Παρέμβαση Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Γεωτεχνικών Δημοσίων Υπαλλήλων για Εθνικό σχέδιο για τη διαχείριση των υδάτων

Με επιστολή της προς τον Πρωθυπουργό, η Πανελλήνια Ομοσπονδία Γεωτεχνικών Δημοσίων Υπαλλήλων (Π.Ο.ΓΕ.Δ.Υ.) παρεμβαίνει δυναμικά στη δημόσια συζήτηση για τη διαχείριση των υδάτινων πόρων, εκφράζοντας έντονες ανησυχίες για την κατεύθυνση του κυβερνητικού σχεδιασμού και το ενδεχόμενο ιδιωτικοποίησης κρίσιμων τομέων.

Η Ομοσπονδία υπενθυμίζει ότι η διαχείριση του νερού αποτελεί συνταγματικά κατοχυρωμένο δημόσιο αγαθό(άρθρα 5 και 21 του Συντάγματος), ενώ επικαλείται και την απόφαση 1906/2014 της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας, η οποία απέτρεψε την περαιτέρω ιδιωτικοποίηση της ΕΥΔΑΠ. “Το νερό είναι πόρος ζωτικής σημασίας και δεν μπορεί να μετατραπεί σε εμπόρευμα”, αναφέρει χαρακτηριστικά.

Ανησυχίες για Ο.Δ.Υ.Θ. και ιδιωτικοποίηση

Η επιστολή ασκεί δριμεία κριτική στη σύσταση της Οργανισμού Διαχείρισης Υδάτων Θεσσαλίας Α.Ε. (Ο.Δ.Υ.Θ. Α.Ε.) και σε ανάλογες προσπάθειες επέκτασης του μοντέλου, όπως στην Κρήτη. Η Ομοσπονδία θεωρεί ότι οι εταιρικές μορφές διαχείρισης ανοίγουν τον δρόμο για την εμπορευματοποίηση του νερού και δημιουργούν “σκιές αδιαφάνειας”. Επιπλέον, στηλιτεύει τις δηλώσεις του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης στο ιδιωτικά διοργανωμένο “Greek WaterSummit 2025”, που, όπως αναφέρει, ενισχύουν τις υποψίες για σταδιακή ιδιωτικοποίηση.

Τα λάθη του παρελθόντος

Η Π.Ο.ΓΕ.Δ.Υ. αναδεικνύει δύο χαρακτηριστικά παραδείγματα λανθασμένων επιλογών:

• Π.Δ. 77/2023: Η μεταφορά της Διεύθυνσης Τεχνικών Έργων & Αγροτικών Υποδομών του ΥπΑΑΤ στο Υπουργείο Υποδομών “διέσπασε κρίσιμες αλυσίδες σχεδιασμού και υλοποίησης έργων άρδευσης”.
• Αποδιοργάνωση ΤΟΕΒ: Οι διαδοχικές μεταφορές εποπτείας (από Νομαρχίες σε Δήμους το 2011 και έπειτα σε Περιφέρειες το 2017-18) οδήγησαν σε διοικητική ασάφεια, υποστελέχωση και απώλεια τεχνογνωσίας.

Οι προτάσεις της Ομοσπονδίας

Στην επιστολή προτείνεται ένα νέο, ενιαίο μοντέλο διαχείρισης:

• Επανίδρυση των Υπηρεσιών Εγγείων Βελτιώσεων (Υ.Ε.Β) σε επίπεδο Περιφερειών, με στελέχωση από εξειδικευμένους γεωτεχνικούς και τεχνικούς επιστήμονες.
• Επανένταξη των αρμοδιοτήτων στο ΥπΑΑΤ, με δημιουργία νέας Γενικής Διεύθυνσης Εγγείων Βελτιώσεων και Εδαφοϋδατικών Πόρων, κατ’ αναλογία με τη μεταφορά των Δασαρχείων στο ΥΠΕΝ.
• Εναλλακτικά, θεσμοθέτηση ενιαίου Εθνικού Δημόσιου Οργανισμού Υδάτων με πανελλαδική εμβέλεια και σαφή διαχωρισμό ρόλων μεταξύ κράτους και ιδιωτικού τομέα.

Η Ομοσπονδία ζητά επίσης να μελετηθεί το ισραηλινό μοντέλο, όπου το νερό αντιμετωπίζεται ως εθνικός πόρος και η ιδιωτική συμμετοχή περιορίζεται στην αφαλάτωση.

Κάλεσμα για γενναίες αποφάσεις

“Η διαχείριση του νερού αποτελεί κορυφαίο εθνικό ζήτημα και απαιτεί γενναίες, ξεκάθαρες και μακρόπνοες αποφάσεις”, υπογραμμίζει η Π.Ο.ΓΕ.Δ.Υ., δηλώνοντας έτοιμη να συμβάλει με επιστημονικές προτάσεις και τεκμηριωμένες θέσεις.

Η επιστολή κλείνει με την προσδοκία ότι το πλήρες κυβερνητικό σχέδιο, το οποίο αναμένεται τον Σεπτέμβριο, θα θέσει στο επίκεντρο την προστασία του νερού ως δημόσιου αγαθού και όχι ως πεδίο επιχειρηματικής εκμετάλλευσης.

Διαβάστε όλη την επιστολή

ΘΕΜΑ: ΄΄Παρέμβαση της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Γεωτεχνικών Δημοσίων Υπαλλήλων για την Διαχείριση των Υδάτινων Πόρων ΄΄

Εξοχότατε Κύριε Πρωθυπουργέ,

Στην πρόσφατη συνεδρίαση του Υπουργικού Συμβουλίου αναδείχθηκε εκ νέου το μείζον ζήτημα της διαχείρισης των υδάτινων πόρων της χώρας. Ωστόσο, από τις σχετικές δηλώσεις και δημοσιεύσεις προέκυψαν σοβαρά ερωτήματα και ανησυχίες τόσο για το τελικό κυβερνητικό σχέδιο, όσο και για το καθεστώς ιδιοκτησίας και τη νομική μορφή των οργανισμών που προορίζονται να αναλάβουν τη διαχείριση και εκμετάλλευσή τους.

Η Ομοσπονδία μας στέκεται αρωγός στη βασική αρχή που κι εσείς επαναλάβατε:

«Το νερό είναι δημόσιο αγαθό και πόρος ζωτικής σημασίας.»

Αυτή η θέση αποτελεί για εμάς θεμέλιο και αδιαπραγμάτευτο άξονα, κατοχυρωμένο τόσο συνταγματικά (άρθρα 5 και 21), όσο και με τη σημαντική απόφαση 1906/2014 της Ολομέλειας του ΣτΕ, που απέτρεψε την περαιτέρω ιδιωτικοποίηση της ΕΥΔΑΠ. Ωστόσο, παρά την καταρχήν σύμπλευση επί της αρχής, οι πράξεις της κυβέρνησής σας τα τελευταία δύο έτη αποτυπώνουν διαφορετική κατεύθυνση.

Η σύσταση του Οργανισμού Διαχείρισης Υδάτων Θεσσαλίας Α.Ε. (Ο.Δ.Υ.Θ. Α.Ε.), η απόπειρα επέκτασης αντίστοιχου σχήματος στην Περιφέρεια της Κρήτης, καθώς και οι δηλώσεις του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης στο ιδιωτικά διοργανωμένο “Greek Water Summit 2025”, επιβεβαιώνουν τις ανησυχίες μας περί σταδιακής ιδιωτικοποίησης της διαχείρισης του νερού.

Ως γεωτεχνικοί επιστήμονες, και ειδικότερα ως Γεωλόγοι, Γεωπόνοι και Δασολόγοι του δημόσιου τομέα, γνωρίζουμε από πρώτο χέρι τα προβλήματα και τις ανάγκες του υδάτινου ισοζυγίου της χώρας. Συμφωνούμε πως η λειψυδρία αποτελεί ορατή απειλή και πως ο κατακερματισμός των αρμοδιοτήτων καθιστά τη διαχείριση των υδάτων μη λειτουργική και αναποτελεσματική. Το σημερινό σχήμα δεν ανταποκρίνεται στις προκλήσεις της εποχής.

