Στην Βουλή Νομοσχέδιο για τα Αναπτυξιακά Προγράμματα και τους Δήμους 

Κατατέθηκε προς ψήφιση στην Βουλή το νομοσχέδιο με τίτλο «Ενίσχυση των υπηρεσιών των Αναπτυξιακών Προγραμμάτων και συναφή οργανωτικά και διοικητικά ζητήματα» του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών το οποίο θα συζητηθεί και αύριο στην ΚΕΔΕ και το οποίο περιλαμβάνει 39 άρθρα και χωρίζεται σε επτά μέρη.

Κύριες προβλέψεις:

Μέρος Α΄ – Σκοπός και αντικείμενο

• Ενίσχυση της λειτουργίας και στελέχωσης των υπηρεσιών που υλοποιούν αναπτυξιακά προγράμματα.
• Επιτάχυνση απορρόφησης εθνικών και ευρωπαϊκών πόρων.

Μέρος Β΄ – Αναπτυξιακό Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων (ΑΠΔΕ)

• Αποσαφηνίζονται διαδικασίες πληρωμών, εκκαθαρίσεων και αρμοδιοτήτων (άρθρο 3).
• Θεσπίζεται ανταμοιβή επίτευξης στόχων στο προσωπικό της Γενικής Διεύθυνσης Δημοσίων Επενδύσεων και ΣΔΙΤ (άρθρα 4–5).
• Δίνονται εξαιρέσεις σε ΣΔΙΤ και συμβάσεις παραχώρησης από χρονικούς περιορισμούς (άρθρο 6).
• Μεταφέρονται πόροι από το Πράσινο Ταμείο στο ΠΔΕ (άρθρο 8).

Μέρος Γ΄ – Εταιρικό Σύμφωνο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΣΠΑ)

• Νέες διαδικασίες αξιολόγησης έργων στα προγράμματα INTERREG και μητρώο αξιολογητών (άρθρα 9, 15).
• Αλλαγές σε ζητήματα ανακτήσεων, παρατυπιών και εποπτείας του ΟΠΣΚΕ (άρθρα 12–13).
• Ρυθμίσεις προσωπικού των Ειδικών Υπηρεσιών και της ΜΟΔ Α.Ε., με παρατάσεις αποσπάσεων έως το 2029 (άρθρο 16).

Μέρος Δ΄ – Αναπτυξιακές εταιρείες και φορείς

• Ειδικές ρυθμίσεις για την Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα (άρθρο 20).
• Ρυθμίσεις για τη ΜΟΔ Α.Ε., δυνατότητα απόσπασης υπαλλήλων σε ΟΤΑ για Ολοκληρωμένες Χωρικές Επενδύσεις (άρθρο 21).
• Απαλλαγή της Εταιρείας Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης από ΕΝΦΙΑ και δυνατότητα σύστασης δικαιωμάτων επιφανείας (άρθρα 22–25).
• Ρυθμίσεις για την Ελληνική Εταιρεία Συμμετοχών και Περιουσίας (άρθρο 27).

Μέρος Ε΄ – Ειδική Υπηρεσία Συντονισμού Ταμείου Ανάκαμψης

• Δημιουργείται Μονάδα Δημοσιότητας (άρθρα 28–29).
• Απλοποιούνται διαδικασίες χρηματοδότησης έργων και δανείων μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης (άρθρα 33–34).

Μέρος ΣΤ΄ – Λοιπές επείγουσες διατάξεις

• Ενίσχυση ρόλου του ΤΕΚΕ (άρθρο 35).
• Νέες ρυθμίσεις για τη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης Α.Ε. με σύσταση συμβουλευτικής επιτροπής (άρθρο 36).
• Παράταση προθεσμιών Γενικών Συνελεύσεων φαρμακευτικών εταιρειών (άρθρο 37).
• Ισοσκέλιση προϋπολογισμών δήμων για τα έτη 2025–2026 (άρθρο 38).

Μέρος Ζ΄ – Έναρξη ισχύος

• Γενικά από τη δημοσίευση στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, με ορισμένες ειδικές ημερομηνίες εφαρμογής.

Tο νομοσχέδιο στο Άρθρο 38 προβλέπει ειδικά για τους δήμους τα εξής:

• Η ρύθμιση για τον ισοσκελισμένο προϋπολογισμό παρατείνεται και ισχύει για τα οικονομικά έτη 2025 και 2026.
• Συγκεκριμένα, οι διατάξεις της παρ. 1 και 2 του άρθρου 15 του ν. 4915/2022 και του άρθρου 30 του ν. 4917/2022 (που αφορούν την κατάρτιση και αναμόρφωση προϋπολογισμών ΟΤΑ και των νομικών τους προσώπων) εφαρμόζονται και στους προϋπολογισμούς των δήμων για τα δύο αυτά έτη.
• Αυτό σημαίνει ότι οι δήμοι υποχρεούνται να συντάσσουν και να εκτελούν ισοσκελισμένους προϋπολογισμούςκαι για το 2025 και το 2026, με την ίδια μεθοδολογία και περιορισμούς που είχαν ισχύσει για το 2025.

