Η εγχώρια παραγωγή ελαιόλαδου, σύμφωνα με τις τελευταίες εκτιμήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προβλέπεται την τρέχουσα εμπορική περίοδο 2025/26 να περιοριστεί σε 235 χιλ. τόνους, παρουσιάζοντας μείωση ως προς την προηγούμενη (-6%), ενώ πτώση προβλέπεται και στις εξαγωγές ελαιόλαδου της χώρας, που αναμένεται να περιοριστούν σε 138,5 χιλ. τόνους (-18,9%).
Κυριότερο πάντως χαρακτηριστικό στο διάστημα της διετίας 2024-2025 ήταν η έντονη αποκλιμάκωση της εγχώριας μέσης μηνιαίας τιμής σε όλες τις κατηγορίες ελαιόλαδου. Ειδικότερα, στο εξαιρετικά παρθένο ελαιόλαδο, η μέση εγχώρια μηνιαία τιμή του προϊόντος, έξω από το ελαιοτριβείο, από 879 ευρώ/100 κιλά τον Ιανουάριο του 2024 περιορίστηκε τον Δεκέμβριο του ίδιου έτους σε 504 ευρώ/100 κιλά, ενώ σε πολύ χαμηλότερο επίπεδο κυμάνθηκε η μηνιαία τιμή το 2025 (από 469 ευρώ/100 κιλά τον Ιανουάριο σε 459 ευρώ/100 κιλά τον Δεκέμβριο).
Η εξέλιξη αυτή συνέβαλε στη βελτίωση της κατανάλωσης του προϊόντος στην εγχώρια αγορά, ο όγκος της οποίας προβλέπεται την περίοδο 2025/26 να ανέλθει σε 92,6 χιλ. τόνους (+12,2%), αν και θα εξακολουθήσει να υπολείπεται αισθητά από την καλύτερη επίδοση της πενταετίας, που σημειώθηκε την περίοδο 2021/22 (105,5 χιλ. τόνοι).
Στο πεδίο του εξωτερικού εμπορίου, σε ετήσια βάση, σημειώνεται σημαντική άνοδος των εξαγωγών ελαιόλαδου της χώρας, που ανήλθαν το 2025 σε 172,4 χιλ. τόνους, παρουσιάζοντας έντονη αύξηση ως προς το προηγούμενο έτος σε όγκο (+45,5%), αλλά με μείωση της αξίας που περιορίστηκε σε 918,9 εκατ. ευρώ, ως συνέπεια της πτώσης της μέσης τιμής εξαγωγής σε όλες τις επιμέρους κατηγορίες του προϊόντος, αλλά και στο σύνολό τους.
Το εξαιρετικά παρθένο ελαιόλαδο κάλυψε εκ νέου το μεγαλύτερο μέρος του συνολικού όγκου και της αξίας των εξαγωγών της χώρας (82,9% και 88,5% αντίστοιχα), παρουσιάζοντας έντονη άνοδο σε όγκο που ανήλθε το 2025 σε 143 χιλ. τόνους (+48,3%), ενώ οριακή ήταν μεταβολή στην αξία, λόγω της πτώσης της μέσης τιμής εξαγωγής, που περιορίστηκε σε 5,7 ευρώ/κιλό.
Η Ιταλία αποτέλεσε εκ νέου την κυριότερη χώρα προορισμού, παρουσιάζοντας σημαντική άνοδο των εξαγόμενων προϊόντων εξαιρετικά παρθένου ελαιόλαδου της χώρας (σε βυτία), ο όγκος των οποίων ανήλθε το 2025 σε 92,7 χιλ. τόνους (+63%), αλλά με έντονη μείωση της μέσης τιμής εξαγωγής σε 4,9 ευρώ/κιλό έναντι των 7,2 ευρώ/κιλό του 2024. Σημαντική, επίσης, ήταν η άνοδος των εξαγωγών του προϊόντος στη Γερμανία, που εξακολουθεί να αποτελεί τη δεύτερη σημαντικότερη χώρα προορισμού (13 χιλ. τόνοι, +23,5%).
Οι ΗΠΑ αποτέλεσαν τον τρίτο κυριότερο προορισμό των ελληνικών εξαγωγών στο εξαιρετικά παρθένο ελαιόλαδο, που ανήλθαν το 2025 σε 8,8 χιλ. τόνους, παρουσιάζοντας σημαντική άνοδο στον όγκο (+29,3%), αλλά με πτώση της αξίας που περιορίστηκε σε 62,1 εκατ. ευρώ (-15,3%) λόγω της μειωμένης μέσης τιμής εξαγωγής.
Να σημειωθεί όμως ότι στο διάστημα του πρώτου τετράμηνου της τρέχουσας εμπορικής περιόδου (Οκτώβριος 2025-Ιανουάριος 2026) καταγράφεται μείωση των εξαγωγών εξαιρετικά παρθένου ελαιόλαδου της χώρας στις ΗΠΑ, ο όγκος των οποίων σε σύγκριση με το αντίστοιχο διάστημα της προηγούμενης περιόδου περιορίστηκε σε 3.217 τόνους, παρουσιάζοντας αισθητή μείωση (-7,4%) λόγω της ανόδου του δασμού των ΗΠΑ. Ωστόσο, θετική εξέλιξη αποτέλεσε η ιδιαίτερα έντονη άνοδος του όγκου εξαγωγών του προϊόντος σε ορισμένες άλλες τρίτες χώρες, όπως στην Αυστραλία (+153,4%), τη Νότια Κορέα (+211,4%), τον Καναδά (+69,5%), το Ην. Βασίλειο (+34,7%) και την Ελβετία (+32,5%).
Γενικότερα πάντως, σύμφωνα με νεότερες εκτιμήσεις (στοιχεία USDA, EU Oilseeds and products annual, 10/4/2026), η παραγωγή ελαιόλαδου στην ΕΕ επηρεάστηκε από τις δυσμενείς καιρικές συνθήκες που επικράτησαν στην καλλιέργεια στο διάστημα της τρέχουσας εμπορικής περιόδου (καύσωνες, ξηρασία), με συνέπεια την πτώση της παραγωγής στην Ισπανία, την Πορτογαλία, αλλά και στην Ελλάδα, στην οποία προβλέπεται περιορισμός σε 220 χιλ. τόνους, καταγράφοντας σημαντική μείωση ως προς την προηγούμενη (-12%).
Εξάλλου, οι προοπτικές της παραγωγής στην ΕΕ κατά την εμπορική περίοδο 2026/27 δεν φαίνονται αισιόδοξες, η οποία αναμένεται να κυμανθεί στο ίδιο σχεδόν επίπεδο με την προηγούμενη. Ζήτημα ωστόσο αποτελεί η διατήρηση των τιμών παραγωγού σε ιδιαίτερα χαμηλό επίπεδο ενόψει της σημαντικής ανόδου των τιμών σε ορισμένες κρίσιμες γεωργικές εισροές (ενέργεια, λιπάσματα) εξαιτίας της εμπόλεμης σύρραξης στη Μέση Ανατολή, αλλά και λόγω του εμπορικού αποκλεισμού στα Στενά του Ορμούζ, με αισθητό αρνητικό αντίκτυπο στο εισόδημα των παραγωγών.
Γράφει ο Τσιφόρος Γιάννης
πηγή: ypaithros