Ενδεικτικά των λαθών που έχουν γίνει, σας υπενθυμίζουμε δύο παραδείγματα:

Ένα πρόσφατο της δικής σας κυβέρνησης. Με το Π.Δ. 77/2023, η μεταφορά της Διεύθυνσης Τεχνικών Έργων & Αγροτικών Υποδομών του ΥπΑΑΤ στο Υπουργείο Υποδομών διέσπασε κρίσιμες αλυσίδες σχεδιασμού και υλοποίησης έργων άρδευσης.
Ένα λίγο παλαιότερο και το πλέον καταστροφικό. Στον τομέα των Τοπικών Οργανισμών Εγγείων Βελτιώσεων (ΤΟΕΒ), οι διαδοχικές μεταφορές εποπτείας (από Νομαρχίες σε Δήμους το 2011 και έπειτα σε Περιφέρειες το 2017-18) συνοδεύτηκαν από διοικητική ασάφεια, υποστελέχωση και απώλεια τεχνογνωσίας, με αποτέλεσμα την αποδιοργάνωση της λειτουργίας των σημαντικότερων φορέων άρδευσης της χώρας.
Η ανάγκη για ενιαίο σχεδιασμό είναι αυταπόδεικτη. Το ερώτημα είναι: με ποια κατεύθυνση;

Εξοχότατε Κύριε Πρωθυπουργέ,

Εν όψει του αναμενόμενου σχεδίου της κυβέρνησης τον Σεπτέμβριο, κρίνουμε αναγκαίο να θέσουμε εκ προοιμίου το πλαίσιο που, κατά τη γνώμη μας, αποτελεί ρεαλιστική και βιώσιμη λύση — ειδικά στον κρίσιμο τομέα της γεωργικής άρδευσης:

Επανίδρυση των Υπηρεσιών Εγγείων Βελτιώσεων (Υ.Ε.Β) σε επίπεδο Περιφερειών, με στελέχωση από εξειδικευμένους γεωτεχνικούς και τεχνικούς επιστήμονες.
Ιδανικά για λόγους ενιαίου συντονισμού και εφαρμογής σαφούς
πολιτικής θα προτείναμε την Επανένταξη των αρμοδιοτήτων αυτών στο ΥπΑΑΤ, υπό τη δημιουργία νέας Γενικής Διεύθυνσης Εγγείων Βελτιώσεων και Εδαφοϋδατικών Πόρων και την μεταφορά των Υ.Ε.Β και των υπαλλήλων στο υπουργείο. ( όπως του ανάλογου της μεταφοράς των Δασαρχείων στο Υ.Π.ΕΝ)
Εάν τα ανωτέρω κρίνονται ανεφάρμοστα ή παρωχημένα, τότε προτείνουμε τη θεσμοθέτηση ενός ενιαίου Εθνικού Δημόσιου Οργανισμού Υδάτων, με πανελλαδική εμβέλεια και σαφή διαχωρισμό των ρόλων του κράτους και της ιδιωτικής πρωτοβουλίας .

Στην κατεύθυνση αυτή, προτείνουμε η Πολιτεία να μελετήσει σοβαρά το παράδειγμα του Ισραήλ, όπου το νερό αντιμετωπίζεται ως εθνικός πόρος και η συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα περιορίζεται αποκλειστικά στην αφαλάτωση.

Μοντέλο που συνάδει με τις δικές μας γεωκλιματικές συνθήκες και αξίζει να μελετηθεί εξαντλητικά, αποφεύγοντας πρόχειρες ή αποσπασματικές υιοθετήσεις πρακτικών που δεν μας ταιριάζουν .

Οι οργανισμοί τύπου Ο.Δ.Υ.Θ. Α.Ε. δεν προσφέρουν λύσεις — επιτείνουν την αδιαφάνεια, δημιουργούν σκιές και ανοίγουν κερκόπορτα στην εμπορευματοποίηση ενός θεμελιώδους πόρου ζωής.

Πιστεύουμε ειλικρινά ότι η διαχείριση του νερού αποτελεί κορυφαίο εθνικό ζήτημα και απαιτεί γενναίες, ξεκάθαρες και μακρόπνοες αποφάσεις. Είμαστε πρόθυμοι να συμβάλουμε με τεκμηριωμένες προτάσεις και επιστημονική γνώση.

Αναμένουμε το πλήρες κυβερνητικό σχέδιο, ώστε να τοποθετηθούμε αναλυτικά.

πηγή: myota