σε όλους, ελαιόλαδο. Αν μαζέψει νωρίς, παράγεται -συνήθως- ένα λάδι με περισσότερες φαινόλες, πιο έντονη πικράδα και πικάντικη γεύση, όμως η ποσότητά του είναι μικρότερη. Αυτό το λάδι, ονομάζεται αγουρέλαιο. Δεν αποτελεί μια ξεχωριστή κατηγορία ελαιολάδου στη νομοθεσία, αλλά κερδίζει ολοένα και μεγαλύερη μερίδα του αγοραστικού κοινού.

Τί είναι το αγουρέλαιο;
Αγουρέλαιο είναι το λάδι από ελιές που συγκομίζονται πριν ωριμάσουν πλήρως, όταν ο καρπός είναι ακόμη πράσινος. Ο παραπάνω ορισμός δεν ορίζεται στον κανονισμό 2022/2104. Το μόνο προστατευμένο αγουρέλαιο είναι το ΠΟΠ «Αγουρέλαιο Χαλκιδικής», το οποίο συγκομίζεται περίπου 15 Σεπτεμβρίου έως το τέλος Οκτωβρίου, με κριτήριο τη συλλογή αποκλειστικά πράσινων καρπών. Ο στόχος είναι να συγκομιστούν οι καρποί πριν αρχίσουν να γίνονται ιώδεις. Η συλλογή γίνεται αποκλειστικά με το χέρι, ώστε να ταυτόχρονα να υπάρχει οπτικός έλεγχος και διαλογή.

Κόστος και απόδοση: δύο μεγέθη αντιστρόφως ανάλογα στο αγουρέλαιο
Η περιεκτικότητα του καρπού σε λάδι αυξάνεται καθώς προχωρά η ωρίμανση. Ο παραγωγός που μαζεύει νωρίς παίρνει, κατά κανόνα, λιγότερο λάδι από την ίδια ποσότητα καρπού. Χωρίς ωστόσο να υπάρχει ένα ενιαίο ποσοστό που να ισχύει για όλες τις περιπτώσεις.

Πώς παράγεται
Ο οδηγός της ΕΦΕΤ για τις ορθές πρακτικές και οι προδιαγραφές του ΠΟΠ «Αγουρέλαιο Χαλκιδικής» συγκλίνουν σε ήπιες συνθήκες παραγωγής:

Μάλαξη χαμηλής ταχύτητας. Ο ΕΦΕΤ συνιστά λιγότερες από 19 στροφές το λεπτό και διάρκεια έως 40 λεπτά, ενώ το ΠΟΠ ορίζει 17 έως 19 στροφές και 20 έως 30 λεπτά.
Θερμοκρασία ελαιοπάστας κάτω από 27 °C, που είναι και το όριο για την ένδειξη «εξαγωγή εν ψυχρώ», με τον ΕΦΕΤ ορίζει γενικό ανώτατο όριο 35 °C στη μάλαξη.
Αποθήκευση σε ανοξείδωτες δεξαμενές με σταθερή θερμοκρασία και, κατά το ΠΟΠ, απαγόρευση ανάμειξης με λάδια προηγούμενων σοδειών.
Συσκευασία σε μικρές σκουρόχρωμες γυάλινες φιάλες ή μεταλλικά δοχεία, για προστασία από το φως. Στο ΠΟΠ, το προϊόν διατίθεται μετά τον δεύτερο μήνα, όταν διαυγάσει.

Τί ισχύει για την ετικέτα
Για το αγουρέλαιο που δεν είναι ΠΟΠ, ο όρος δεν έχει νομικό ορισμό. Οι ενδείξεις γεύσης και οσμής επιτρέπονται μόνο αν ανήκουν στον κατάλογο του κανονισμού και έχει προηγηθεί οργανοληπτική αξιολόγηση με πιστοποιητικό. Ο όρος «άγουρο φρουτώδες» ανήκει στον κατάλογο.
– Αν ο παραγωγός θέλει να χρησιμοποιήσει τη λέξη «αγουρέλαιο» στην ετικέτα, είναι σκόπιμο να ρωτήσει πρώτα την αρμόδια αρχή (ΕΦΕΤ ή περιφερειακή υπηρεσία), γιατί υπάρχει ρητή ρύθμιση για τη χρήση του όρου εκτός ΠΟΠ.
– Αν αναγράφεται οξύτητα, πρέπει να συνοδεύεται από τα υπεροξείδια, τους κηρούς και την απορρόφηση στο υπεριώδες. Το έτος συγκομιδής επιτρέπεται μόνο αν το 100% του περιεχομένου προέρχεται από τη συγκεκριμένη συγκομιδή.

Μια ένδειξη που δεν πρέπει να υποτιμάται από τους καταναλωτές, είναι η έντονη πικράδα και το πικάντικο, τα οποία δεν αποτελούν ελαττώματα. έκθεση, χωρίς αυτό να επηρεάζει την κατηγορία.

Ο ισχυρισμός υγείας για τις πολυφαινόλες
Η ΕΕ επιτρέπει τον ισχυρισμό «οι πολυφαινόλες του ελαιολάδου συμβάλλουν στην προστασία των λιπιδίων του αίματος από το οξειδωτικό στρες», μόνο για ελαιόλαδο που περιέχει τουλάχιστον 5 mg υδροξυτυροσόλης και παραγώγων της (π.χ. σύμπλοκο ελευρωπεΐνης και τυροσόλη) ανά 20 g ελαιολάδου. Ένα αγουρέλαιο έχει περισσότερες πιθανότητες να φτάσει αυτό το όριο, αλλά δεν είναι δεδομένο, γιατί η περιεκτικότητα εξαρτάται από την ποικιλία. Για να επιβεβαιωθεί ο παραπάνω ισχυρισμός, θα πρέπει ο παραγωγός να πραγματοποιήσει εργαστηριακή ανάλυση.

Αντί επιλόγου
Το αγουρέλαιο δεν είναι «καλύτερο» ή «χειρότερο» από το ελαιόλαδο κανονικής ωρίμανσης. Είναι μια άλλη επιλογή, που κοστολογείται διαφορετικά και πιθανώς να έχει επιπρόσθετα οφέλη για τους καταναλωτές.

Βιβλιογραφία-Πηγές: