Mπαράζ φορολογικών ελέγχων με χρήση έμμεσων τεχνικών - Ποιοι είναι στο στόχαστρο

Ιουνίου 20, 2022

Σαρωτικούς φορολογικούς ελέγχους μέσω έμμεσων τεχνικών ελέγχων επιστρατεύει ο φοροελεγκτικός μηχανισμός στο πλαίσιο περιορισμού της φοροδιαφυγής.

Στο μικροσκόπιο των ελεγκτικών υπηρεσιών της ΑΑΔΕ θα τεθούν κυρίως μεγάλες επιχειρήσεις, φορολογούμενοι μεγάλου πλούτου αλλά και επιτηδευματίες με μεγάλο φορολογικό κενό που δεν έχουν ελεγχθεί την τελευταία 5ετία.

H χρήση έμμεσων τεχνικών ελέγχου στο πλαίσιο φορολογικών ελέγχων αποτελεί μέθοδο που υιοθετήθηκε μετά από συστάσεις του ΟΟΣΑ και του ΔΝΤ, αλλά τα τελευταία χρόνια έχει επεκταθεί.

Η χρήση των έμμεσων τεχνικών ελέγχου οδηγεί στον προσδιορισμό του φορολογητέου εισοδήματος του φορολογούμενου μέσω της ανάλυσης της οικονομικής του κατάστασης, κάνοντας χρήση πληροφοριών από διάφορες πηγές, πέρα από τη δήλωση και τα επίσημα βιβλία και στοιχεία του.

Πότε εφαρμόζονται οι έμμεσες τεχνικές ελέγχου

Ενεργοποιούνται κυρίως σε περιπτώσεις όπου υπάρχει:

  • Αδικαιολόγητη αύξηση περιουσιακών στοιχείων.
  • Δαπάνες που δεν δικαιολογούνται από τα δηλωθέντα εισοδήματα (ατομικά ή/και οικογενειακά των φυσικών προσώπων).
  • Υποψία/ένδειξη ότι το πραγματικό εισόδημα είναι μεγαλύτερο του δηλωθέντος.
  • Ζημιογόνο αποτέλεσμα που δηλώνεται από φυσικά πρόσωπα-μέλη εταιρειών.

Κατά την εφαρμογή των έμμεσων τεχνικών ελέγχου, στην πράξη διενεργούνται ταυτόχρονα δύο είδη ελέγχου. Διενεργείται καταρχήν τακτικός έλεγχος φορολογίας εισοδήματος με τον συνήθη τρόπο, δηλαδή ελέγχονται οι πηγές προέλευσης των εισοδημάτων, η ορθή απεικόνιση αυτών στις φορολογικές δηλώσεις και στα λογιστικά βιβλία (σε περίπτωση άσκησης επιχειρηματικής δραστηριότητας), η ορθή έκπτωση δαπανών αλλά και έλεγχος με τεκμαρτές δαπάνες.

Οι τρεις έμμεσες τεχνικές ελέγχου

Ταυτόχρονα και εν συνεχεία αιτιολογημένης απόφασης του προϊσταμένου της διενεργούσας τον έλεγχο Αρχής, επιλέγεται μία εκ των τριών μεθόδων έμμεσων τεχνικών ελέγχου που θα εφαρμοστεί στην ελεγχόμενη υπόθεση. Οι τρεις έμμεσες τεχνικές ελέγχου είναι οι ακόλουθες:

  1. Τεχνική της ανάλυσης της ρευστότητας του φορολογούμενου.
  2. Τεχνική της καθαρής θέσης.
  3. Τεχνική του ύψους των τραπεζικών καταθέσεων και των δαπανών σε μετρητά.

Kριτήρια εφαρμογής σε νομικά πρόσωπα

Σύμφωνα με τη διάταξη της παρ. 1 του άρθρου 28 του Ν. 4172/2013, μπορούν να εφαρμοστούν οι έμμεσες τεχνικές ελέγχου σε ένα νομικό πρόσωπο:

  • όταν τα λογιστικά αρχεία δεν τηρούνται ή οι οικονομικές καταστάσεις δεν συντάσσονται σύμφωνα με τον νόμο για τα λογιστικά πρότυπα, ή
  • όταν τα φορολογικά στοιχεία ή τα λοιπά προβλεπόμενα σχετικά δικαιολογητικά δεν συντάσσονται σύμφωνα με τον Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας, ή
  • όταν τα λογιστικά αρχεία ή φορολογικά στοιχεία δεν προσκομίζονται στη Φορολογική Διοίκηση μετά από σχετική πρόσκληση.

Προσοχή: Οι έμμεσες τεχνικές θα μπορούσαν να εφαρμοστούν σε ένα νομικό πρόσωπο, ακόμη και για μια επουσιώδη και τυπική πλημμέλεια στην τήρηση των λογιστικών του αρχείων.

Κριτήρια εφαρμογής σε φυσικά πρόσωπα

Σύμφωνα με τη διάταξη της παρ. 2 του άρθρου 28 του Ν. 4172/2013, μπορούν να εφαρμοστούν οι έμμεσες τεχνικές ελέγχου σε ένα φυσικό πρόσωπο: 

  • όταν το ποσό του δηλούμενου εισοδήματος δεν επαρκεί για την κάλυψη των προσωπικών δαπανών διαβίωσης, ή
  • όταν υπάρχει περίπτωση προσαύξησης περιουσίας η οποία δεν καλύπτεται από το δηλούμενο εισόδημα.

Πηγή: imerisia