Οι Περιφέρειες και οι Δήμοι απαιτούν λόγο στην αναμόρφωση του ενεργειακού δικτύου της ΕΕ
Οι Δήμοι και οι Περιφέρειες πιέζουν για να έχουν επίσημο λόγο και ρόλο στον ενεργειακό σχεδιασμό, την προστασία των νοικοκυριών χαμηλού εισοδήματος και να υπάρξουν κανόνες που θα διασφαλίζουν ότι οι μεγάλοι καταναλωτές θα πληρώνουν δίκαιο μερίδιο για το κόστος του δικτύου.
Η γνωμοδότηση σχετικά με το Ευρωπαϊκό Πακέτο για τα Δίκτυα, η οποία υιοθετήθηκε κατά πλειοψηφία στην ολομέλεια της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών (ΕτΠ) στις 5 Μαρτίου, απαιτεί δεσμευτικό ρόλο για τις περιφέρειες και τους δήμους στη διακυβέρνηση του ενεργειακού δικτύου της ΕΕ και προτρέπει την Επιτροπή να προσκαλέσει την ΕτΠ να συμμετάσχει στην Ομάδα Εργασίας για την Ενεργειακή Ένωση.
Οι αυξανόμενες εντάσεις στο Ιράν έχουν ωθήσει τις τιμές της ενέργειας σε νέα υψηλά επίπεδα σε όλη την Ευρώπη, εκθέτοντας για άλλη μια φορά την ευπάθεια της ηπείρου σε γεωπολιτικούς κραδασμούς. Σε αυτό το πλαίσιο, η γνωμοδότηση που εκπόνησε η εισηγήτρια Clare Colleran Molloy (IE/Renew), Αντιδήμαρχος της κομητείας Clare, σχετικά με το Ευρωπαϊκό Πακέτο για τα Δίκτυα δεν θα μπορούσε να είναι πιο επίκαιρη: ο εκσυγχρονισμός των υποδομών ηλεκτρικής ενέργειας της Ευρώπης δεν είναι πλέον απλώς ένας στόχος για το κλίμα, είναι θέμα ενεργειακής ασφάλειας.
Η Ευρώπη διαθέτει ένα από τα πιο διασυνδεδεμένα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας στον κόσμο, η παλαιωμένη υποδομή και η περιορισμένη χωρητικότητα διασύνδεσης έχουν δημιουργήσει σημαντικά σημεία συμφόρησης και δυσλειτουργίας σε ολόκληρη την ΕΕ. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει εκτιμήσει ότι χρειάζονται 1,2 τρισεκατομμύρια ευρώ για τον εκσυγχρονισμό αυτής της υποδομής και έχει καθορίσει ένα σαφές επενδυτικό πλαίσιο. Ωστόσο, οι τοπικοί και περιφερειακοί ηγέτες προειδοποίησαν ότι η πρόταση βασίζεται σε υπερβολικό βαθμό σε μια προσέγγιση από πάνω προς τα κάτω, η οποία ενέχει τον κίνδυνο υπονόμευσης της μετάβασης σε καθαρές μορφές ενέργειας.
Η γνωμοδότηση ζητά ένα τοπικό πλαίσιο δράσης και υλοποίησης ενέργειας (LEAD) για την υποστήριξη των διαδικασιών χορήγησης αδειών και συμπληρωματικών λύσεων σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο. Η ΕτΠ τονίζει ότι οι δήμοι και οι περιφέρειες πρέπει να αναγνωρίζονται ως εταίροι στον σχεδιασμό, την υπεράσπιση, την αδειοδότηση και την παρακολούθηση, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι η επέκταση του δικτύου ευθυγραμμίζεται με τις τοπικές αναπτυξιακές προτεραιότητες και τις ανάγκες προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή.
Η ΕτΠ υποστηρίζει ότι οι τοπικές και περιφερειακές αρχές πρέπει να έχουν επίσημο και μόνιμο ρόλο στον ενεργειακό σχεδιασμό τόσο σε επίπεδο ΕΕ όσο και σε εθνικό επίπεδο. Πιέζει την Επιτροπή να συμπεριλάβει την ΕτΠ στην Ομάδα Εργασίας για την Ενεργειακή Ένωση, ώστε οι τοπικές προοπτικές να ενημερώνουν τη λήψη αποφάσεων της ΕΕ για την ενέργεια.
Όσον αφορά την προσιτή τιμή, οι τοπικοί και περιφερειακοί ηγέτες επιμένουν ότι η ανάπτυξη του δικτύου πρέπει να συμβάλλει αποδεδειγμένα στη μείωση των λογαριασμών ενέργειας των νοικοκυριών, με το κόστος επέκτασης να κατανέμεται δίκαια μεταξύ όλων των χρηστών και με πλήρη προστασία των νοικοκυριών χαμηλού εισοδήματος.
Τέλος, η γνωμοδότηση προτείνει τη μείωση του ορίου για την υποχρεωτική κατανομή των οφελών της κοινότητας από 10 MW σε 5 MW και καλεί τις τοπικές και περιφερειακές αρχές να διαδραματίσουν επίσημο ρόλο στον σχεδιασμό, την εφαρμογή και την παρακολούθηση αυτών των ρυθμίσεων.
Αποσπάσματα
Εισηγήτρια Clare Colleran Molloy (IE/Renew), Αντιδήμαρχος της Κομητείας Clare: «Η Ευρώπη δεν μπορεί να προσφέρει οικονομικά προσιτή, καθαρή και ασφαλή ενέργεια χωρίς να εκσυγχρονίσει επειγόντως τα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας. Περιοχές όπως η Κομητεία Clare στην Ιρλανδία δείχνουν ότι το δυναμικό των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας χάνεται λόγω παρωχημένων υποδομών. Οι αναβαθμίσεις του δικτύου πρέπει να αποτελέσουν ευρωπαϊκή προτεραιότητα, θέτοντας τους πολίτες και τις περιφέρειες στο επίκεντρο της ενεργειακής μετάβασης».
Ιστορικό
Η Επιτροπή παρουσίασε τη δέσμη μέτρων για τα ευρωπαϊκά δίκτυα (COM/2025/1005) στις 10 Δεκεμβρίου 2025. Η ΕΕ διαθέτει ένα από τα πιο εκτεταμένα και ανθεκτικά δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας, αλλά αντιμετωπίζει νέες και σημαντικές προκλήσεις, όπως η ανεπαρκής χωρητικότητα του δικτύου για την κάλυψη των αυξανόμενων αιτημάτων σύνδεσης τόσο από την πλευρά της ζήτησης όσο και της προσφοράς, οι καθυστερήσεις στην υλοποίηση των έργων και οι απειλές για την ασφάλεια.
Επαφή:
Víctor Moreno Morales de Setién
Τηλ: +32 475 999662
πηγή: myota
