Μελέτη στην Εξτρεμαδούρα Ισπανίας αναδεικνύει τον ρόλο των παραδοσιακών ορεινών ελαιώνων στην επιβράδυνση της εξάπλωσης των πυρκαγιών και ενισχύει το αίτημα για μεγαλύτερη θεσμική στήριξη
Οι καταστροφικές πυρκαγιές που πλήττουν φέτος τη Μεσόγειο υπενθυμίζουν με δραματικό τρόπο τη σημασία της πρόληψης και της σωστής διαχείρισης του αγροτικού τοπίου. Στην Ελλάδα, η μεγάλη φωτιά που ξέσπασε τις τελευταίες ημέρες στη δυτική Αττική και, καταστρέφοντας δασικές και αγροτικές εκτάσεις, ανέδειξε για ακόμη μία φορά τις προκλήσεις που δημιουργούν οι ακραίες καιρικές συνθήκες και οι ισχυροί άνεμοι. Αντίστοιχα, στην Ισπανία, όπου επίσης καταγράφονται εκτεταμένες δασικές πυρκαγιές, μια νέα μελέτη έρχεται να αναδείξει τον σημαντικό ρόλο που μπορούν να διαδραματίσουν οι παραδοσιακοί ελαιώνες ως φυσικά αναχώματα απέναντι στην εξάπλωση της φωτιάς.
Στο πλαίσιο αυτό, η αγροτική οργάνωση UPA-UCE Extremadura ζητά από την περιφερειακή κυβέρνηση της Εξτρεμαδούρα να ενισχύσει τη συμμετοχή αγροτών και κτηνοτρόφων στον σχεδιασμό των πολιτικών πρόληψης και διαχείρισης των δασικών πυρκαγιών. Η πρόταση αφορά τη δημιουργία μόνιμης επιτροπής παρακολούθησης, ώστε οι άνθρωποι της υπαίθρου να έχουν ενεργό ρόλο στη λήψη αποφάσεων.
Το αίτημα βασίζεται στα συμπεράσματα τεχνικής μελέτης του Πανεπιστημίου της Εξτρεμαδούρα, η οποία παρουσιάστηκε σε συνάντηση της UPA-UCE με την ένωση παραγωγών της ποικιλίας Manzanilla Cacereña (Asomanca). Η μελέτη εξετάζει τον ρόλο των παραδοσιακών ορεινών ελαιώνων στη βόρεια περιοχή της Κάθερες και καταλήγει στο συμπέρασμα ότι οι συγκεκριμένες καλλιέργειες λειτουργούν ως φυσικές ζώνες επιβράδυνσης της φωτιάς, περιορίζοντας την ταχύτητα εξάπλωσής της.
Παράλληλα, οι ελαιώνες αυτοί στηρίζουν την τοπική οικονομία, διατηρούν θέσεις εργασίας και συμβάλλουν στη διατήρηση του αγροτικού τοπίου σε μια περιοχή όπου οι παραγωγικές εναλλακτικές είναι περιορισμένες. Για τους συντάκτες της μελέτης, η αξία τους δεν περιορίζεται μόνο στην παραγωγή ελαιολάδου, αλλά επεκτείνεται και στις σημαντικές οικοσυστημικές υπηρεσίες που προσφέρουν.
Το συμπέρασμα αυτό έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον και για την Ελλάδα, όπου οι παραδοσιακοί ελαιώνες αποτελούν βασικό στοιχείο πολλών αγροτικών περιοχών που γειτνιάζουν με δασικές εκτάσεις. Η συστηματική καλλιέργεια, η απομάκρυνση της καύσιμης ύλης και η διατήρηση της αγροτικής δραστηριότητας μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά στη μείωση του κινδύνου εξάπλωσης των πυρκαγιών.
| Το olivenews.gr είχε αναδείξει πριν από λίγες ημέρες και το ζήτημα της διαχείρισης ενός πυρόπληκτου ελαιώνα, παρουσιάζοντας τις βασικές ενέργειες που πρέπει να ακολουθήσουν οι παραγωγοί αμέσως μετά από μια πυρκαγιά, καθώς και τις καλλιεργητικές παρεμβάσεις που μπορούν να συμβάλουν στην αποκατάσταση της παραγωγής.(Μετά την πυρκαγιά: Τα πρώτα βήματα για να σώσετε τις ελιές σας) |
Ο παραδοσιακός ελαιώνας πιέζεται από την κλιματική αλλαγή
Ο γενικός γραμματέας της UPA-UCE Extremadura, Όσκαρ Γιάνος, χαρακτήρισε τον παραδοσιακό ελαιώνα ως μια καλλιέργεια με έντονη κοινωνική διάσταση, ιδιαίτερα στις ορεινές περιοχές. Ωστόσο, προειδοποίησε ότι το συγκεκριμένο μοντέλο παραγωγής αντιμετωπίζει αυξανόμενες δυσκολίες, τόσο εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής όσο και λόγω του ανταγωνισμού από τους υπερεντατικούς ελαιώνες.
Σύμφωνα με την οργάνωση, οι παραδοσιακοί ελαιώνες αποτελούν ένα από τα αποτελεσματικότερα φυσικά μέσα περιορισμού των δασικών πυρκαγιών, γεγονός που καθιστά αναγκαία τη θεσμική αναγνώριση των περιβαλλοντικών υπηρεσιών που προσφέρουν και την ενσωμάτωσή τους στις δημόσιες πολιτικές πρόληψης.
Αίτημα για ισχυρότερη στήριξη μέσω της ΚΑΠ
Η UPA-UCE Extremadura προτείνει η επόμενη μεταρρύθμιση της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ) να αυξήσει τη χρηματοδότηση που κατευθύνεται στους παραδοσιακούς και μεταβατικούς ελαιώνες. Όπως επισημαίνει, ο σημερινός προϋπολογισμός των 29 εκατ. ευρώ για τη συνδεδεμένη ενίσχυση δεν επαρκεί για να καλύψει τις ανάγκες των παραγωγών.
Παράλληλα, ζητά αύξηση της ενίσχυσης ανά εκτάριο, διεύρυνση της επιλέξιμης έκτασης που μπορεί να ενταχθεί στο μέτρο και δημιουργία μιας νέας δράσης αγροτικής ανάπτυξης, του «Εδαφικού Συμβολαίου Εκμετάλλευσης», με στόχο να αποζημιώνονται οι παραγωγοί που διατηρούν παραδοσιακές εκμεταλλεύσεις και παράλληλα συμβάλλουν στην προστασία του φυσικού περιβάλλοντος και την πρόληψη των δασικών πυρκαγιών.
