Η ανάπτυξη του ελαιοκάρπου βρίσκεται στην πιο κρίσιμη φάση της. Η σωστή διαχείριση του νερού, του εδάφους και η έγκαιρη παρακολούθηση του δάκου μπορούν να καθορίσουν την παραγωγή και την ποιότητα του ελαιολάδου

Ο Αύγουστος αποτελεί μία από τις σημαντικότερες περιόδους για την ελαιοκαλλιέργεια, καθώς ο ελαιόκαρπος εισέρχεται σε ένα ιδιαίτερα απαιτητικό στάδιο ανάπτυξης. Η εξέλιξη του καρπού, η σκλήρυνση του πυρήνα, η έναρξη της ελαιοσύνθεσης και οι υψηλές θερμοκρασίες δημιουργούν συνθήκες που μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά τόσο την ποσότητα όσο και την ποιότητα της τελικής παραγωγής.

Την ίδια στιγμή, οι αυξημένες θερμοκρασίες και η περιορισμένη υγρασία καταπονούν τα δέντρα, ενώ η δραστηριότητα του δάκου παραμένει υπαρκτή, ιδιαίτερα όταν οι νύχτες γίνονται πιο δροσερές και υγρές.

Η κρίσιμη φάση ανάπτυξης του ελαιοκάρπου

Κατά το στάδιο αυτό πραγματοποιούνται ταυτόχρονα σημαντικές φυσιολογικές διεργασίες:

• η διαίρεση των κυττάρων,
• η αύξηση του μεγέθους των ιστών,
• η σκλήρυνση του πυρήνα,
• η έναρξη της σύνθεσης των λιπαρών ουσιών που θα σχηματίσουν το ελαιόλαδο.

Παρότι οι διεργασίες αυτές καθορίζονται γενετικά, επηρεάζονται σε μεγάλο βαθμό από τις περιβαλλοντικές συνθήκες και κυρίως από τη διαθεσιμότητα νερού.

Το νερό καθορίζει την τελική παραγωγή

Η επάρκεια νερού αποτελεί τον σημαντικότερο παράγοντα για τη σωστή ανάπτυξη του ελαιοκάρπου.

Έλλειψη νερού στα πρώτα στάδια ανάπτυξης μπορεί να μειώσει τη σχέση σάρκας προς πυρήνα, οδηγώντας σε μικρότερους καρπούς. Αντίθετα, επαρκής υγρασία κατά την περίοδο της ταχείας αύξησης του καρπού συμβάλλει:

• στη μεγαλύτερη διάμετρο του ελαιοκάρπου,
• στη βελτίωση της ελαιοπεριεκτικότητας,
• στην υψηλότερη συνολική παραγωγή ελαιολάδου.

Σε αυτή τη φάση πραγματοποιείται και η μετατροπή των σακχάρων που παράγονται μέσω της φωτοσύνθεσης σε λιπαρές ουσίες, οι οποίες αποθηκεύονται στη σάρκα του καρπού.

Οι υψηλές θερμοκρασίες αυξάνουν το στρες της ελιάς

Όταν οι μέγιστες θερμοκρασίες ξεπερνούν τους 33°C, η φυσιολογική λειτουργία της ελιάς αρχίζει να περιορίζεται.

Παρατηρούνται:

• μείωση της φωτοσυνθετικής δραστηριότητας,
• επιβράδυνση της βλάστησης,
• μειωμένη ανάπτυξη των ριζών,
• αυξημένη ευαισθησία σε βιοτικούς και αβιοτικούς παράγοντες στρες.

Σε ξηρικούς ελαιώνες, η παρατεταμένη ξηρασία μπορεί να προκαλέσει ακόμη και πρόωρη καρπόπτωση, ιδιαίτερα όταν συνδυάζεται με παρατεταμένους καύσωνες.

Προσοχή και στο ριζικό σύστημα

Κατά τη διάρκεια του Αυγούστου το ριζικό σύστημα λειτουργεί με χαμηλότερους ρυθμούς, καθώς οι υψηλές θερμοκρασίες και η έλλειψη εδαφικής υγρασίας περιορίζουν:

• την απορρόφηση νερού,
• την πρόσληψη θρεπτικών στοιχείων,
• τη συνολική μεταβολική δραστηριότητα των ριζών.

Για τον λόγο αυτό συνιστώνται ήπιες καλλιεργητικές πρακτικές που δεν τραυματίζουν το ριζικό σύστημα.

Ελαφριά κατεργασία του εδάφους όπου χρειάζεται

Σε ελαιώνες όπου εφαρμόζεται κατεργασία του εδάφους, ένα ελαφρύ και επιφανειακό φρεζάρισμα ανάμεσα στις γραμμές μπορεί να συμβάλει:

• στη μείωση της επιφανειακής συμπίεσης,
• στη βελτίωση του αερισμού,
• στην καλύτερη διείσδυση του νερού από βροχή ή άρδευση,
• στη διατήρηση της εδαφικής υγρασίας.

Ωστόσο, η πρακτική αυτή δεν αποτελεί γενική σύσταση για όλους τους ελαιώνες. Σε επικλινείς ή ξηροθερμικές περιοχές, όπου υπάρχει αυξημένος κίνδυνος διάβρωσης, η διατήρηση φυτοκάλυψης ή οργανικού εδαφοκαλύμματος μπορεί να αποτελεί πιο κατάλληλη επιλογή, ανάλογα με τις συνθήκες κάθε αγροτεμαχίου.

Ο ρόλος της πετρόσκονης στη μείωση του θερμικού στρες

Τα τελευταία χρόνια αυξάνεται το ενδιαφέρον για τη χρήση ορυκτών υλικών, όπως η πετρόσκονη (rock dust), τα οποία δημιουργούν ένα λεπτό προστατευτικό στρώμα στην επιφάνεια των φύλλων και του καρπού.

Η εφαρμογή τους μπορεί να συμβάλει:

• στη μείωση της θερμοκρασίας της φυλλικής επιφάνειας,
• στον περιορισμό της διαπνοής,
• στη μείωση του θερμικού στρες,
• στη διατήρηση της φωτοσυνθετικής δραστηριότητας κατά τη διάρκεια έντονων καυσώνων.

Η χρήση τους πρέπει πάντοτε να γίνεται σύμφωνα με τις οδηγίες του κάθε εγκεκριμένου σκευάσματος.

Ο δάκος παραμένει σε επιφυλακή

Φέτος οι συνθήκες φαίνεται να ήταν εξαιρετικά ευνοϊκές  για τη δραστηριότητα του δάκου σε αρκετές ελαιοκομικές περιοχές της χώρας.

Οι ελιές βρίσκονται πλέον σε στάδιο υψηλής ευαισθησίας και η αντιμετώπιση του εντόμου πρέπει να βασίζεται:

• στη συχνή παρακολούθηση των πληθυσμών,
• στον έλεγχο των συλλήψεων στις παγίδες,
• στην εκτίμηση της ενεργού προσβολής,
• σε έγκαιρες και στοχευμένες επεμβάσεις όταν ξεπεραστούν τα όρια επέμβασης.

Η εφαρμογή ψεκασμών χωρίς τεκμηριωμένη ανάγκη αυξάνει το κόστος και μπορεί να επηρεάσει αρνητικά τους ωφέλιμους οργανισμούς.

Πηγή: olivonews.it/olivenews