ΚΔΑΠ ΑμεΑ «Διάπλασις»: Ας αγκαλιάσουμε το διαφορετικό για μια κοινωνία χωρίς διακρίσεις

Μαρτίου 04, 2022

Με αφορμή τη νέα μας στήλη «Κοινωνία του Αύριο» αποφασίσαμε να επισκεφτούμε το ΚΔΑΠ για ΑΜΕΑ «Διάπλασις» στο Γούναρη Δήμου Σπάρτης.

Μιλήσαμε με την υπεύθυνη του κέντρου, Μαρία Τζέγκα, για την καθημερινότητα των ΑΜΕΑ και των οικογενειών τους στην Ελλάδα του σήμερα, εστιάζοντας στις πρακτικές δυσκολίες και τη στάση της κοινωνίας.

 

Τι ηλικίες απασχολούνται στο ΚΔΑΠ, πόσα άτομα είναι και τι είδους αναπηρίες εξυπηρετείτε;

Το κέντρο δημιουργικής απασχόλησης παιδιών και ανθρώπων με αναπηρίες εξυπηρετεί ωφελούμενους από πέντε ετών και άνω. Φέτος, ο μεγαλύτερος ωφελούμενος μας είναι 45 ετών. Η δομή μας απασχολεί παιδιά, εφήβους και ενήλικες με κάθε είδος κινητική (τετραπληγίες), νοητική (ελαφριά, μέτρια και βαριά νοητική υστέρηση), αναπτυξιακή (Διάχυτες Αναπτυξιακές Διαταραχές) και αισθητηριακή αναπηρία (προβλήματα ακοής ή όρασης). Η δομή μας υποδέχεται γύρω στα 40 άτομα. Ο αριθμός αυτός είναι λιγότερος από τις εγγραφές, λόγω της βασικής προϋπόθεσης των δομών Κοινωνικής Πρόνοιας, οπού όλοι οι ωφελούμενοι και το προσωπικό υποχρεούνται να είναι εμβολιασμένοι.

 

Σε περίπτωση μιας επιληπτικής κρίσης ενός παιδιού ή κάποιου άλλου έκτακτου περιστατικού πώς το διαχειρίζεστε; Έχει υπάρξει κάποιο ανάλογο περιστατικό;

Το προσωπικό μας απαρτίζεται από έμπειρους εκπαιδευτικούς και επαγγελματίες στην Ειδική Αγωγή. Ωστόσο, έχουν γίνει επαφές και με τον Ερυθρό Σταυρό για να πραγματοποιηθεί ένα ολοκληρωμένο σεμινάριο Πρώτων Βοηθειών για τα μέλη του προσωπικού που δεν έχει αποκτήσει αυτές τις γνώσεις. Με αυτό τον τρόπο προσπαθούμε να είμαστε ένα βήμα μπροστά και να αντιμετωπίσουμε οποιαδήποτε τέτοια κατάσταση στο μέλλον.

 

Τι δραστηριότητες προσφέρονται στα άτομα αυτά; Τι επιτυγχάνεται όσον αφορά τη βελτίωση της καθημερινότητας και την εξέλιξή τους σε όλους τους τομείς;

Σκοπός της δομής μας είναι η δημιουργική απασχόληση των ωφελούμενων με ομαδικές και εξατομικευμένες δραστηριότητες για την υποστήριξη της σωματικής, ψυχικής, νοητικής και κοινωνικής τους ανάπτυξης. Σκοπός αυτών των δραστηριοτήτων είναι η κοινωνικοποίηση αυτών των παιδιών, η βελτίωση της ποιότητας της ζωής τους μέσω της απόκτησης δεξιοτήτων αυτοεξυπηρέτησης και την στήριξη των οικογενειών τους όπου θα αποκτήσουν ελεύθερο χρόνο για τις δικές τους δραστηριότητες, ακόμα και να βρουν μια εργασία που μέχρι πρότινος δεν ήταν εφικτό.

 

Υπάρχουν προγράμματα υποστηρικτικά για γονείς ή δραστηριότητες για τα παιδιά με τους γονείς τους;

Η δομή μας είναι πάντα ανοιχτή για τους γονείς που επιθυμούν να ενημερωθούν για την καθημερινότητα των παιδιών τους ή να μιλήσουν με τους κοινωνικούς μας επιστήμονες για οποιοδήποτε θέμα απασχολεί τους ίδιους και τα παιδιά τους και την σχέση μεταξύ τους.