Στο άρθρο 38 του νομοσχεδίου λέει ότι για τα έτη 2025–2026 εφαρμόζονται οι ίδιες ρυθμίσεις που είχαν προβλεφθεί για το 2025 με βάση:

• ν. 4915/2022 (άρθρο 15 παρ. 1 και 2) και
• ν. 4917/2022 (άρθρο 30).

Αυτές οι διατάξεις είχαν καθιερώσει:

1. Υποχρέωση ισοσκελισμένου προϋπολογισμού

• Οι δήμοι πρέπει να καταρτίζουν προϋπολογισμό στον οποίο έσοδα = δαπάνες.
• Αν προβλέπονται ελλείμματα, αυτά πρέπει να καλύπτονται είτε με αύξηση εσόδων (π.χ. ανταποδοτικά τέλη, φόροι, χρηματοδοτήσεις), είτε με μείωση δαπανών.

2. Κάλυψη συγκεκριμένων δαπανών

• Οι δαπάνες καθαριότητας σχολικών μονάδων μπορούν να καλυφθούν από τα ανταποδοτικά τέλη(καθαριότητας & ηλεκτροφωτισμού).
• Δηλαδή, οι δήμοι επιτρέπεται να χρησιμοποιούν μέρος των ανταποδοτικών για αυτόν τον σκοπό, ώστε να μην δημιουργείται έλλειμμα στον προϋπολογισμό τους.

3. Περιορισμοί & μεθοδολογία

• Η κατάρτιση γίνεται με τις οδηγίες του Υπουργείου Εσωτερικών και του Παρατηρητηρίου Οικονομικής Αυτοτέλειας ΟΤΑ.
• Δεν μπορούν να εγγράφονται στον προϋπολογισμό έσοδα που δεν είναι βέβαια και ρεαλιστικά (π.χ. φουσκωμένες προβλέψεις από ΚΑΠ, φόρους ή τέλη).
• Σε περίπτωση μη ισοσκέλισης, το Παρατηρητήριο ζητά άμεσα τροποποίηση του προϋπολογισμού.
• Αν ο δήμος δεν συμμορφωθεί, υπάρχει δυνατότητα να μπει σε πρόγραμμα εξυγίανσης.

Για το 2026 συνεχίζει ακριβώς η ίδια μεθοδολογία (ρεαλιστική πρόβλεψη εσόδων, έλεγχος από Παρατηρητήριο, χρήση ανταποδοτικών για καθαρίστριες σχολείων) και οι ίδιοι περιορισμοί (υποχρέωση κάλυψης ελλειμμάτων, απαγόρευση εικονικών εσόδων, κυρώσεις σε περίπτωση μη συμμόρφωσης).

Σημαντικό επίσης είναι ότο σύμφωνα με το Άρθρο 8 του νομοσχεδίου, προβλέπεται ειδική ρύθμιση για τη μεταφορά οικονομικών πόρων από το Πράσινο Ταμείο στο Αναπτυξιακό Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ).

Τί αλλάζει:

• Τα έσοδα από τους πλειστηριασμούς δικαιωμάτων εκπομπών αερίων θερμοκηπίου (CO₂) και αυθαιρέτων για τα έτη 2018–2019 (όσα δεν έχουν εκκαθαριστεί μέχρι 31/12/2024) και για τα έτη 2020–2024, τα οποία είχαν διατεθεί στο Πράσινο Ταμείο, μεταφέρονται στην αρμοδιότητα διαχείρισης της Ειδικής Υπηρεσίας ΔΑΜ (Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης).
• Οι πόροι αυτοί θα χρηματοδοτούν έργα και δράσεις για ανάπτυξη βιώσιμων δραστηριοτήτων με χαμηλό ανθρακικό και περιβαλλοντικό αποτύπωμα.

Διαδικασία:

1. Με κοινή απόφαση των Υπουργών:
   1. Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών
   1. Αρμόδιου για θέματα ΑΠΔΕ και ΔΑΜ
   1. Περιβάλλοντος και Ενέργειας
      οι πόροι μεταφέρονται από τον προϋπολογισμό του Πράσινου Ταμείου στον προϋπολογισμό Δημοσίων Επενδύσεων.
2. Οι πόροι εντάσσονται σε Συλλογική Απόφαση του εθνικού σκέλους του ΠΔΕ.
3. Η χρηματοδότηση των έργων γίνεται με εντολή της Διεύθυνσης Δημοσίων Επενδύσεων προς την Τράπεζα της Ελλάδος, για πίστωση των αντίστοιχων λογαριασμών.
4. Όποιο ποσό δεν χρησιμοποιηθεί μέσα σε ένα έτος, μεταφέρεται στα επόμενα μέχρι εξαντλήσεώς του.
5. Η μεταφορά πρέπει να έχει ολοκληρωθεί μέσα στο 2025.

Ουσιαστικά, το κράτος παίρνει αδιάθετους ή δεσμευμένους πόρους του Πράσινου Ταμείου (που είχαν προέλθει από δικαιώματα ρύπων) και τους εντάσσει στο ΠΔΕ, ώστε να διοχετευτούν σε αναπτυξιακά έργα «πράσινου» χαρακτήρα, υπό κεντρική διαχείριση.

πηγή: myota