 

Έχοντας, πλέον, καθημερινή επαφή με ΑΜΕΑ και τις οικογένειές τους, ποια πιστεύετε ότι είναι τα πιο σοβαρά προβλήματα που αντιμετωπίζουν στην καθημερινότητά τους;

Οι άνθρωποι με αναπηρίες βρίσκονται καθημερινά αντιμέτωποι με εμπόδια σε κάθε στροφή της ζωής τους. Αυτές περιλαμβάνουν στιγματισμό και διακρίσεις από την υπόλοιπη κοινωνία, λιγότερες ευκαιρίες εκπαίδευσης, έλλειψη κατάλληλης ιατρικής φροντίδας, μη πρόσβαση σε μεταφορικά μέσα, κτίρια και πληροφορίες. Βέβαια, η κοινωνία μας έχει αρχίσει να εκπαιδεύεται και να αποδέχεται τις δυσκολίες των ανθρώπων αυτών και κατανοεί ότι το κέρδος της ένταξης των ΑΜΕΑ σε κάθε πτυχή της ζωής μας είναι συνολικό και μας αφορά όλους.  

 

Τι θα λέγατε σε έναν γονιό που μόλις ανακάλυψε ότι το παιδί του είναι ΑΜΕΑ;

Θα τους έλεγα ότι έχουν να διανύσουν ένα δρόμο που θα είναι διαφορετικός, δύσκολος με πολλά εμπόδια. Πολλές φορές, ίσως απογοητευτούν ή αισθανθούν λύπη και ενοχή για την κατάσταση του παιδιού τους. Όμως, μέσα από αυτόν τον δρόμο θα ανακαλύψουν ότι έχουν μια τεράστια δύναμη ψυχής που θα είναι αρκετή να αντιμετωπίσουν κάθε εμπόδιο και δυσκολία. Θα τους έλεγα να μην φοβηθούν να ζητήσουν στήριξη από ειδικούς φορείς, ώστε παράλληλα με τα παιδιά τους να στηρίζονται και οι ίδιοι για αυτό που έχουν αναθέσει να κάνουν. Το μόνο εφόδιο που έχουν για να προχωρήσουν είναι η εσωτερική δύναμη, πίστη, θέληση και ευρηματικότητα.

 

Υπάρχει στίγμα στις διάφορες ηλικίες όσον αφορά τα ΑΜΕΑ; Στους συνομηλίκους των παιδιών, στους γονείς, στα περιβάλλοντά τους; Τι μορφές μπορεί να έχει; (περιθωριοποίηση, διακρίσεις, στερεότυπα)

Είναι πραγματικότητα ότι πολλοί άνθρωποι δυσκολεύονται στο πως να φερθούν σε ένα άτομο με αναπηρίες. Η έλλειψη γνώσης, η αδιακρισία και οι προκαταλήψεις πολλές φορές χαρακτηρίζουν την συμπεριφορά τους. Αυτό έχει πολλές φορές αποτέλεσμα να κάνουν αδιάκριτες ερωτήσεις, να περιθωριοποιούν τους συνομηλίκους τους, να τους κοιτάνε επίμονα, ακόμα και να τους ταπεινώνουν σε δημόσιους χώρους. Αυτές οι συμπεριφορές ξεκάθαρα παραβιάζουν τα δικαιώματα των ΑΜΕΑ, και έχουν πολλές φορές ως συνέπεια την αποξένωση των τελευταίων και των οικογενειών τους.

 

Τι θα λέγατε ότι σημαίνει να είσαι ΑΜΕΑ στην Ελλάδα σήμερα και συγκεκριμένα στην τοπική μας κοινότητα; Ποια είναι η κατάσταση από άποψη υποδομών;

Δυστυχώς, οι υποδομές εκπαίδευσης, οι δραστηριότητες άθλησης, οι ευκαιρίες διασκέδασης και κοινωνικοποίησης των ανθρώπων με αναπηρίες με συνομηλίκους τους είναι ελάχιστες στην Ελλάδα γενικότερα και στην τοπική μας κοινότητα ειδικότερα.  Οι δυσκολίες αυτές αυξάνονται όταν τα παιδιά αυτά τελειώνουν την τυπική τους εκπαίδευση και απομονώνονται στα σπίτια τους, καθώς δεν υπάρχουν δομές και δραστηριότητες που μπορούν να καλύψουν τις ανάγκες τους.  Το κέντρο δημιουργικής απασχόλησης ΑΜΕΑ ήρθε να καλύψει αυτό το μεγάλο κενό της τοπικής κοινωνίας που υπήρχε στο τομέα της δημιουργικής απασχόλησης των ανθρώπων με αναπηρίες. Στόχος του ΚΔΑΠ ΑΜΕΑ είναι μέσα από τις κατάλληλες υποδομές, να βελτιωθεί σταδιακά η ποιότητα ζωής των ανθρώπων με αναπηρίες και να οδηγηθούν βαθμιαία στην πληρέστερη κοινωνική τους ένταξη, ώστε να νιώσουν αναπόσπαστο κομμάτι της κοινωνίας τόσο τα παιδιά όσος και οι οικογένειές τους. 

 

Τι χρειάζεται να αλλάξει στην κοινωνία για να γίνει ευκολότερη η ζωή τους;

Πρώτο και κύριο θα πρέπει να βελτιωθεί η εκπαίδευση των παιδιών από μικρή ηλικία για το τι σημαίνει η λέξη ΑΜΕΑ. Ποιες είναι οι δυσκολίες τους και ποια στάση οφείλουμε να έχουμε σε έναν άνθρωπο που είναι ΜΕΑ. Πάνω απ’ όλα να κατανοήσουν ότι η ισότητα και οι ευκαιρίες είναι δικαίωμα όλων, ανεξαρτήτως δυσκολιών. Με αυτόν τον τρόπο θα αλλάξει και η στάση ολόκληρης της κοινωνίας για τους ανθρώπους που είναι ΜΕΑ. Θα υπάρξει σεβασμός στα δικαιώματά τους, σεβασμός στην προσβασιμότητα στα δημόσια μέσα μεταφοράς και μεγαλύτερη αποδεκτικότητα στην ένταξη των ανθρώπων με αναπηρίες στην κοινωνική και πολιτιστική ζωή της χώρας.

 

Η λέξη αναπηρία είναι ακόμη ταμπού για κάποιους και δύσκολο να την ξεστομίσουν;

Η λέξη αναπηρία είναι ακόμα ταμπού για την κοινωνία και θα εξακολουθήσει να είναι εάν δεν εξαλειφθούν οι προκαταλήψεις και η αρνητική αντιμετώπιση που έχει η κοινωνία για τους ανθρώπους με αναπηρίες. Για να γίνει αυτό πρέπει πρώτα οι ίδιοι οι γονείς και οι συγγενείς των ανθρώπων αυτών να αποδεχτούν την λέξη αυτή και να την “αγκαλιάσουν”. Με αυτόν τον τρόπο θα δείξουν το δρόμο και στους υπόλοιπους να αποδεχτούν την διαφορετικότητα μέσα στην κοινωνία.

 

Σας έχει τύχει ποτέ περίπτωση γονέα που να μην αναγνωρίζει το πρόβλημα, να μην το αποδέχεται ή ακόμη και να το κρύβει; Τι επιπτώσεις μπορεί να έχει μια τέτοια αντιμετώπιση στο παιδί;

‘Ένα από τα πρώτα συναισθήματα που αντιμετωπίζουν οι γονείς που ανακαλύπτουν ότι το παιδί τους έχει διαγνωσθεί με κάποια αναπηρία είναι η άρνηση. «Αυτό δεν μπορεί να συμβαίνει στο παιδί μου, στην οικογένεια μου, σε εμένα». Αυτό το συναίσθημα συγχωνεύεται συχνά με τον θυμό, ο οποίος μπορεί να κατευθυνθεί προς τους γιατρούς, στα υπόλοιπα μέλη της οικογένειας και την κοινωνία γενικότερα. Αυτά τα συναισθήματα μπορούν να δημιουργήσουν απροθυμία να δεχτούν την κατάσταση, ακόμα και να τη κρύβουν. Η ύπαρξη τέτοιων συναισθημάτων είναι απολύτως φυσιολογική και αποδεκτή, όμως μπορεί να δημιουργήσουν καθυστέρηση στην εκπαίδευση του παιδιού τους. Πρέπει να επισημάνουμε ότι η πρώιμη παρέμβαση, με τις κατάλληλες θεραπευτικές τεχνικές, είναι πολύ σημαντική προϋπόθεση για να αναπτύξουν τα παιδιά το μέγιστο των ικανοτήτων τους. Επομένως, η γρήγορη αποδοχή της κατάστασης βοηθάει στην γρήγορη αντιμετώπιση της.

 

Τι μήνυμα θέλετε να στείλετε σε μια οικογένεια που μεγαλώνει ένα παιδί ΑΜΕΑ αλλά και στους υπόλοιπους που θα πρέπει να διδάξουν το σεβασμό στη διαφορετικότητα;

Θα ήθελα να επισημάνω ότι τα προβλήματα των αναπήρων δεν προέρχονται από την αναπηρία τους, αλλά από την έλλειψη μέτρων από την πλευρά της κοινωνίας για την κάλυψη των αναγκών των ανθρώπων αυτών. Κάθε κοινωνία υποχρεούται να σέβεται τη διαφορετικότητα των ατόμων και να τη λαμβάνει υπόψιν της στη σχεδίαση και εφαρμογή κοινωνικών και πολιτιστικών δράσεων. Ας αγκαλιάσουμε το διαφορετικό για μια κοινωνία χωρίς διακρίσεις.

 

Γράφουν: Έφη Γούσγουλα, Κατερίνα Δούβρη

Μπορείτε να βρείτε το ΚΔΑΠ ΑΜΕΑ «Διάπλασις» στους ακόλουθους συνδέσμους: https://www.facebook.com/Διάπλασις-ΚΔΑΠ-ΑμεΑ-Σπάρτη-102689562262461

https://diaplasis.com.gr